بررسی جایگاه هنر و فرهنگ در جهاد اقتصادی

چکیده:
دین مبین اسلام برنامه زندگی است. این برنامه نحوه حرکت در دنیا برای رسیدن به مقصود ( قرب الهی) طراحی شده است. طبق آیین اسلام سعادت بشری در گرو شناخت و پایبندی به دین است که در قالب آیات و روایات و سیره عملی بزرگان دین بیان شده است. از جمله توصیه های این دین الهی حرکت ایثارگرانه در همه ابعاد اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و... است. تاریخ گویای آن است که حرکت های جهادی و ایثار گرایانه منجر به تحول فرد و جامعه گردیده ات. رهبر معظم انقلاب اسلامی با توجه به رویدادهای درحال وقوع جهان و تعدد رقبای معاند و در کمین نشسته انقلاب اسلامی بقاء، تثبیت و حضور مؤثر ایران در صحنه جهانی را در گرو حرکت جهادگونه دانسته اند. حرکتی که از ایمان و تعهد سرشار سرچشمه می گیرد و این امر میسر نمی گردد مگر با انجام فعالیت های فرهنگی جهت نهادینه نمودن فرهنگ ایثار و این امر رسالتی است بر دوش مسئولین اجرایی کشور خصوصاً‌ مسئولین سازمانها و نهادهای فرهنگی .جهاد اقتصادی نیازمند فرهنگ سازی است لازم است نخبگان فرهنگی جهت بستر سازی جهاد اقتصادی اولین سنگرها را ایجاد و پشتیبان اصلی جهاد اقتصادی گردند. حوزه هنری به عنوان یک نهاد جوشیده از انقلاب اسلامی و مأموریت مقدس آن در این خصوص می تواند نقش کلیدی در آشکار سازی شاخص های ایثارگری در تمامی ابعاد با به تصویر کشیدن آن در قالب هنر بردارد. آنچه که در قلمرو فرهنگ مورد بحث قرار می‌گیرد‌، مجموعه‌ای از آداب و رسوم و اندیشه‌هایی است که زمینه رشد و شکوفایی جامعه را ایجاد می‌کند. هنر و فرهنگ دربرگیرنده سرمایه‌ای است که به آن سرمایه فرهنگی گفته می‌شود. سرمایه فرهنگی از پایدار‌ترین سرمایه‌ها در علم اقتصاد نوین به شمار می‌رود و از هنرمندان و نویسندگان ‌به‌عنوان سهامداران این سرمایه نام برده می‌شود. نامگذاری سال ۹۰ به نام سال جهاد اقتصادی‌، وظیفه‌ای بزرگ بر دوش آحاد جامعه قرار داده است و هنرمندان و فرهیختگان جامعه نیز از این امر مستثنی نیستند. جهاد اقتصادی با ابزار هنر و رسانه تبیین می‌شود با بهره‌گیری از ابزار هنر در بحث اطلاع‌رسانی به‌ دنبال تبیین جهاد اقتصادی توسط رسانه‌ها هستیم. بر این باوریم که در سال جهاد اقتصادی قبل از هر کار اقتصادی، فرهنگ‌سازی و جریان‌سازی فرهنگی را در اولویت‌های کاری خود قرار دهیم. در این مقاله نویسنده سعی میکند به بررسی هنر و فرهنگ در سال جهاد اقتصادی بپردازد. برای این منظور نویسنده ابتدا نگاهی کوتاه هنر و جهاد اقتصادی می کند و سپس هنر از دیدگاه امام خمینی(ره) را بررسی می کند و در ادامه راه کارهایی را ارائه می کند. نویسنده در نهایت به این نتیجه می رسد که. همه اقشار جامعه بخصوص هنرمندان زمانی که سالی به یک عنوان خاص نامیده می‌شود وظیفه دارند برای تحقق این شعار فعالیت کنند. هنرمندان باید با تولیداتی که امسال عرضه می‌کنند در جهت اشاعه این فرهنگ تلاش و در راستای جهاد اقتصادی و کمک به فرهنگ و هنر کشور فعالیت کنند. تولیدات هنرمندان در عرصه‌های مختلف باید به اقتصاد هنر کشور کمک کند. باید این مساله بین مردم و مسوولان نهادینه شود که هنر هم می‌تواند به اقتصاد کشور کمک کند و هنرمندان در کنار دولتمردان می‌توانند در رشد اقتصادی کشور سهیم باشند. اگر مسائل اقتصادی را از دیدگاه فرهنگی مدنظر قرار دهیم، متوجه تاثیر آن می‌شویم. مساله اقتصاد تخصص است. در شرایط فعلی تخصص حرف اول را می‌زند. در بحث جهاد اقتصادی باید این مفاهیم را مدنظر قرار دهیم. این موضوع باعث می‌شود در تمام فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی این امر را لحاظ کنیم. نویسندگان به عناوین سال‌ها توجه کنند. نامیدن هر سال به یک عنوان از سوی رهبر معظم انقلاب به این معناست که در آن سال و سال‌های بعد، به آن موضوع توجه ویژه‌ای شود. به‌طور معمول عنوان سال، با توجه به شرایط و اولویت‌های موجود؛ اعلام می‌شود. امسال هم که ‌به‌عنوان سال جهاد اقتصادی نام نهاده شد، اشاره به مجاهدتی است که اجرای آن در تمام مسائل اقتصادی لازم و ضروری است، بالطبع اهالی فرهنگ و ادب و دیگر هنرمندان می‌توانند از هنر خود برای تبیین اهمیت موضوع و راه‌های رسیدن به مطلوب، استفاده کنند تا این موضوع در جامعه نهادینه شود.
کلمات کلیدی: فرهنگ، هنر، جهاد اقتصادی
مقدمه:
هنر و مسئله جهاد اقتصادی
سحرگاه روز اول فروردین، در لحظات آغاز سال جدید خورشیدی رهبر حکیم انقلاب اسلامی در پیامی سال 1390 را به عنوان سال "جهاد اقتصادی" نامیدند. ایشان عصر روز اول فرودین نیز در بیاناتی ارزشمند، ضمن تبیین رویکردهای خاص سال جدید، نسبت به برخورد یک سویه با نام گذاری سال و فراموش کردن مسئولیت های فرهنگی، تربیتی و اداری کشور از سویی و رویکرد شعاری گونه و تبلیغاتی با نامگذاری سال از سوی دیگر هشدار دادند. و در مسیر روشنگری های خود، به صورت عملی نشان دادند که موضوع جهاد اقتصادی که به عنوان یکی از مهمترین نیازهای امروز کشور تشخیص داده شده، مبحثی مجزا و مستقل از مسائل فرهنگی نیست. چه ان که جهاد اقتصادی آن گونه که معظم له در حرم مقدس حضرت امام رضا علیه السلام بر شمردند، نیازمند مقدماتی است که مهمترین این مقدمات مسائل فرهنگی است. اگر بخواهیم به دیدگاه اجتهادی با رهنمود اخیر معظم له برخورد نموده و فرمایشات ایشان را از دریچه اصول انقلاب اسلامی بسط دهیم. می بینیم که موضوع جهاد اقتصادی در عرصه فرهنگ مداخل فراوانی دارد و موضوع فرهنگ و هنر از سویی چقدر وابسته به جهاد اقتصادی است و از سوی دیگر چقدر جهاد اقتصادی وابسته به مجاهدت های فرهنگی و هنری است. در این مجال به برخی از این موارد باید اشاره نمود:
1- اقتصاد فرهنگ و هنر و مظلومیت زدایی از فرهنگ
مهمترین جلوه گاه پیوند اقتصاد و مقوله های فرهنگی و هنری، موضوع اقتصاد فرهنگی هنری است. این موضوع شاه کلید توسعه ی فعالیت های فرهنگی و رمز تحرک مدیریت فرهنگی در زمینه های مورد نظر خود است. متاسفانه سال هاست که موضوع فرهنگ و هنر برای نهادها و دستگاه های متولی آن به عنوان یک مقوله بودجه بر و زیان زا مطرح است و به همین خاطر اکثر نهادهای فرهنگی که به دلایلی برای ارتقاء سرانه فرهنگی جامعه دست به ساختار سازی و تولید سخت افزارهای فرهنگی می کنند به زودی و با کمبود منابع برای اداره ی این ساختارها روبرو می شوند و این ساختارها یا تعطیل می شوند و یا به بهانه درآمد زایی به چیزی ضد خودشان تبدیل می گردند. ادامه این وضع اکثر نهادهای فرهنگی هنری کشور ما را به نهادهایی ضعیف کم اثر و درگیر روزمرگی تبدیل کرده است. نهادهایی که به سختی از پس هزینه های جاری و نیروی انسانی خود بر می آیند و برآیند درآمدی و هزینه ای آن ها همخوانی لازم را ندارد. از سویی هم هیچ خلاقیتی برای برون رفت از این وضعیت ندارند و چنین اتفاقی به مظلومیت موضوع فرهنگ در جامعه منجر می گردد. به نظر می رسد سال جهاد اقتصادی می تواند نقطه ی شروعی برای تشکیل بازارهای فرهنگی و هنری برای برون رفت از چنین وضعیتی باشد و این بازار بتواند نهادهای کم تحرک فرهنگی ما به جای حراج اماکن فرهنگی به بخش خصوصی به خلاقیت هایی که بتواند زمینه را برای تولید محصولات فرهنگی و به خدمت در آوردن عرصه های اقتصادی برای رونق برنامه های فرهنگی فراهم نماید.
2- فرهنگ سازی برای فعالیت های مولد اقتصادی
همانطوری که رهبر حکیم انقلاب اسلامی در مشهد مقدس اشاره فرمودند؛ دستیابی به جهاد اقتصادی که بتواند کشور را در مسیر پیشرفت و توسعه ی سرآمد جهانی قرار دهد، مقدماتی دارد که بسیاری از این مقدمات فرهنگی و بعضا هنری است. هم چنین معظم له به درستی تصریح کردند که امروز جامعه ی ما از حاشیه پردازی، از بی اخلاقی و از عدم توجه به مصالح عالی توسط برخی مسئولین و بخش هایی از اجتماع رنج می برد. واضح است که این امور از چیزهایی است که به دلیل عدم توجه به مسائل فرهنگی به وجود آمده و متولیان فرهنگی ، به ویژه از راه های هنرمندانه نتوانسته اند روح جامعه را برای ایجاد آرامش مورد نیاز و هم چنین ارزشمند سازی کار و فعالیت مولد و سودمند آماده نمایند.
واقعیت این است که دشمنان اقتصادی جامعه برای از پای درآوردن بازار، صنعت و خدمات به عنوان سه عرصه اصلی جامعه جنگ روانی را در پیش می گیرند، و برای نیل به این اهداف از روش های کاملا فرهنگی و هنری که در قامت برنامه های رسانه ای شکل می گیرد وارد می شوند.
این امری است که متولیان فرهنگی و به ویژه صاحبان رسانه و رسانه ملی باید بدان توجه داشته باشند.
3- هنر توسعه
حال ممکن است این سوال پیش آید که با این مقدمه وظیفه ی اهل فرهنگ و هنر در قبال رویکرد حساس و خطیر جامعه چیست؟
باید به صراحت اذعان کرد که هنر ما- متاسفانه- علی غم رسالت هایی که باید از آن برخوردار باشد، برابر آن چه امروز مورد نیاز کشور است حرکت نمی کند و به همین دلیل امروز ما با چیزی با عنوان هنر توسعه و پیشرفت روبرو نیستیم. حتی هنرمندان متعهد نیز آثار و فضای فکری خود را در میان کلیشه ها آن هم به صورت نه چندان مطلوب محصور نموده اند و به همین دلیل داستانی که از خواندن آن روحیه تمنای سازندگی و تولید ثروت،فیلمی که از دیدن آن تمنای ساختن خرابی ها و موسیقی که در ان امید برخاستن از ویرانه های تاریخی زاییده شود تولید و ارائه نمی گردد. نکته جالب توجه اینجاست که دیده بان هوشمند انقلاب در 22 ساله اخیر، اکثر نامگذاری های سالشان در مورد موضوعات اقتصادی است؛ یعنی مباحثی چون کار مضاعف، وجدان کاری، اصلاح الگوی مصرف، نوآوری و شکوفایی و ... متوجه موضوع پیشرفت جامعه بوده است و این در حالی است که متاسفانه در میان جشنواره های هنری به عنوان مشوق های فرهنگی و جریان سازی های فرهنگی کمتر اثری می توان از ادبیات توسعه یافت. این مسئله ای است که هنرمندان متعهد و گوش به فرمان ولی فقیه باید بیشتر ازدیگران درباره ی آن تامل کرده و در رویه هایی که در پیش گرفته اند، تجدید نظر نمایند.
هنر و فرهنگ از دیدگاه امام خمینی(ره)
امام خمینی ره فرهنگ را اساس هویت و موجودیت جامعه می دانست که وابستگی در آن باعث وابستگی فکری شده که بالاترین وابستگی است. (صحیفه نور ج، 10) ایشان می فرماید:
بی شک بالاترین و والاترین عنصری که در موجودیت هر جامعه دخالت اساسی دارد فرهنگ آن جامعه است. اساسا فرهنگ هر جامعه هویت و موجودیت آن جامعه راتشکیل می دهد و با انحراف فرهنگ، هر چند جامعه در بعدهای اقتصادی، سیاسی، صنعتی، و نظامی قدرتمند و قوی باشد ولی پوچ و پوک و میان تهی است. اگر فرهنگ جامعه ای وابسته و مرتزق از فرهنگ مخالف باشد، ناچار دیگر ابعاد آن جامعه به جانب مخالف گرایش پیدا می کند و بالاخره در آن مستهلک می شود و موجودیت خود را در تمام ابعاد از دست می دهد. استقلال و موجودیت هر جامعه از استقلال فرهنگ آن نشأت می گیرد و ساده اندیشی است که گمان شود با وابستگی فرهنگی، استقلال در ابعاد دیگر یا یکی از آنها امکان پذیر است. بی جهت و من باب اتفاق نیست که هدف اصلی استعمارگران که در رأس تمام اهداف آنان است. هجوم به فرهنگ جوامع زیر سلطه است. اتفاقی نیست که مراکز تربیت و تعلیم کشورها و از آن جمله کشور ایران از دبستان تا دانشگاه مورد تاخت و تاز استعمارگران خصوصا غربی ها و اخیرا آمریکا و شوروی قرار گرفت و زبان ها و قلم های غرب زدگان و شرق زدگان آگاهانه یا نا آگاهانه و اساتید غرب زده و شرق زده دانشگاه ها در طول مدت تأسیس دانشگاه ها و خصوصا دهه های اخیر این خدمت بزرگ را برای غرب و شرق انجام دادند، هر چند در بین ارباب قلم و زبان و اساتید، اشخاص متعهد و موجهی بودند و هستند که برخلاف آن مسیر بودند و می باشند؛ لکن مع الأسف در اقلیت چشمگیر بودند( پیام امام خمینی ره به مناسبت آغاز سال تحصیلی، 31/6/1360، صحیقه نور، ج 15).
هنر نیز که یکی از اجزاء فرهنگ هر ملتی است از دیدگاه امام خمینی ره « در جایگاه واقعی خود تصویر زالو صفتانی است که از مکیدن خون فرهنگ اصیل اسلامی، فرهنگ عدالت و صفا، لذت می برند » و « تنها هنری مورد قبول قرآن است که صیقل دهنده اسلام ناب محمدی(صلی الله علیه و سلم)، اسلام ائمه هدی(علیهم السلام)، اسلام تازیانه خوردگان تاریخ و یادآور محرومیت ها باشد...هنری زیبا و پاک است که کوبنده سرمایه داران مدرن و کمونیسم خون آشام و نابود کننده اسلام رفاه و تجمل، اسلام التقاط، اسلام سازش و فرومایگی، اسلام مرفهین بی درد و در یک کلمه، اسلام آمریکایی باشد...»( صحیفه نور، ج21 )
ایشان به هنر جهت دار و همراه با تعهد معتقد بودند که انسان را به سوی کمال جویی و تعهد گرایی سوق دهد.( شخصیت و دیدگاههای فقهی امام خمینی ره، ص 200.).
( ایشان جایگاه هنر و وظیفه هنرمند را در مسائل سیاسی و اجتماعی تبیین کرده و در ضمن پیام تجلیل از هنر و هنرمندان می فرماید:
... هنرمندان ما تنها زمانی می توانند بی دغدغه کوله بار مسئولیت و امانتشان را زمین بگذارند که مطمئن باشند مردمشان بدون اتکا به غیر، تنها و تنها در چارچوب مکتبشان به حیات جاویدان رسیده اند و هنرمندان ما در جبهه های دفاع مقدسمان این گونه بودند تا به ملأ اعلا شتافتند و برای خدا و عزت و سعادت مردمشان جنگیدند و در راه پیروزی اسلام عزیز تمام مدعیان هنر بی درد را رسوا نمودند. خدایشان در جوار رحمت خویش محشورشان گرداند.(مجله پاسدار اسلام)
هنر در اندیشه امام خمینی رحمه الله (روز هنر انقلاب اسلامی)
امام خمینی رحمه الله، معمار بزرگ قرن و هنرمند توانای روزگار ما که خود تجسّم عینی هنر اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله بود، با گسترش فقه بر همه مفاهیم و موضوعات، ناب ترین نظریات و فتواها را در عرصه فرهنگ و هنر ارائه داد، بسیاری از ناممکن ها را ممکن ساخت و در زمینه مقولات هنری، تکلیف بسیاری از بلاتکلیفی ها را روشن کرد و گره گشای هنرمندان متعهد گردید. بر ما واجب است با تحلیل و تبیین فتواها و دیدگاه های ایشان، هنر درست را از نادرست تفکیک کرده، هنرمندان و مخاطبانشان را از گرداب سرگردانی نجات بخشیم و با بیان دیدگاه های ایشان در تمام زمینه های هنری، هنرناب را یاری رسانیم.
هویت هنری امام خمینی رحمه الله
آنکه روحی لطیف، درکی زیبا، زبانی نافذ و بیانی رسا دارد، در شاخه های مختلف هنر بهتر می تواند اندیشه و احساس و پیام را در قالب هنری ارائه کند. امام خمینی رحمه الله افزون بر توجه به هنر، خود نیز با برخورداری از مایه های اصلی هنر، هویتی هنرمندانه از خود بروز داده بود. رهبر معظم انقلاب حضرت آیت اللّه خامنه ای در این باره می فرماید: « هویت هنری امام بعد از رحلتشان برای همه آشکار شد. شاید خیلی ها اصلاً نمی دانستند که امام اهل شعر یا شاعر است؛ آن هم شعر با این مایه از لطافت عرفانی و آن سوخته حالی، مخصوص یک عارف دلباخته. این بزرگوار با این روح عرفانی همان کسی است که صدایش قوی ترین صداها علیه استکبار بود؛ یعنی لطافت روحی با قوت ارادی آن چنان همراه می شود که بزرگ ترین کارهای روزگار را انجام می دهد».
تعریف هنر
امام خمینی رحمه الله در کلام خویش هنر را چنین تعریف می کند: « هنر در مدرسه عشق، نشان دهنده نقاط کور و مبهم معضلات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و نظامی است». ایشان در حقیقت هنر را ابزاری برای برطرف ساختن مشکلات جامعه می داند. حضرت امام رحمه الله هنری را ارزشمند و در خور ستایش می داند که روشنگر راه هدایت در جامعه باشد و آدمی را از تاریکی نادانی نجات بخشد.
جایگاه هنر
جایگاه هنر در جامعه، دعوت عمومی، ایجاد انگیزه و هدایت تمایلات و عواطف جمعی در جهتی معیّن است و به همین دلیل، از مهم ترین ابزارهای سیاسی به شمار می رود. بر این اساس، توسعه قدرت ولایت الهی در میدان فعالیت های سیاسی، در گرو هنروریِ هماهنگ هنرمندانی است که در مسیر هدایت رهبران الهی جوامع بشری صورت گیرد. تا پیش از انقلاب اسلامی، هنر از این جایگاه والا محروم بود. امام راحل رحمه الله با به خدمت گرفتن هنر در مسیر هدایت الهی، آن را جایگاه اصلی اش باز گرداند و چراغ هدایت را به ابزار هنر روشن ساخت.

هنر طاغوتی
بی شک هنرمند در هر قالبی که کار کند، روحیات، اندیشه ها و باورهای خود را در اثرهنری خویش می ریزد و همان ها را به مخاطبان القا می کند. از دیدگاه حضرت امام رحمه الله ، هنری ستوده، ارجمند و قابل دفاع است که ازعنصر تعهد، جوهر، پیام و بُعد سازندگی و تربیت برخوردار باشد؛ هنری که ارزش های مقدس را ترسیم کند و به انسان ها امید و اعتماد بدهد و از فساد، هرزگی، بدآموزی و تحریک غرایز حیوانی و شهوانی دور و منزّه باشد. در این صورت، هنری که وسیله ای در خدمت فساد، حکومت جور و برآوردن اهداف سیاسی بیگانگان باشد و مایه بی خبری، بی دردی و بی تحرکی گردد، طاغوتی است و سودی به حال جامعه ندارد.
هنر؛ امانت الهی
امام خمینی رحمه الله، هنر را نه تنها فضلی برای هنرمند، بلکه آن را امانتی الهی می دانست که مسئولیت بس سنگینی را برای صاحب آن در پی خواهد داشت. بنابر نظر ایشان، هنرمند متعهد مسلمان، همواره در روند تاریخ مبارزات حق طلبانه که گستردگی آن سراسر تاریخِ را پوشانده است، مسئولیت دارد تا به بهترین وجه ترسیم کننده حماسه های جاودانه پیروان مکتب باشد. ایشان می فرماید: « هنرمندان ما زمانی می توانند بی دغدغه کوله بار مسئولیت و امانتشان را زمین بگذارند که مطمئن باشند مردمشان بدون اتکای به غیر، و تنها و تنها در چارچوب مکتبشان به حیات جاودانه رسیده اند».
هنر قرآنی
امام خمینی رحمه الله از میان گونه های مختلف هنر، تنها هنری را مورد پذیرش قرآن و برگرفته از معارف الهی آن می دانست که غبارهای دنیای مادی را از روی اسلام بزداید، نفس را تهذیب کند و فرد و جامعه را به سوی توحید سوق دهد. در نظر ایشان، اسلام زمانی هنر را ارج می نهد که در جهت مردم و خدا باشد. اگر هنرمند توانست ترسیم کننده چهره کریه استکبار و ظلم باشد، کاری ستودنی کرده است. ایشان در بخشی از پیام تاریخی خویش به هنرمندان متعهد می فرماید: « تنها هنری مورد قبول قرآن است که صیقل دهنده اسلام ناب محمدی، اسلام ائمه هدی علیهم السلام ، اسلام فقرای دردمند، اسلام پابرهنگان، و اسلام تازیانه خورده های تاریخ شرم آور محرومیت ها باشد».:( سیدحسن طباطبایی، صفحه 143
جهاد اقتصادی و وظیفه فعالان بازار فرهنگ و هنر
1- بی تردید، یکی از دلایل نامگذاری سال هزار و سیصد و نود به عنوان سال جهاد اقتصادی، اقدام ارزشمند دولت جمهوری اسلامی در هدفمند کردن یارانه ها و تاثیرات ناگزیری است که در نظام اقتصادی کشور و به تبع آن بر زندگی مردم خواهد داشت.
آگاهان اقتصادی بازار هنر می دانند که هرگونه تغییر در نظام قیمت ها، ولو این که از طریق پرداخت نقدی یارانه تامین شود، اثراتش را در مصرف محصولات فرهنگی و هنری گذاشته و خواهد گذاشت. به هر روی، محصولات فرهنگی و هنری در سبد هزینه خانوار امروز در درجات اول و دوم نیست. علتش هر چه هست، تبعات این موضوع مستقیما بر نظام فرهنگی ما اثر خواهد گذاشت.
اگر فرض کنیم مهمترین تاثیر هدفمند کردن یارانه ها به طور طبیعی و تبعی بالا رفتن بهای تمام شده کالا ها و خدمات هنری است، پس باید به طور کلی شاهد بالا رفتن بهای محصولات هنری باشیم. در شرایطی که حوزه فرهنگ کشور در معرض تهاجمات شدید فرهنگی بیگانگان است، هر عاملی که موجب کمرنگ شدن میزان حضور فرهنگ و هنر خودی و کمتر شدن میزان مصرف محصولات هنری متعهد و سالم شود، خطری جدی و غیرقابل چشم پوشی قلمداد می شود. این در حالی است که محصولات فرهنگی بیگانه چه از طریق قاچاق و عرضه در کوچه و بازار و چه از طریق ماهواره ها به بهایی بسیار ناچیز در اختیار مخاطبان داخلی قرار می گیرند.
چه باید کرد؟
2- در یک کلام باید زمینه همه گیری محصولات جبهه فرهنگی و هنری انقلاب اسلامی را فراهم کرد و این کار از طریق جریان سازی و شاخص سازی ممکن است.
"جریان سازی" در حوزه محصولات فرهنگی و هنری به سه عامل وابسته است: تیراژ انبوه، زبان همه فهم، دسترسی آسان.
در دستور زبان تولید محصولات هنری، وجود این سه ویژگی به معنی بالا رفتن ضریب اثرگذاری و همه گیری و در نتیجه، فتح بازار است.
در دستور زبان اقتصاد محصولات هنری نیز وجود این سه ویژگی به معنی افزایش شمار مخاطبان و پایین آمدن بهای تمام شده و در نتیجه، ارزان سازی محصول نهایی است که به همه گیری آن منجر می شود.
پس می توان نتیجه گرفت که برای فعالان عرصه تولید و توزیع محصولات فرهنگی و هنری در شرایط امروز، با وجود رقبای جدی و کارکشته و غول پیکری که میدان داری می کنند، اتخاذ سه استراتژی و تلاش همزمان برای حفظ موقعیت و سهم بازار و توسعه آن الزامی است:
الف: توجه به بهره گیری از مزیت های نسبی محصولات متعهد و سالم نسبت به محصولات جبهه مهاجم؛
ب: اقدام به برنامه ریزی و تولید محصولات فرهنگی پرشمار با تیراژ انبوه؛
ج: تلاش جدی برای ایجاد دسترسی سریع و آسان به محصولات خودی؛
در سایه این سه استراتژی، به طور طبیعی بهای تمام شده محصولات پایین می آید و پاسخی درخور به کاهش قدرت خرید مردم داده خواهد شد.
چگونه باید این کار را کرد؟
3- نکته اول، توجه به نقش هنرمند: اثر فرهنگی و هنری متعهد و خودی، به وجود نمی آید مگر به دست توانای هنرمند متعهد. هنرمند متعهد موفق به خلق اثری نخواهد شد مگر آن که شرایط لازم و طبیعی خلق برایش فراهم شده باشد. هنرمند در شرایط امروز، یک نیروی عملیاتی در کارزار فرهنگی است. بازشناسی شرایط آموزش و پرورش و مهمتر از آن حفظ هنرمندان متعهد، یک اقدام استراتژیک است.
نکته دوم، تبدیل اثر به محصول: مسیری که یک " اثر هنری" از لحظه خلق طی می کند تا به یک "محصول هنری" تبدیل شود و به دست مخاطبان برسد، مسیری پیچیده و طولانی و فنی است که در ادبیات ارتباطی امروز به آن "صنعت هنری" می گویند. این مسیر در سال های گذشته برای بسیاری از آثار فخیم و با ارزش هنری انقلاب اسلامی به درستی طی نشده و برای بسیاری دیگر اصلا طی نشده است. در غیبت صنعت هنری، اولین اتفاقی که می افتد این است که نظام اقتصادی درستی در عرصه و عرضه آثار هنری شکل نمی گیرد. پس، بهای واقعی آثار شناسایی نمی شود و به بهای واقعی نیز عرضه نمی شود. حاصل این زنجیره، بی سر و سامانی اقتصادی فعالیت هنری است. در چنین شرایطی است که دسترنج هنرمند در پیچ و خم بازار بی شکل و بی خاصیت ظاهرا هنری گم می شود یا از بین می رود. هنرمندی که نه اثرش به درستی به مخاطبان رسیده و نه از نظر اقتصادی منتفع شده، چگونه و با چه انگیزه ای باید در میدان تولید باقی بماند؟
از کجا باید شروع کرد؟
4- واقعیت این است که در بخش هایی از محصولات فرهنگی جبهه انقلاب اسلامی مثل کتاب، این کار شروع شده و جواب هم گرفته است. تیراژ انبوه و مخاطبان چند صد هزاری، امروز در حوزه کتاب و کتاب خوانی در مورد ده ها عنوان از کتاب های حوزه انقلاب و دفاع مقدس امری وقوع یافته است. کافی است با بازخوانی روند این دستاورد ارزشمند، مسیرهای جدیدی را برای محصولات و گونه های دیگر فرهنگی باز کرد. اما برای شروع یک کار اصولی و مستمر، در قدم اول لازم است در رفع بعضی اغلاط مصطلح و باور های نادرست در ادبیات اقتصاد فرهنگی، هنری کوشید. مثلا یکی از غلط های مشهور این است که هنر در همه جای جهان وابسته به کمک بلاعوض دولت هاست. واقعیت این است که در بسیاری از زمینه های هنری چنین چیزی در کشورهای صاحب صنعت هنری وجود ندارد. اساسا صنعت و اقتصاد دو کفه یک ترازو هستند و صنعت متکی به کمک بلاعوض، صنعت نیست.
مثال بعدی از زنجیره پرشمار باورهای غلط این است که مشتری اصلی آثار هنری دولت ها هستند. در حالی که اثر هنری اگر در شرایط درستی خلق شده باشد، مشتری اش را در بدنه جامعه و در میان خیل انبوه مردم جستجو می کند. و اثری که با اقبال مردم مواجه شود، حائز ویژگی ماندگاری و جریان سازی شده است. اغلاط مصطلح دیگری را هم می شود برشمرد: مثلا این که رفتن به سمت بازار مردمی، سطح خاصی از سلیقه را ایجاد می کند. در صورتی که عملا چنین نیست و شاهکار های ادبی و هنری در همه رشته ها پرمخاطب ترین آثار بوده اند.
قدم بعدی پس از احصا و رفع باورهای غلط، ایجاد زیرساخت های لازم در مسیر شکل گیری صنایع هنری است. هر صنعتی متکی به سه عنصر " تولید"،" توزیع" و "ترویج" است. هر یک از این سه عنصر تعاریف دقیقی دارند که باید به درستی فهمیده شوند و اجرای درست هریک از آن ها لوازمی دارد که باید تامین شود. در نگاهی واقع بینانه و امیدوارانه، راهی طولانی در پیش است که نقشه آن پیش از این، در فرامین و پیام ها و سخنان رهبر حکیم و هنرمند و هنرشناس انقلاب اسلامی ترسیم شده است.
5- رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از فعالان فرهنگی و هنری، کار فرهنگی را جهاد فی سبیل الله دانستند و از همه فعالان این عرصه خواستند که حق این جهاد را به جای آورند. در سال جهاد اقتصادی، زمینه سازی و فعالیت در حوزه اقتصاد هنر متعهد، وظیفه همه فعالان و صاحب نظران و هنرمندان کشور است.( محمّد حمزه زاده )
اهالی هنر در سال« جهاد اقتصادی» از اضافه‌کاری در آثار خود بپرهیزند
اهالی هنر هم باید از اضافه‌کاری در آثار خود بپرهیزند، به این معنا که افراد با کارهای متوسط آنها را با ظاهری فانتزی، بسیار نفیس و قیمتی بالا ارائه ندهند. پیشنهادی که هر سال از سوی مقام معظم رهبری برای عنوان سال مطرح می‌شود که برای انتخاب آن در تمام جوانب مطالعه شده و نامیدن سال 90 با عنوان جهاد اقتصادی به منظور پیشبرد زمینه‌های اقتصادی و فرهنگی کشور است. در سالی که توسعه اقتصادی و رعایت اقتصاد هدف است، وظیفه تمام اقشار جامعه صرفه‌جویی است، خداوند در قرآن مسرفین را تقبیح کرده و کار آنها را زشت شمرده است، افرادی که در دنیا از لذت‌طلبی چیزی را فرو گذار نکرده و اسراف و تبذیر فراوان داشته و در این زمینه بی‌ملاحظه بودند و از دارایی خود برای دستگیری از فقرا استفاده نکردند و اموال خود را هدر دادند، در واقع اتلاف اقتصادی ایجاد کردند در قرآن تقبیح شده‌اند، خداوند در قرآن بیان کرده که اسراف کنندگان را دوست ندارد. محبت با بیان اینکه ما از نظر اخلاقی، عقلی و اعتقادی از سوی بزرگان و وجدان که همان معلم درونی هر فرد است به حرکت بر روی خط میانه و تعادل سفارش شده‌ایم، ابراز داشت: اقتصادی بودن در قرآن به معنای میانه‌رو بودن است، به این معنا که اسراف نکنیم، در قرآن افراط و تفریط هر دو نهی شده و خطاب به بندگان خدا استفاده از مواهب الهی بیان شده، اما میانه روبودن سفارش شده است. مقام معظم رهبری امسال ما را توصیه اخلاقی به میانه‌روی کرده‌اند، اگر واقعاً به آن پرداخته شود ثمره و بهره خوبی دارد و عیدی بسیار خوبی است، اما این ملاک را نه امسال بلکه در تمام عمر خود باید سرلوحه قرار داد، چرا که نمی‌توان گفت امسال سال رعایت اقتصاد است و سال‌های دیگر اینگونه نیست، بلکه برنامه‌ای برای تمام طول زندگی انسان است، ان‌شاءالله که به بهره خوبی در این زمینه دست یابیم. اهالی هنر هم باید از اضافه‌کاری در آثار خود بپرهیزند، به این معنا که افراد با کارهای متوسط آنها را با ظاهری فانتزی، بسیار نفیس و قیمتی بالا ارائه ندهند، چرا که معتقدم اثری اگر فی‌نفسه ارزشمند باشد حتی اگر بر روی کاغذ کاهی هم باشد، مخاطب خود را پیدا کرده و اهل فهم آن را در می‌یابند و از آن استقبال خوبی خواهد شد، همانگونه که در گذشته افراد از کتاب‌‌های نفیس با ظاهری ساده استقبال خوبی می‌‌کردند. هنرمندان هنرهای تجسمی از قبیل؛ طراحان، نقاشان، گرافیست‌ها و مجسمه سازان می‌توانند در پذیرش سالم و استقبال گسترده‌ از جهاد اقتصادی نقش اساسی را ایفا کنند، شاعران با سرودن شعرهای تمثیلی و سروده‌های کار ساز می‌توانند همگامی خود را با این مسئله ابراز دارند، در این راه می‌توان صاحبان آثار ادبی و ناشران را به تجدیدنظر در قطع کتاب‌های خود قانع کرد که از حاشیه‌های پهن و بلند سپید در کتاب‌ها احتراز جویند، حضرت علی (ع) نیز در این زمینه سفارش‌هایی دارند( محمدجواد محبت، شاعر).
نتیجه:
پنامگذاری سال ها که از سوی رهبر فرزانه انقلاب صورت می گیرد در امتداد یکدیگر هستند و بطور قطع هدف از این اقدام، جهت دادن به فعالیت ها و اولویت هایی است که باید طی سال به آنها توجه داشت و آنها را سرلوحه امور کاری قرار داد. رهبر معظم انقلاب همیشه با آینده نگری و بصیرت بالای خود همه جوانب را در نظر گرفته و نسبت به هرسال پیش بینی های لازم را برای سیاست های کاری و کلیه امور کشور لحاظ می کنند. به لطف خدا با وحدت، همدلی، همت و تلاش مضاعف آحاد مردم، بحران های موجود را یکی پس از دیگری پشت سر گذاشته ایم و ایران اسلامی هم اکنون در همه زمینه ها به رشد، بالندگی، پیشرفت و خودکفایی در عرصه ملی و بین المللی رسیده است.سال گذشته نیز که بحث کار و تلاش مضاعف مطرح بود، همت همگان در کشور و استفاده از ظرفیت ها برای تحقق این امر بکار گرفته شد که ثمرات خوبی را نیز در پی داشت. هم اکنون در دهه عدالت و پیشرفت قرار داریم و می خواهیم
علاوه بر داشتن نظامی الهام بخش، الگویی اقتصادی موفقی را نیز به دنیا ارائه دهیم تا دنیا متوجه شود که با مد نظر قرار دادن موازین الهی در سایه آموزه های دینی، می توان جامعه ایی آباد و پیشرفته داشت. انتخاب عنوان"جهاد اقتصادی" برای سال 90 با توجه به طرح بزرگ هدفمند سازی یارانه ها که همچنان در آغاز راه آن هستیم، کاملا بجا و سنجیده است و تحقق این امر با عزم ملی، همت، پشتکار و تلاش مضاعف همه آحاد جامعه و مسئولان کشور امکانپذیر است. بسترسازی و ایجاد جریان فرهنگی و رشد و ارتقای فرهنگ عمومی را لازمه تحقق"جهاد اقتصادی" است. نباید از مقوله فرهنگ غفلت کرد زیرا عمده پیشرفت ها در هر بخشی متاثر از مقوله فرهنگ و بخش های گسترده آن است. وزارت ارشاد باید با فرهنگ سازی مناسب، موضوع"جهاد اقتصادی" را برای همگان تبیین کنند."جهاد اقتصادی" برای توسعه و پیشرفت فعالیت های مختلف در بخش های فرهنگی و هنری با تلاش مضاعف همگان، سرلوحه کارهای وزارت ارشاد قرار خواهد گرفت. در این زمینه، تمام توان و کوشش مجموعه مدیران و کارکنان این وزارتخانه و سازمان های تابعه را برای تحقق منویات رهبر معظم انقلاب بکار خواهیم بست. هنرمندان با زبان پویای هنر نقش تعیین کننده‌ای در بخش‌های مختلف جامعه دارند و می‏توانند به صورت مستقیم و غیرمستقیم در حرکت روبه رشد جامعه در موضوع مهم جهاد اقتصادی ورود پیدا کنند و تاثیرگذار باشند. پویایی جامعه هنرمندان جنبش عظیمی در جهاد اقتصادی به دنبال خواهد داشت و طبیعتا نگرش هنرمندان می‌تواند فضای اقتصادی جامعه را در حوزه‌های مختلف دگرگون کند و هر هنری می‌تواند تاثیر خود را داشته باشد. نخستین نقش هنرمندان بر جهاد اقتصادی مربوط است به فعالیت‌های اقتصادی و تولید آثار و محصولات فاخر ملی با رویکرد هویتی بالا که بالطبع افزایش کمی و کیفی محصولات هنری در راستای همین جهاد است و این تاثیرگذاری مستقیم است. نقش دیگر هنرمندان که مهمتر نیز هست و تاثیر بسیار جدی دارد، استفاده از زبان پویای هنر است به این معنا که هنر موتور حرکتی برای بخش های دیگر باشد، زیرا معرفی هنرمندانه الگوها در موضوع مربوط به جهاد اقتصادی می تواند نقش موثر داشته باشد. هنرمندان باید طرح‌های خود را بیان کنند و مدیران از طرح‌هایی که سایر بخش‌های جامعه را راه می اندازد و حرکت رو به رشدی در جامعه ایجاد می‌کند، حمایت و استقبال کنند. خود هنرمندان هم به عنوان بخشی از جامعه باید این دغدغه و مسوولیت را داشته باشند و با ابزار هنری که در اختیار دارند، مطالب خودشان را منتقل کنند، زیرا این کار قرار نیست دولتی باشد و هنر یک زبان و رسانه مستقل است. نباید تصور نکنیم که« جهاد اقتصادی» ویژه‌ی متولیان عرصه‌ی اقتصاد و آن‌هایی است که در زمینه‌ی تولید، توزیع و صادرات کار می‌کنند. در سال« جهاد اقتصادی» بحث فرهنگ‌سازی و متوجه کردن عموم مردم به مباحثی مانند مصرف بهینه اهمیت دارد. باید در سال« جهاد اقتصادی» به مقوله‌ی هنر و تأثیری که می‌تواند در عملی کردن این مهم داشته باشد، توجه کرد. هنر می‌تواند در این زمینه بستر مناسبی را فراهم کند. بیش از هر چیزی ما نیازمند نگرش فرهنگی در این زمینه هستیم و معاونت هنری وزارت ارشاد به‌زودی برنامه‌هایی را با این هدف تدوین خواهد کرد.
راه کارها:
یکی از امور توجه به بحث اقتصاد هنر است. هر چند در نظام اسلامی و در حوزه هنر دولت موظف به پرداخت یارانه است. در همه تصمیمات باید با عنایت به تقویت بنیه هنر در استان‌ها برنامه‌ریزی کرد و در بحث سفرهای استانی پیگیری جدی به مصوبات سفرهای استانی هیات دولت داشت‌، مشارکت‌های استانی در فعالیت‌های هنری امری جدی است که در رشد هنر استان‌ها موثر است. بودجه فرهنگ در سالجهاد اقتصادی بیشتر شود. سال جهاد اقتصادی باید با صرفه‌جویی در حوزه‌های دیگر همراه باشد و نهادهای مختلف بودجه‌های بیشتری را به سینما، رسانه و هنرهای مختلف سرازیر کنند. در حوزه فرهنگ نباید با متر اقتصادی حرکت کرد چون ما را به سمت سینمای گیشه‌ای و تجاری می‌برد که این روزها گرفتار آن هستیم. حوزه فرهنگ مصرف‌کننده بودجه است، نباید به بعد اقتصادی هنر توجه کرد و آن را درگیر پول کرد و با معیارهای مادی آن را سنجید، باید حوزه فرهنگ را مستقل از بخش تجاری دید و به آن نگاهی متعالی داشت، آنچه رهبر معظم انقلاب از هنر متعالی و اسلامی می‌خواهند توجه به ارزش‌های اخلاقی و مفاهیم دینی است و این در سایه توجه بیشتر به سینما و هنر فراهم می‌شود. ریشه جهاد فرهنگی در جهاد اقتصادی دیده می‌شودجهاد فرهنگی و برنامه‌ریزی برای استفاده از طیف‌های مختلف در حوزه سینما در سال 90 می‌تواند به نفع سینمای ایران باشد. پیش از آن‌که به موضوع نامگذاری سال 90 بپردازیم، باید به این موضوع توجه کنیم که انقلاب اسلامی، خود حرکت، جهاد و تلاش و کوشش مردمی بود و باید این روحیه را حفظ کنیم. با این نگاه انقلابی هر سال تمام این موضوع‌ها را باید مد نظر داشت و این نگاه انقلابی را حفظ کرد.
سال‌هایی که با عنوان همت مضاعف، وحدت و همدلی، امام علی(ع) و... توسط رهبر معظم انقلاب نامگذاری شد را باید کنار هم قرار بدهیم، این موضوع‌ها را باید در دل جهاد اقتصادی تعریف کنیم. جهاد اقتصادی موضوعی است که باید روی برنامه‌ریزی‌ها و مدیریت‌ها در سینما اعمال شود، همه باید در کنار هم برای جهاد اقتصادی حرکت کنیم، ما اقیانوسی از امکانات و سرمایه‌ها را در اختیار داریم که دستاورد انقلاب اسلامی است. خلاقیت و استعدادهای فراوانی در سینما داریم که با برنامه‌ریزی و مدیریت می‌توانیم همه طیف‌ها و سلیقه‌ها را در کنار هم قرار دهیم.
هنرمندان به مردم نزدیک شوند همچنین کوروش زارعی، کارگردان تئاتر معتقد است، در سال جهاد اقتصادی مهم‌ترین حرکت در راستای تحقق رهنمودهای رهبر معظم انقلاب نزدیک شدن به خواست مردم است. همه اقشار جامعه بخصوص هنرمندان زمانی که سالی به یک عنوان خاص نامیده می‌شود وظیفه دارند برای تحقق این شعار فعالیت کنند. هنرمندان باید با تولیداتی که امسال عرضه می‌کنند در جهت اشاعه این فرهنگ تلاش و در راستای جهاد اقتصادی و کمک به فرهنگ و هنر کشور فعالیت کنند. تولیدات هنرمندان در عرصه‌های مختلف باید به اقتصاد هنر کشور کمک کند. باید این مساله بین مردم و مسوولان نهادینه شود که هنر هم می‌تواند به اقتصاد کشور کمک کند و هنرمندان در کنار دولتمردان می‌توانند در رشد اقتصادی کشور سهیم باشند. اگر مسائل اقتصادی را از دیدگاه فرهنگی مدنظر قرار دهیم، متوجه تاثیر آن می‌شویم. مساله اقتصاد تخصص است. در شرایط فعلی تخصص حرف اول را می‌زند. در بحث جهاد اقتصادی باید این مفاهیم را مدنظر قرار دهیم. این موضوع باعث می‌شود در تمام فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی این امر را لحاظ کنیم.
نویسندگان به عناوین سال‌ها توجه کنندنامیدن هر سال به یک عنوان از سوی رهبر معظم انقلاب به این معناست که در آن سال و سال‌های بعد، به آن موضوع توجه ویژه‌ای شود. به‌طور معمول عنوان سال، با توجه به شرایط و اولویت‌های موجود؛ اعلام می‌شود. امسال هم که ‌به‌ عنوان سال جهاد اقتصادی نام نهاده شد، اشاره به مجاهدتی است که اجرای آن در تمام مسائل اقتصادی لازم و ضروری است، بالطبع اهالی فرهنگ و ادب و دیگر هنرمندان می‌توانند از هنر خود برای تبیین اهمیت موضوع و راه‌های رسیدن به مطلوب، استفاده کنند تا این موضوع در جامعه نهادینه شود.
فقدان نگاه پویا و ثروت آفرین به فرهنگ و هنر سبب تأخیر حرکت های فرهنگی، بهینه نبودن تولیدات هنری و عقب ماندن هنرمندان و آفرینشگران ادبی از عرصه ها و ضرورت های ملی شده است سالیانی است که چرخ دنده های دستگاه های فرهنگی نظام دچار زنگ زدگی شده و بی خردی، فرسودگی و ناهماهنگی در اجراء سیستم های فرهنگی کشور بیداد به راه انداخته است غفلت اقالیم ادب و هنر از موفقیت های خطیر ملی و موضوعات مورد ابتلاء رشد و عقب ماندگی فرهنگی و اجتماعی یکی از مصداق های تاخیر فرهنگی در سالیان اخیر بوده است. علی رغم نام های درست و نشان های به سزایی که برای هر سال انتخاب می گردد، تقریباً در هیچ یک از موارد آن تاکنون هیچ اثر هنری در خور تأملی تولید و هیچ آفرینش ادبی قابل توجهی خلق نگردیده است. یکی از ضرورت ها و پازل های جهاد اقتصادی در این سال، توجه به اهمیت سرعت دار کردن تولیدات هنری و رفع عوامل و دفع موانع کندی آفرینش های ادبی و از بین بردن زمینه های این" تأخیر فرهنگی" است که باید در سال"جهاد اقتصادی" در چارچوب امور زیر مورد توجه جدی قرار گیرد:
1- در سال"جهاد اقتصادی" می بایست دولتمردان فرهنگ و استراتژیست ها و برنامه ریزان این بخش، گذشته ناتوان ادبی، بی رمقی هنری و بی رونقی فرهنگی کشور را بازکاوی نموده و با تغییر نگاه خویش از" فرهنگ هزینه ساز" به" فرهنگ ثروت آفرین" شرایط بازده و اثر بخش کردن بخش فرهنگی را فراهم سازند.
2- در پی تغییر نگاه استراتریک سران فرهنگی می باید زمینه های تحول سیستمی و دگرگونی ساختارهای فرهنگی از وضعیت منجمد کنونی به اوضاعی پویا و تأثیر آفرین فراهم گردد.
3- کوچک سازی، فاصله گیری از اجراء، دگردیسی خط مشی ها و ارتقاء چشم اندازها، از جمله رژیم هایی است که باید با آن اندام های پرچرب، بی حاصل، چاق و زمینگیر دستگاههای فرهنگی را نحیف و حرکت آنها را شتابان و پویا کرد تا وصف مذموم "خوردن و خوابیدن" از ساحت دستگاههای فرهنگی دور گردد.
رفتار ایدئولوژیک حاکمیت با فرهنگ از یک سو و تزریق درامدهای نفتی به دستگاههای فرهنگی از سوی دیگر، اسباب رخوت و سستی این بخش در سالیان اخیر بوده است باید با تغییر نگاه و تحول در سیستم ها جایگاه دستگاههای فرهنگی را از سفارش پذیری
به سفارش دهی تغییر داد و بار اجرایی را از آنها دور کرد و انها را به تقویت قوة اندیشه و نظارت خود وادار ساخت باید با خصوصی سازی- نه از نوع کنونی اش- دستگاههای فرهنگی را کوچک کرد، حجم کارمندی آنها را کاهش داد، امکانات و ابزار آن ها را به اشخاص" کننده"- و نه نور چشمی ها، سپرد و فرصت خون رسانی به مغز سیستم های فرهنگی را فراهم و شأن آنها را از تصدی گری به سیاستگذار بودن و ناظر شدن ارتقاء بخشید. وقتی سازمان های غول پیکر و کمپانی های سخت افزاری مندرج در اصل 49 قانون اساسی نظیر کشتی رانی، هواپیمایی بانک ها، بیمه ها و ... از بند و قید دولتی بودن رها گردیده و عامل پیشرفت و تحرک آنها در خصوصی سازی آنها تشخیص داده شده است، چرا باید مغز افزارها و سخت افزارهای فرهنگی که تماماً به حس، حال، اندیشه، تفکر و سلیقه اصحاب فرهنگ و هنر وابسته است در محاق "دولتی ماندن" و " کارمندی بودن" چنین گرفتار باقی بمانند و عرصة فرهنگ و هنر که عرصة شادابی، نشاط و توان افزایی ملی است را دچار چنین رکود فرسایشگری کنند؟! چرا نباید بودجه دو، سه درصدی سالانه کمکهای دولتی به بخش فرهنگ به سرمایه عظیم مادی، معنوی و انسانی بخش خصوصی گره خورده و تأثیر عملکرد این بخش به حجم بیست، سی درصدی از کلان بودجه دولت ارتقاء یابد؟!
4- باید علت های کاستی تولیدات فرهنگی و عواملی که در خنثی سازی پیام و ساختار این تولیدات مؤثرند شناسایی و زمینه ها و مسیر های دگرگونی کاستی ها به رونق مند و اثر بخش شدن تولیدات ادبی و هنری فراهم گردد. باید نگاه ثروت افرینی، درآمدزایی و مشارکت دادن بخش خصوصی (مدیران، هنرمندان و کارگزاران) در سود و زیان تولیدات هنری جایگزین رفتار "کارمند سالاری" و دولت سازی" فرهنگی شود.
5- باید مدیران فعال، مجریان خلاق، تأثیر گذاران سرنوشت ساز مفقود الاثر سالیان اخیر در عرصه فرهنگ و هنر باز "جویی"، دل "جویی" و اعتماد سلب شده از آنها به آنها مرجوع شود.
6- باید گرامت انسانی از دست رفته هنرمندان، نویسندگان، شاعران و سبب سازان تولیدات فرهنگی به آنها بازگردانده شود. باید شرافت هنری هنرمندان، ارزشدار تلقی شود، اعتبار اجتماعی و اعتماد سیاسی مسلوب شده به آنها باز بخشیده شود تا این اندیشه که هر هنرمند و آفرینشگری خود، مسئول و پاسخ گوی حسن و قبع کار خویش خواهد بود رسمیت یابد.
7- باید نظام و سیستم تشویق و تنبیه در قالب نظارت های مغز افزاری در دل سیستم های نرم افزاری بگونه ای طراحی و تعبیه شود که هیچ حسن و قبع فعل فرهنگی بدون واکنش بر زمین جاری نماند.
منابع:
پیام امام خمینی ره به مناسبت آغاز سال تحصیلی، 31/6/1360، صحیقه نور، ج 15، ص 160، به نقل از کتاب خودباختگی و خودباوری از دیدگاه امام خمینی ره، ص 70.
صحیفه نور، ج10، ص56 و صحیفه نور، ج11،ص184، به نقل از کتاب خودباوری و خود باختگی ازدیدگاه امام خمینی ره، ص68 و 69.
صحیفه نور، ج21، ص 30، به نقل از کتاب شخصیت و دیدگاههای امام فقهی خمینی ره، ص 199.
شخصیت و دیدگاههای فقهی امام خمینی ره، ص 200.
حمزه زاده محمد، جهاد اقتصادی و وظیفه فعالان بازار فرهنگ و هنر
طباطبایی سیدحسن، صفحه 143(هنر در اندیشه امام خمینی رحمه الله (روز هنر انقلاب اسلامی)
مجله پاسدار اسلام، شماره 83، ص 47، به نقل از کتاب شخصیت و دیدگاههای فقهی امام خمینی ره، ص 200
محبت، محمدجواد محبت، اهالی هنر در سال « جهاد اقتصادی» از اضافه‌کاری در آثار خود بپرهیزند.
www.gostareshonline.com
http://bfhir.com/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-
www.iranseda.ir/Fulldetails/?g=8565