شخصیت‌پردازی و وفاداری به تاریخ، محور نقد «بشکوچ» بود

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری استان زنجان، در این نشست دکتر بهداد بیرانوند ضمن بررسی ابعاد مختلف رمان «بشکوچ»، قلم سلمان کریمی را روان و توانمند دانست و نقد اثر را فرصتی برای ارتقای کیفیت ادبی آن عنوان کرد.

بیرانوند یکی از مهم‌ترین مسائل قابل تأمل در رمان را شخصیت‌پردازی دانست و گفت: شخصیت داستانی باید در جریان حوادث دچار تغییر و تحول شود و از یک تیپ به شخصیتی باورپذیر با پیشینه، انگیزه و هدف مشخص تبدیل شود.

وی با اشاره به برخی شخصیت‌های رمان اظهار کرد: در بخش‌هایی از «بشکوچ»، شخصیت‌ها بیش از اندازه شجاع تصویر شده‌اند و جای ترس، تردید و ضعف‌های انسانی در آنها خالی است؛ در حالی که شجاعت زمانی معنا پیدا می‌کند که شخصیت در برابر ترس و تردید دست به انتخاب بزند.

این منتقد ادبی همچنین بر ضرورت نمایش خرد و تدبیر در روایت جنگ تأکید کرد و افزود: قهرمان داستان نباید همیشه از مسیر زور و درگیری پیش برود و استفاده از هوش، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری می‌تواند به باورپذیری بیشتر روایت کمک کند.

بیرانوند زبان روان رمان را از نقاط قوت آن دانست و بر استفاده بیشتر از ظرفیت‌های فرهنگی و بومی در دیالوگ‌ها تأکید کرد. وی گفت: استفاده از واژه‌ها، ضرب‌المثل‌ها، شعرها و شیوه‌های گفتاری بومی می‌تواند به شخصیت‌ها هویت بیشتری بدهد و فضای تاریخی و جغرافیایی داستان را برای مخاطب ملموس‌تر کند.

دیالوگ‌نویسی نیز از دیگر محورهای مطرح‌شده در این نشست بود. بیرانوند تأکید کرد که شخصیت‌های رمان باید صدای متمایز خود را داشته باشند و نحوه سخن گفتن هر شخصیت با سن، پیشینه، موقعیت اجتماعی و جهان ذهنی او تناسب داشته باشد.

در ادامه این نشست، سلمان کریمی با تشکر از نقدهای مطرح‌شده، بسیاری از نکات را قابل تأمل دانست و گفت: اگر این نقدها پیش از چاپ اثر مطرح می‌شد، امکان استفاده از آنها در مرحله بازنویسی وجود داشت.

وی درباره روند شکل‌گیری «بشکوچ» اظهار کرد: نگارش این رمان از سال ۱۳۹۸ آغاز شد و برای نوشتن آن، روزشمار جنگ، خاطرات رزمندگان و افراد حاضر در خرمشهر و منابع مختلف تاریخی مورد مطالعه قرار گرفت.

کریمی وفاداری به رخدادهای تاریخی را یکی از چالش‌های اصلی اثر دانست و گفت: در برخی موارد، شخصیت به خواست نویسنده حرکت نمی‌کند، بلکه این تاریخ و رخدادهای واقعی هستند که مسیر حرکت او را تعیین می‌کنند و همین مسئله باعث شده «بشکوچ» در بخش‌هایی بیش از آنکه رمان‌محور باشد، تاریخ‌محور شود.

نویسنده «بشکوچ» همچنین با تأکید بر اهمیت نقد صریح آثار ادبی گفت: کسی که فقط از اثر تعریف می‌کند، لزوماً کمکی به نویسنده نمی‌کند و نویسنده بیش از هر چیز به کسی نیاز دارد که نقاط ضعف اثر را صادقانه ببیند و بیان کند.

رمان «بشکوچ» نوشته سلمان کریمی، روایتی از ۳۴ روز مقاومت خرمشهر و زندگی یکی از تکاوران پایگاه دریایی بوشهر است که روایت عشق و مقاومت را در بستر جنگ دنبال می‌کند و از آثار مکتوب حوزه هنری استان زنجان در حوزه ادبیات دفاع مقدس به شمار می‌رود.