زنجان
← همه اخبار
راهی که از قیصر امین‌پور به جای مانده است!
۳ اردیبهشت ۱۳۹۳کد خبر: 32607۴
اگر از نگاه ابعاد و منش شخصیتی و سلوک اجتماعی به قیصر امین‌پور بنگریم، نمونه‌ای عالی از یک انسان شرافتمند و وارسته را در برابر خود می‌بینیم.
اگر برای «ادبیات» بتوان چهارچوب و چهارسویی در نظر گرفت، «نویسندگان و آفرینندگان آثار»، «رسانه یا اثری که خلق می‌شود»، «مخاطبان و مصرف‌کنندگان» و در نهایت «نظریه‌ها و نقد ادبی» را می‌توان شاکله‌های آن در نظر گرفت. هر کدام از این مولفه‌ها دارای گستره و هزار نکته‌ی باریک‌تر ز موست و غریب نیست که نادر باشند افراد و مواردی که در هر چهارسوی این گستره توفیقی به دست آورده باشند. دکتر قیصر امین‌پور، اما از نوادر و استثناهای روزگار است.
*
اگر از نگاه ابعاد و منش شخصیتی و سلوک اجتماعی به قیصر امین‌پور بنگریم، نمونه‌ای عالی از یک انسان شرافتمند و وارسته را در برابر خود می‌بینیم. دغدغه‌های انسانی، دل‌بستگی‌های مذهبی و اعتقادی، صفا و صمیمیتی که از وجود شریفش می‌جوشید، و تعابیری از این دست، تمام خاطره‌ی دوستان و دوستداران قیصر را از تصویر او سرشار کرده است. کافی است نگاهی به یادنامه‌ها و گفتگوهای دریغ‌آمیز پس از درگذشت وی بیاندازیم، چنین اجماعی بر نیکی یک فرد در زمان حیات او، چیزی نیست که در تاریخ مصداق‌های زیادی داشته باشد. شاید بیان مصطفی رحماندوست گویا باشد که: «قیصر را خدا عزیز کرده بود.»
*
آثار قیصر امین‌پور در طیف وسیعی از قالب‌ها و ژانرهای ادبی و در زمان حیاتش بسیار پرتیراژ بودند. علاوه بر این‌که در قالب‌های کلاسیک و شعر نو، آثار قیصر از نمونه‌های منحصر به‌فرد و ناب شعر معاصر است، کارهای وی در نظم و نثر کودک و نوجوان نیز از جاودانه‌های روزگار ما به حساب می‌آیند. و یا حتی ترانه‌هایی که برای مثال در آلبوم «نیلوفرانه» عرضه شد، از نظر زیبایی‌شناسی و صنایع ادبی در اوج هستند که خوشبختانه با پذیرش عامه و اقبال اهل فن نیز روبه‌رو شده‌اند. مجال این نوشتار، فرصتی برای بیان ظرایف و شگفتی‌های کلام قیصر نیست. اما کافی است چند سطر از شعر قیصر را به شهادت بگیریم تا در هم تنیدن حماسه و طنز و نگاهی فلسفی به زندگی روزمره را با بیانی ادبی در نهایت ایجاز به تماشا بایستیم.
*
درباره‌ی خوانندگان و مخاطبان آثار قیصر و پیوند متقابل شاعر با مردم زمانه‌ی خویش، اشاره‌ای شد و کافی است به یاد بیاوریم که رویکرد وسیع دانش‌آموزان به مجله سروش در زمانی که قیصر آن را اداره می‌کرد، ورود شعر‌ها و نوشته‌های قیصر به کتاب‌های درسی و استقبال مثال‌زدنی دانشجویان از کلاس‌های درس وی در دانشگاه تهران و جلسات دفتر شعر جوان، گواهانی روشن بر مدعای ماست. و طرفه آن‌که برخی از تعبیرات و تلمیحات وی در میان مردم به مثل سائره تبدیل شد‌اند. مثل‌هایی چون: «حرف‌های ما هنوز ناتمام...» و «ناگهان چقدر زود دیر می‌شود» و... که حالا برای مردمان ما تعابیری آشنا و روایاتی روزمره هستند. و گواهی دیگر بر محبوبیت و صمیمیت شاعر این‌که مخاطبان او، با نام کوچک می‌شناسندش. از دکتر شفیعی کدکنی نقل شده است که: در طول این سال‌ها، ازدحام و تلاطمی را که برای قیصر دیدم، برای هیچ‌کس دیگری ندیدم.
*
در عرصه نظریه و نقد ادبی نیز دکتر قیصر امین‌پور جایگاهی بلند دارد. علاوه بر نظراتی که ایشان در طول زندگانی نه‌چندان دراز خود عمدتاً در کلاس‌های درسی دانشگاه تهران و جلسات دفتر شعر جوان بیان می‌کرد، آثار مکتوبی نیز در این حوزه از وی به جای مانده که هر کدام از آن‌ها به تنهایی برای افتخار یک عمر پژوهش ادبی کفایت می‌کند. پایان‌نامه دکترای او با عنوان «سنّت و نوآوری در شعر معاصر» و نظریه‌ی «شعر و کودکی» که در کتابی به همین نام منتشر شده و در آن به تعبیر خودش چراغی را که به دست روان‌شناسان کودک به‌ویژه پیاژه در خانه‌ی کودکی روشن شده است، به وسیله‌ی آینه‌ای به خانه‌ی تاریک شعر تابانیده است.
*
از قاف عشق که انتهای جهان است، تا ابتدای الف قامت یار را گستره‌ای است که جز با مدد لطف الهی و خیالی شاعرانه نمی‌توان پیمود. راهی که از قیصر امین‌پور به جای مانده است!
حمید حسن پور
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/Z8Y655K
نظرات
در حال بارگذاری…
منبع: zanjan.hozehonari.ir