هادی وحیدی: مطالعه عمیق، مهم‌ترین استاد شاعر در مسیر آفرینش ادبی است

هادی وحیدی، شاعر و پژوهشگر ادبیات و مهمان چهارمین نشست اندیشگانی «یک ماه، یک شاعر»، در گفت‌وگو با روابط عمومی حوزه هنری استان زنجان، با اشاره به نقش تجربه‌های زیسته و محیط پیرامونی در شکل‌گیری شعر گفت: یکی از ویژگی‌های شعر امروز، پیوند آن با زندگی روزمره و جغرافیای زیست شاعر است. به اعتقاد او، شعر حاصل کشف روابط پنهان میان اشیاست و شاعر می‌تواند با نگاهی متفاوت به عناصر ساده پیرامون خود، به تصاویر و مضامین تازه دست پیدا کند.

وحیدی با اشاره به غزل «دو صندلی» خود، شکل‌گیری این اثر را نتیجه یک تمرین خلاقانه در کلاس شعر دانست؛ تمرینی که در آن، دو صندلی به موضوع سرایش شعر تبدیل شدند. او معتقد است توجه به جزئیات زندگی و بهره‌گیری از عناصر ملموس، از ظرفیت‌های مهم شعر معاصر به شمار می‌رود. وی همچنین با اشاره به گسترش بومی‌گرایی در شعر پس از نیما، این رویکرد را عاملی برای بازتاب ویژگی‌های جغرافیایی و فرهنگی مناطق مختلف در آثار شاعران دانست.

وی با اشاره به اهمیت خلاقیت در مضمون‌پردازی خاطرنشان کرد: مضامین تازه فراوان‌اند و آنچه اهمیت دارد، توانایی شاعر در کشف و شکار این مضامین و ارائه آن‌ها در قالبی خلاقانه است. از این منظر، حتی موضوعات آشنا نیز می‌توانند با نگاهی تازه و بیانی متفاوت به اثری متمایز تبدیل شوند.

این شاعر و پژوهشگر ادبیات در ارزیابی وضعیت شعر زنجان اظهار کرد: در حوزه غزل، شعر سپید و شعر ترکی، شاعران خوبی در استان فعالیت می‌کنند و ظرفیت ادبی زنجان قابل توجه است. با این حال، حمایت بیشتر نهادهای فرهنگی از شاعران می‌تواند به شکوفایی استعدادها و ارتقای کیفیت فعالیت‌های ادبی کمک کند.

وی با تأکید بر ضرورت حمایت از انتشار آثار شاعران افزود: شایسته است نهادهای فرهنگی و مدیریت شهری زمینه مناسب‌تری برای چاپ و انتشار مجموعه‌های شعر فراهم کنند تا شاعران برای انتشار آثار خود ناچار نباشند تمام هزینه‌ها را شخصاً بپردازند. به گفته او، حمایت هدفمند از تولید و انتشار آثار ادبی می‌تواند نقش مؤثری در پویایی فضای شعر استان داشته باشد.

این شاعر در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با تأکید بر ضرورت توجه به کیفیت هنری شعر مذهبی، اظهار کرد: شعر مذهبی پیش از هر چیز باید از مؤلفه‌های اصلی شعر، از جمله تخیل، عاطفه، موسیقی، فرم و زبان برخوردار باشد. همچنین شاعر این حوزه باید شناختی عمیق از معارف اسلامی و شخصیت اهل‌بیت(ع) داشته باشد تا بتواند تصویری متفاوت و معرفت‌افزا از این مفاهیم ارائه دهد.

وحیدی با اشاره به اهمیت پیوند عرفان و عاطفه در شعر مذهبی افزود: در سرایش شعر عاشورایی نباید عاطفه را فدای قوت هنری اثر کرد. توجه هم‌زمان به معرفت دینی، تجربه عاطفی و مهارت‌های ادبی می‌تواند به ماندگاری شعر کمک کند. او همچنین توسل و الهام را از عناصر مهم در شکل‌گیری شعر عاشورایی دانست و در کنار آن، آشنایی با پیشینه ادبی، قالب‌ها و مهارت‌های هنری را ضروری برشمرد.

وی در ادامه، بهره‌گیری از روایت داستانی در غزل را یکی از ظرفیت‌های نوآوری در این قالب دانست و با اشاره به نمونه‌هایی از شعر کلاسیک و معاصر، خاطرنشان کرد که روایت می‌تواند به غزل امکان دهد از تکرار فاصله بگیرد و تجربه‌های تازه‌ای را در ساختار و بیان خود شکل دهد.

این شاعر و پژوهشگر ادبیات در پایان، با توصیه به شاعران جوان برای مطالعه گسترده و پرهیز از تقلید، گفت: شاعران نباید خود را به مطالعه آثار معاصر در قالب تخصصی‌شان محدود کنند؛ بلکه مطالعه گونه‌های مختلف شعر می‌تواند افق‌های تازه‌ای پیش روی آن‌ها بگشاید. شاعران غزل‌سرا نیز باید شعر سپید بخوانند و شاعران شعر سپید از ظرفیت‌های غزل بهره بگیرند.

وحیدی همچنین بر ضرورت انس با متون کهن فارسی، از جمله «تاریخ بیهقی»، «گلستان سعدی» و «تذکرةالاولیاء» تأکید کرد و مطالعه مستمر را مهم‌ترین راه پرورش توانایی‌های ادبی دانست. او با اشاره به تأثیر فضای مجازی بر عادت‌های مطالعاتی نسل جوان، یادآور شد که مطالعه عمیق و پیوسته، زمینه‌ساز شکل‌گیری زبان مستقل و هویت ویژه هر شاعر است.