اینها تاریخ ملتها را رقم زده اند

به صحنه بشری که نگاه می کنیم، می بینیم مرفهین و برخوردارها، هزاران هزار بوده اند؛ پولدارها و تجار و ثروتمندها و میلیونرها و خانهای گوناگون، در عرصه های بشری فراوان بودند.
لکن بشریت، تداوم خودش را بسته به وجود آنها نمی داند. در سرتاسر دنیا، کسانی را که به نظر ما و شما، سازندگان تاریخ دورانهای اخیر هستند – حالا مبارزین و مجاهدین و شهدایشان را به کناری بگذاریم و مستثنا کنیم؛ که حساب دیگری دارند. اما ادباشان، شعراشان، نویسندگانشان، مورخینشان، دانشمندانشان و مکتشفینشان را – در دایره ملاحظه بگذارید و ببینید، آیا اینها هیچ کدامشان جزو فئودالها و ثروتمندها و برخوردارها و پولدارها و لقمه چرب و شیرین در دست گرفته ها بوده اند؟ حالا اگر تصادفا یک وقت یکی از این ها به غلط روزگار برخورداری ای داشته، در قبالش هزاران فیلسوف و دانشمند و مکتشف و مخترع و شاعر و ادیب و موسیقیدان و آدمهای حسابی دنیا، با فقر و فلاکت زندگی می کرده اند.اما نه شما و نه هیچ انسان با شعوری نمی آید در توزین انسانی خود، یک نفر از این گدا گرسنه های درمانده و به نان شب بگذرد. چرا؟ چون اینهایند که تاریخ ملت ها را رقم زده اند، ملت ها را پیش برده اندو برای ملت ها آبرو درست کرده اند.البته هر نویسنده یا هنرمندی، در پیشرفت کشور خودش و در تاریخ بشریت موثر نیست. خیلی ها هم هستند و به این دلخوش اند که از ریزه خواه و کاسه لیس های همان ثروتمندها و تجار و از این قبیل باشند.مقصودم از این بیان این بود که هر چه بار سنگین تر، هر چه غم و غصه و دغدغه کار بیشتر، ارزش معنوی کار بالاتر، و شاید تاثیر آن در روند عمومی تاریخ و تمدن و معرفت بشری و خصوصیاتی که در تقدیر صحیح عقلانی مورد احترام قرار می گیرد، والاتر و بالا تر.
منبع: بیانات در دیدار با اعضای حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی 4/11/71