زنجان
← همه اخبار
گزارش چهارمین جشنواره شعر انقلاب

گزارش چهارمین جشنواره شعر انقلاب

۱۵ دی ۱۳۹۳کد خبر: 33204۳

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، چهارمین جشنواره سراسری شعر انقلاب هم زمان با هفته وحدت و میلاد نبی اکرم(ص) در روزهای 14 دی و 15 دی ماه در سیستان و بلوچستان برگزار شد. از جمله برنامه های این دو روز می توان به شب شعر، کارگاه ادبی، تقدیر از چهره‌ها و معرفی نفرات برگزیده اشاره کرد...

منعکس کردن اتفاقات پیرامون شاعر، اثری ارزشی را متجلی می کند مصطفی محدثی شاعر انقلابی درخصوص جشنواره شعر در سطح کشور گفت: جشنواره های فرهنگی و هنری در صورتی که خوب کاشته شوند باید انتظار برداشت خوبی را از آن داشته باشیم. جشنواره ها نباید خود را منحصر کنند به روز جشنواره بلکه باید در طول سال با برنامه ریزی هایی از قبیل نشست های تخصصی، جلسات شعرخوانی و ... این روز را نقطۀپایانی خود در نظر بگیرند. وی ادامه داد: ایجاد دبیرخانه دائمی باعث می شود تا جشنواره از نظم و انسجام خاصی برخوردار شود. برگزاری نشست ها و فراهم آوردن کالاهای فرهنگی شامل کتاب و مجلات باعث آماده نگه داشتن شاعران در طول سال می شود و به رشد و پرورش استعدادهای جوان کمک می کند. وی با اشاره به این که تعداد آثار منتشر شده در حوزه شعر بسیار زیاد شده است خاطرنشان کرد: زمانی چاپ اشعار محدود به حوزه هنری بود اما امروزه با آسان تر شدن انتشار کتاب های شعر شاهد افزایش آن در بازار هستیم. محدثی در این رابطه عنوان کرد: برای این که مخاطبان در انتخاب کتاب ها راحت تر عمل کنند باید نقد شوند. اگر این مهم اتفاق نیفتد آسیب جدی را در حوزه شعر شاهدیم. این شاعر موضوعات پیرامون شعر انقلاب را بسیار توصیف کرد و اظهار داشت: منعکس کردن اتفاقات پیرامون خود شاعر و جهت دادن به آن ها با زاویۀ نگاه متفاوت می تواند اثری ارزشی را متجلی کند. این که بخواهیم به صورت مشهود اتفاقاتی که در زمان دفاع مقدس و انقلاب افتاده را در اثر ادبی وارد کنیم، کاری غیر حرفه ای است. وی درخصوص انگیزه حضور جوانان در جشنواره ها گفت: در جشنواره های ادبی و به ویژه شعر که برگزار می شوند طیف زیاد آن را جوانان تشکیل می دهند که بیشتر آن ها از دانش روز و استعداد درونی خوبی برخوردارند. حتی دیده می شود در بسیاری از جشنواره های موضوعی مثل شعر انقلاب که نیازمند درک شاعران از آن زمان است این جوان ترها هستند که خوب عمل می کنند و گوی سبقت را از شاعران پیش کسوت و قدیمی می ربایند. ----------------------------------------- حوزه هنری اولین متولی شعر انقلاب است محمدحسین جعفریان از داوران چهارمین جشنواره شعر انقلاب در بخش «شعر نیمایی»، درخصوص این بخش از جشنواره گفت: شعر سپید و نیمایی که در این جشنواره مورد بررسی قرار گرفتند، هر یک ویژگی‌هایی دارند، در شعر سپید ما شاهد نوعی هارمونی هستیم اما این سبک وزن ندارد اما شعر نیمایی صاحب وزن است منتها ممکن است تمامی قواعد و اصول شعر کلاسیک را حفظ نکند.  وی ادامه داد: بیشتر آثار رسیده در این دوره شعر سپید بود، این موج توجه به شعر سپید ادامه دارد. به یاد دارم در دوره‌ای مرحوم سید حسن حسینی بر روی شعر نیمایی کار کردند اما به مرور و بر اثر بی‌حوصلگی شاعران در آموختن وزن و قافیه توجه به شعر سپید روزافزون شد.  جعفریان درمورد خصوصیات شعر نیمایی گفت: این شعر قید و بند‌های شعر کلاسیک را ندارد و شاعر آزار نمی‌بیند و از سوی دیگر ملاک شعر که «وزن» است در آن رعایت می‌شود، باید بگویم که به قالب نیمایی جفا شده است و امید دارم در چنین جشنواره‌هایی بازگشت به این قالب و سبک داشته باشیم تا چراغ‌های امید همواره روشن بماند.  وی افزود: بدون تعارف اگر عنوانی را به اسم شعر انقلاب بپذیریم و بخواهیم آن را گسترش دهیم، حوزه هنری اولین متولی و پایگاه شعر انقلاب است و برگزاری این جشنواره‌ها از سوی حوزه هنری ادامه‌‌ همان مسیر است؛ منتها باید این روند بدون تعجیل و با حوصله تدوام داشته باشد.  جعفریان ادامه داد: تدوام این مسئله قابل تقدیر است و اگر بنا به ختم نتیجه باشد، نباید به دنبال ویترین بود و باید برای هرچه بهتر برگزار شدنش در طول سال فکر و تمهید اندیشیده شود. دبیرخانه این جشنواره می‌تواند با محافل مختلف شعر انقلاب در سراسر کشور در تعامل و ارتباط باشد و آثار این محافل را منتشر و پخش کند.  وی افزود: شاعرانی با اندیشه شعر انقلاب تشویق می‌شوند و می‌توان از تمامی محافلی که در طول سال با نام شعر انقلاب برگزار می‌شوند استعداد‌هایی را کشف کرد. باید در طول سال بذر‌هایی خوب بکاریم تا نهال و درخت‌های شعر انقلاب رشد کنند.  ---------------------------------------- هنر انقلاب بیش از این ها جای تحقیق دارد علی اکبر کمالی نهاد از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با اثر «فضا و مؤلفه‏ های سازنده‏ آن در شعر انقلاب اسلامی» در بخش پژوهش این جشنواره حضور دارد، گفت: در این اثر پژوهشی به دنبال این موضوع بودم که شعر انقلاب و شعر فارسی در این 35 سال اخیر چه حال و هوایی داشته و به چه موضوعاتی پرداخته است. وی افزود: همچنین به دنبال این موضوع بودم که چه عواملی مانند موسیقی، عاطفه، تخیل، محتوا و جریان های معاصر روایت فضای شعر انقلاب را تشکیل داده اند و انسجام آن را حاصل کرده اند. این پژوهشگر درخصوص امر پژوهش در ادبیات گفت: ما در جریان شعر فارسی باید به دنبال پژوهش های مناسب باشیم و هرچه زمان بر ادبیات می گذرد، تحلیل، نقد درمورد عناصر زیباشناسانه و ضعف و قوت ها بهتر صورت می گیرد. وی ادامه داد: اما در مورد شعر معاصر، به خصوص شعر انقلاب، کار زیادی صورت نپذیرفته است. البته بزرگوارانی هستند که کار و تلاش می کنند اما این نکته را نیز نباید فراموش کنیم چون معاصر است و ما در همان زمان هستیم کمتر می توان دید تحلیل داشت و با نگاه نقادانه به آن نگاه کرد.  باید کاری کنیم که نسل جدید با انگیزه ها و هنر این شعر آشنا شود و علاوه بر مانوس شدن با آن دست به خلق اثر نیز بزند. هنر انقلاب بیش از این ها جای بررسی و تحقیق دارد و باید کار علمی مناسب و تلاش مضاعف برای این امر خرج کرد تا بتوانیم در آینده یک کارنامه موفق از جریان ادبیات انقلاب به نسل بعد تحویل دهیم. ---------------------------------------- نگهداری از شعر بومی سیستان دینی است که بر گردن داریم عباسعلی صباغ‌زاده از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با شعر بومی «ترنگو بود سیستو» در این جشنواره حضور دارد درخصوص اثر خود گفت: «ترنگو بود سیستو» یک شعر به زبان بومی است که ترجمه فارسی آن می شود: «سرحال بود سیستان».  وی افزود: برای سرودن این شعر از قالب قصیده استفاده کرده‌ام؛ چون قابلیت این سبک شعری به گونه‌ای است که می‌خواهیم از گذشته ای سخن بگوییم که در قالب قصیده می‌گنجد.  این شاعر بومی درخصوص پرداختن به شعر بومی و محلی سیستان گفت: با کمال تأسف باید بگویم که فرزندان ما با لهجه سیستانی صحبت نمی‌کنند و بسیاری از جوانان امروز ما با گویش محلی خود آشنا نیستند. این یک دین است بر گردن ما که به زبان سیستانی شعر بگوییم تا این زبان حفظ و نگهداری شود.  وی ادامه داد: البته شعر سیستانی کمی سخت است و برای سرودن و خواندن آن نیاز به آگاهی‌های لازم در زمینه زبان سیستانی است. خوشبختانه بسیاری از اساتید در حال تلاش هستند و این وظیفه بس سنگین است که این آداب، رسوم و زبان را حفظ نماییم. این شعر در بسیاری از شبکه‌های اجتماعی چرخیده است و واکنش‌های مثبتی را از سوی سیستانی‌های سراسر ایران در پی داشته که جای بسی خرسندی و خوشحالی است. ---------------------------------------- حوزه هنری تنها نهاد واقعی حامی شعر انقلاب است سودابه مهیجی از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با مجموعه شعرکلاسیک «شمع‌ها بر باد نمی‌رود» در این جشنواره حضور دارد درباره این مجموعه شعر خود گفت: موضوعات اصلی این مجموعه شعر در خصوص دفاع مقدس، انقلاب و مضامین مذهبی و ارزشی است، درست همانند آن چیزی که در فراخوان این جشنواره قید شده بود.  وی ادامه داد: در این مجموعه یک نگاه حماسی به موضوعات ذکر شده داشتم و تلاش کرده‌ام طبق یک اصول درست زبان و فضای شعر با حماسه سازگار باشد. تقریبا می‌توان گفت زبان استفاده شده در این مجموعه، یک زبان آرکائیک و اسطوره‌ای بوده است. این شاعر جوان درمورد قالب اثر خود گفت: تلاش کردم با انتخاب سبک غزل که یک قالب کلاسیک آشنا و شناخته شده است به فضا و زبان شعر خود نظم بخشیده و آن را متناسب با شرایط موضوع مهیا کنم.  وی درباره نسبت فرم و محتوا در یک شعر انقلاب گفت: در شعر منهای مضمون باید شکل و فرم هم رعایت شود. ظاهر و باطن و فرم و محتوا باید با یکدیگر خوانش داشته باشند و با بقیه المان‌های شعر در یک تناسب خاص به سر ببرند. البته شاید شاعری وجود داشته باشد که تنها به مضمون بپردازد و کمتر فرم را رعایت کند و موفق هم باشد.  مهیجی درخصوص جایگاه حوزه هنری در هنر انقلاب به ویژه شعر گفت: حوزه هنری تنها نهاد واقعی حامی شعر انقلاب است و رمز موفقیت آن تدوام در ادامه مسیری است که سال‌ها قبل آغاز شده است و برای آن برنامه ریزی‌های بلندمدت و منظمی دارد.  --------------------------------- مردم قلبشان تا ابد برای خلیج فارس خواهد تپید آزاده سالمی از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با تک اثر شعرکلاسیک «خلیج فارس» در این جشنواره حضور دارد درخصوص این اثر خود گفت: اثر «خلیج فارس»‌‌ همان گونه که از نام اثر مشخص است درخصوص خلیج فارس است. این منطقه همواره یک منطقه استراتژیک بوده که در تیررس دشمنان قرار دارد و همین موضوع باعث شد شعری در این خصوص بگویم.  وی ادامه داد: این اثر در مورد دفاع مقدس و فداکاری‌های شهدا، جانبازان و حتی افرادی مانند مادران، همسران و فرزندان این بزرگواران در پشت جبهه‌های نبرد است و مهم‌ترین وجه این اثر این نکته است که مردم ایران قلبشان برای خلیج فارس تا ابد خواهد تپید. ما معتقدیم که این خلیج تا ابد فارس است و نام‌های جلعی را نمی‌پذیرد و دشمنان هر کاری که میل دارند را می‌توانند انجام دهند.  این شاعر جوان درخصوص قالب اثر خود گفت: قالب غزل یک قالب لطیف است و خود شاعر با مخاطب اثر ارتباط موثر و ساده برقرار می‌کند. در این قالب دست شاعر برای ارائه مضامین مد نظرش بسیار باز است و این قالب وزن زیبایی دارد و می‌تواند به زیبایی حرف خود را بزند و مقصود خود را بیان کند.  وی درخصوص فرم و محتوا در یک اثر شعری گفت: محتوا بسیار مهم است، هر چند فرم نیز بسیار اهمیت دارد اما نخست اولویت با محتوا است. یک شاعر نخست باید بداند که چه می‌گوید یا می‌خواهد بگوید سپس اقدام به انتخاب فرم کند. باید مقصد اصلی شاعر‌‌ همان محتوا و اثرگذاری بر مخاطب باشد. مخاطب از محتوا سرچشمه می‌گیرد.  ----------------------------------------- پرداختن به موضوعات ارزشی ادای دین به شعر انقلاب است رضا یزدانی از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با مجموعه شعر نیمایی «رونمایی» در این جشنواره حضور دارد درخصوص این مجموعه شعر خود گفت: مجموعه شعر «رونمایی» متشکل از 25 شعر نیمایی انقلابی است و فراخوان این جشنواره در من انگیزه ای ایجاد کرد تا این مجموعه شعر را بسرایم. شاید اگر این جشنواره نبود هرگز این اثر تولید نمی شد. وی ادامه داد: موضوعات این مجموعه شعر، درمورد وقایع و اتفاقات قبل و بعد از انقلاب اسلامی، جریانات دفاع مقدس و مسائل امروزی تری چون بیداری اسلامی و گروه ضاله داعش است. این شاعر جوان درخصوص لزوم برگزاری جشنواره شعر انقلاب گفت: بالاخره 30 سال از انقلاب گذشته است و شاید حتی برای تشکیل چنین جشنواره ای کمی هم دیر باشد و این یک نیاز اصلی در حوزه هنر انقلاب بود که به لطف اساتید و بزرگان شکل گرفته است. باید عرصه برای حضور شاعران انقلاب فراهم می شد. وی افزود: پیش از انقلاب به موضوعات سطحی در شعر پرداخته می شد و اگر انقلاب نبود، موضوعات در همان سطح نازل خود باقی می ماندند و پیشرفتی حاصل نمی شد. ما با پرداختن به موضوعات ارزشی، انقلابی و دینی در حال ادای دین به شعر انقلاب هستیم.  یزدانی درخصوص قالب مجموعه شعر «رونمایی» گفت: پیش از این جشنواره یک شعر نیمایی گفته بودم. همچنین بعد از انقلاب کمتر به قالب نیمایی پرداخته شده بود و این که پس از یک دوره کوتاه شعر نیمایی مناسبی درباره انقلاب سروده نشده بود. دلم می خواست با پرداختن به این قالب با موضوع انقلاب، بار دیگر این قالب مورد توجه قرار گیرد. ---------------------------------------------------- حوزه هنری به عنوان متولی امر هنر دینی نهادی خوشنام است محمد حسین ملکیان از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با مجموعه شعرکلاسیک «پتوی پلنگی» در این جشنواره حضور دارد در خصوص این مجموعه شعر خود گفت: مجموعه شعر «پتوی پلنگی» در فضای دفاع مقدس سروده شده است و اعتقاد شخص من بر این است که شعر دفاع مقدس در ادامه شعر انقلاب است و به نوعی تفکیک ناپذیر است.  وی افزود: در این مجموعه سعی کردم به دوران پس از دفاع مقدس و اتفاقات ادامه دار آن داشته باشم و به نوعی بتوانم نگاه جدید به این مقوله مهم امروز جامعه داشتم و مخاطبان خود را با زوایای خاصی از موضوع دفاع مقدس آشنا کنم.  ملکیان در خصوص قالب مجموعه شعر خود گفت: اکثر شعرهای این مجموعه غزل است، دلیل انتخاب من برای این قالب این بود که انقلاب ما از یک نگاه سنتی شکل گرفته بود و غزل نیز یک قالب سنتی است و جایگاه ویژه‌ای در شعر دارد. وی افزود: مخاطبان هم قالب غزل را دوست دارند و این قالب به شکلی است که هم مطالب را به بهتر به مخاطبان انتقال می‌دهد و هم دست شاعر برای منتقل کردن مفاهیم و موضوعات مد نظرش باز است که باعث ایجاد یک رابطه متقابل و موثر میان شاعر و مخاطب می‌گردد.  این شاعر جوان در خصوص نسبت فرم و محتوا در آثار شعر انقلاب گفت: فرم و محتوا را می‌توان به روز کرد اما بعضی موضوعات هستند که با توجه به سابقه تاریخی آن و شکل محتوایی سنتی آن باید از یک فرم سنتی بهره ببرند و گاهی چاره‌ای برای استفاده از قالب به روز‌تر نیست.  ملکیان در خصوص جایگاه حوزه هنری در عرصه ادب و هنر کشور گفت: چیزی که در این چند ساله شاهد آن هستیم این موضوع است که حوزه هنری به هر حیطه‌ای ورود پیدا کرده است، به خوبی توانسته است موفقیت‌های خود را رقم بزند. جشنواره شعر اتقلاب ایراداتی دارد اما با وجود کنگره‌ها و جشنواره‌های متعدد در سطح کشور با موضوع دفاع مقدس و اقلاب جایگاه ویژه خودرا حفظ کند و همگان به برتری و برجسته بودن این جشنواره اذعان دارند.  وی در پایان گفت: تمامی نگاه‌ها به حوزه هنری به عنوان متولی امر هنر دینی و ارزشی است و این نهاد خوشنام توانسته است به صورت یک برند و نام معتبر جایگاه ویژه و واقعی خود را در میان سایر نهاد‌ها پیدا کند. ---------------------------------- باید به دنبال حفظ میراث ادبیات انقلاب باشیم صابر امامی از داوران چهارمین جشنواره شعر انقلاب در بخش «پژوهش» درخصوص این بخش از جشنواره گفت: یکی از ابعاد انقلاب اسلامی ما، بّعد فرهنگی ما است. فقط به دنبال خلاقیت هنری نباید باشیم، نیاز به پژوهش، تحقیق و بررسی بسیار مشهود است، در همین سال‌ها آثار خلاقانه‌ای در زمینه ادبیات انقلاب صورت گرفته است که باید درباره این آثار بررسی‌های لازم صورت پذیرد. وی ادامه داد: از سمت حوزه هنری این مسئله خیلی اتفاق نیفتاده است و بسیاری از آثار حاضر در بخش «پژوهش» جشنواره شعر انقلاب بیشتر پایان نامه‌های دانشگاهی بوده است و باید حوزه هنری در این زمینه تلاش‌های بیشتری داشته باشد تا بتواند در حوزه ادبیات انقلاب، ما علاوه بر آثار ادبی فاخر پژوهش‌های خوبی داشته باشیم.  امامی درخصوص آثار مورد بررسی گفت: گاهی عدم حوصله به عنون یک خصیصه مردمان جامعه ما در این آثار نیز مشاهده می‌شود. این بی‌حوصلگی بیشتر درمورد فرمت و شکل پرداخت به آثار پژوهش است و باید بدانیم که پرداخت صحیح و اصولی به این آثار امری حیاتی و مهم است.  وی افزود: باید پژوهش‌های سطح بالا و خوب را با برآیند نظر داوران به دست نشر بسپاریم تا در معرض دید مخاطبان و شاعران قرار گیرند و هر شخصی از منظر و کاربرد خودش به آن بنگرد و از آن برداشت کند. این مسئله باعث می‌شود که خالقان و تولیدکنندگان آثار پژوهشی دقت بیشتری در تولید اثر خود مبذول دارند و به نکات مهم توجه کنند.  این مدرس دانشگاه درباره رشد کیفی آثار پژوهشی گفت: باید تلاش کرد تا با جهت دادن درخصوص موضوعاتی که نیاز به پژوهش و تحقیق در آن احساس می‌شود، آثاری را تولید کنیم که بتوانند نقش موثری در جریان ادبیات، فرهنگ و هنر ایفا کنند و مورد توجه قرار گیرند و تنها به عنوان آثار ویترینی نباشند.  وی در مورد جایگاه حوزه هنری در جریان ادب و هنر کشور گفت: حوزه هنری و در نگاهی ریزبینانه‌تر افراد حاضر در این نهاد فرهنگی مانند شخص مرحوم امیر حسین فردی که پایه گذار جریان «داستان انقلاب» بود، توانسته‌اند راه‌های جدیدی را برای حضور افراد متفکر و ارزشمند عرصه ادبیات انقلاب باز کنند و بر ادبیات انقلاب اثر بگذارند. باید میراث افرادی چون امیرحسین فردی حفظ شود و ادامه پیدا کند. ----------------------------------------------------- انگیزه تلاش در بین شاعران جوان حذف شده/ محقق: شاعران گذشته به دنبال آرمان بودند کارگاه شعر انقلاب چهارمین جشنواره سراسری شعر انقلاب با حضور شاعرانی همچون علیرضا قزوه، سعید بیابانکی، علی داوودی، جواد محقق و سودابه امینی، همچنین شاعران جوان شرکت کننده در این جشنواره و برخی از شاعران شهر زاهدان برگزار شد. بیابانکی: شاعران جوان به دنبال شنیده‌شدن آثارشان نیستند سعید بیابانکی، مدیر دفتر ترانه و سرود حوزه هنری، درباره تفاوت نگرش و شرایط شاعران گذشته و امروز، اظهار کرد: شاعران در گذشته همواره به دنبال این بودند که شعرشان شنیده شود و اگر این اتفاق می‌افتاد انگار که جایزه خوبی را گرفته اند. جشنواره‌هایی که در این سال‌ها برگزار شده، نشان داده است که انگیزه تلاش در بین جوانان شاعر حذف شده و این شاعران دیگر به دنبال شنیده‌شدن آثارشان نیستند. وی نحوه تعیین برگزیده شدن و اهدای جایزه در حوزه شعر را بی‌معنی دانست و خاطرنشان کرد: به طور مثال، خروجی جشنواره شعر فجر را نمی‌دانم. چرا که این جشنواره نه چهره جدیدی را به این گروه شاعران اضافه کرده و نه اتفاق ادبی خاصی را رقم زده است. داوودی: جشنواره شعر انقلاب یک برنامه مردمی است علی داوودی، مدیر دفتر شعر حوزه هنری و دبیر هنری چهارمین جشنواره شعر انقلاب، نیز در این نشست گفت: جشنواره شعر انقلاب یک برنامه مردمی و یک اتفاق عام است و علاقه مندیم که صحبت‌های دوستان را در این عرصه بشنویم. محقق: نسل ما به دنبال جایزه نبود جواد محقق، شاعر پیش کسوت کشورمان، نیز با اشاره به سخنی از نیما که می گوید: «من بدون آرمان نمی‌خواهم شعر وجود داشته باشد». اظهار کرد: نسل ما که در این عرصه کار خود را شروع کرد، به دنبال آرمان بوده و هیچ گاه به دنبال جایزه و هدیه و مسائل دیگر نبود و هیچ کدام از دوستان ما به دنبال این مسائل نبودند و حتی دوستان ما برای شعر گفتن برای انقلاب در همین حوزه هنری هم مورد تهدید قرار می‌گرفتند. وی افزود: در سال‌های اول تاسیس حوزه هنری، دوستانی بودند که شب‌ها بر روی پل‌ پاسبانی می‌دادند که نکند خدای ناکرده ضد انقلاب اتاق شعر حوزه هنری را مورد هدف قرار دهد. بعد از تغییر فضا و دفاع مقدس و ایجاد شعر جشنواره‌ای شاهد تغییر فضای خودمان بودیم. ما نمی‌خواهیم بگوییم که شعر جشنواره‌ای خوب نیست اما آن را تایید نمی‌کنیم. برخی از دوستان از این که یک نفر در جشنواره‌ای برگزیده شده و در جشنواره دیگر برگزیده نشده ناراحت می‌شوند. محقق با اشاره به این که ما باید آرام آرام از این فضا بیرون بیاییم، گفت: ما در سال‌های ابتدای انقلاب دوره‌های آموزشی را برگزار می‌کردیم و اکنون که نگاه می‌کنم می‌بینم که آن دوستان اکنون استادان این عرصه هستند؛ اما در طول این سال‌ها آن ها هیچ گاه برگزیده جشنواره‌ای نشده‌اند. در حالی که دوستانی که این روزها مقام‌های اول را به دست می‌آورند هیچ گاه در این عرصه وارد نمی‌شوند. وی در پایان با اشاره به جشنواره‌هایی که در جبهه‌های دفاع مقدس یا شهرهای دور برگزار می‌شد، ادامه داد: بسیاری از دوستان ما که در این عرصه برگزیده می‌شدند هیچ کدام جایزه‌ای را دریافت نمی‌کردند و این جشنواره‌ها جایزه‌ای برای نداشت و آن ها حتی برای رفت‌و‌آمد مشکلات زیادی را داشتند. سودابه امینی هم در بخشی از این نشست گفت: این عده‌ای که در اینجا هستند کاری را دارند انجام می‌دهند که شاید دیگران انجام نمی‌دهند و این کار نسبت به شعرای دوره انقلاب قطعا سخت‌تر است؛ چرا که شما باید سفرهای درونی‌ به آن دوران داشته باشید تا بتوانید شعر این انقلاب را زنده نگه‌دارید. شما باید همیشه دوران سخت شاعران در دوران گذشته را به یاد داشته باشید و باید بدانید که در دوره انقلاب وجوه حماسی بسیار قوی‌تر بود و الان وجوه عاطفی قوی‌تر است. امینی: باید به وجوه مختلف و جنبه روایتی شعر انقلاب توجه کرد وی افزود: اکنون نباید به تکرار افتاد و باید به وجوه مختلف و جنبه روایتی شعر انقلاب توجه کرد. ما هم باید از شما بشنویم و ان‌شاءا‌لله در سیاست‌های جشنواره‌ها تغییری داشته باشیم که شاعران این عرصه و شعر انقلاب آسیب نبیند. سلیمانی، یکی از شاعران جوان برگزیده این جشنواره گفت:‌ در دوره‌های گذشته جشنواره‌ها مردمی‌تر بود و این یک مسئله است که فقط شاعران در جلسات آن جشنواره‌ها شرکت می‌کنند و این شاید به شاعران برنگردد و سیاست‌گذاری‌ها، مردم را از اینچنین جشنواره‌ها دور کرده است. وی با اشاره به پیشنهادی که در دوره هشتم جشنواره سوره داده و اجرایی نشده بود، گفت: دوستان شهرستانی جز جشنواره، محملی برای مطرح کردن شعر‌های خود ندارند. اکنون چند درصد شاعرانی که در آن دوران خوش‌ درخشیدند در این عرصه حضور دارند؟ و به نظر می‌رسد که فقط آن هایی که خود را به مرکز یعنی تهران رسانده‌اند توانسته‌اند خود را حفظ کنند. من چند دوره برگزیده این جشنواره بوده‌ام اما اکنون نمی‌دانم چه بر سر مجموعه‌ شعرهای گذشته من آمده است؟ ما شعر را می‌نویسیم که شنیده شود و علاقه داریم که این جشنواره‌ها ما را به این نتایج برساند. فردوسی، یکی دیگر از شاعران جوان این جشنواره گفت: من هر چقدر شعر بلدم از جشنواره‌ها بلدم و ما که به عنوان شاعر جشنواره‌ای هستیم این نوع جشنواره‌ها را بد نمی‌دانیم. من در سال‌هایی که در آن جشنواره‌ها شرکت می‌کردم و جایزه نمی‌بردم از این اتفاقات ناراحت نبودم. اگر به این قضیه منصفانه نگاه کنیم. آیا شعر آنقدر مقدس است که ما بدون هیچ نتیجه قابل تصوری برای آن شعر بگوییم؟ شفیعی: تمام ظرفیت‌های شعر در جشنواره شعر فجر شرکت نمی کنند شفیعی نویسنده و شاعر کودک و نوجوان نیز در این نشست گفت: یکی از اشکالاتی که به جشنواره شعر فجر وارد است آن است که تمام ظرفیت‌های شعر ما در این عرصه شرکت نمی‌کنند و علاقه‌داریم که جشنواره شعر انقلاب این کار را اجرا کند. ------------------------------------------------- چراغ شعر در حوزه هنری همواره روشن بوده است رمضانی فرخانی از داوران چهارمین جشنواره شعر انقلاب در بخش «شعر نیمایی»، درخصوص این بخش از جشنواره گفت: اصولا در جریان ادبیات کشور به شعر نیمایی کمتر پرداخته شده و افول آن از دهه ۵۰ آغاز شده است.  وی ادامه داد: به طور اجمالی می‌توان گفت یک مقدار از این افول به دامنه جذب و تعداد بی شمار کسانی که شعر می‌گویند برمی‌گردد. در یک فاصله زمانی و با توجه به قواعد شعر نیمایی، تعداد افراد حاضر کم بود. اما با رشد شعر سپید از یک سو، احتمال بروز خلاقیت‌های نو بیشتر است و از سوی دیگر نیز احتمال حضور افرادی که توانایی ندارند نیز افزایش پیدا می‌کند.  رمضانی فرخانی درخصوص تأثیر رسانه‌ها بر این جریان گفت: گاهی حتی نشر کتاب یا نشر رسانه‌ای به گونه‌ای است که هر اثری به نام شعر و شاعری چاپ می‌شود و این سطح کیفی آثار را پایین می‌آورد. در گذشته این گونه نبود و هر شخصی با هر سطحی نمی‌توانست اثر خود را چاپ کند.  وی افزود: یک اثر باید قابل حضور و عرضه باشد. این راحتی امر باعث شده که بسیاری قدم در این راه بگذارند و به این عرصه ورود پیدا کنند. یک شعر نیمایی عروض، فن قافیه و تصویرسازی مناسب می‌خواهد که برای هر کسی مقدور نیست؛ در نتیجه گرایش به سمت شعر نیمایی کمتر می‌شود.  این شاعر درخصوص قالب نیمایی گفت: اگر شعر نیمایی را فارغ از قالب کلاسیک تعریف کنیم در آن صورت مرجع طراز اول برای شاعران انقلاب محسوب خواهد شد؛ منتها فقدان قله‌های شاعران وجود دارد و در این میان نبود الگو و اسوه موثر است. شعر هم اکنون تبدیل به حالت تولید به مصرف شده است و همه می‌خواهند شعر بگویند و چاپ کنند.  وی ادامه داد: اگر مقوله‌ای مانند انقلاب و دفاع مقدس را همیشه با یک نگاه و انباشت عاطفی و نگاهی حماسی وجود دارد در نظر بگیریم، شعر نیمایی با توجه به قالب و شکل خود ظرفیت‌های زیادی برای به تصویر کشیدن این مفاهیم دارد.  رمضانی فرخانی درخصوص جایگاه حوزه هنری در جریان ادب و فرهنگ کشور گفت: بسیاری از موفق‌ترین شاعران نیمایی از حوزه هنری برآمده‌اند و جزو بدنه شعر انقلاب محسوب می‌شوند و حوزه هنری همواره به عنوان یک مرکز مستمر و پیگیر شعر انقلاب شناخته می‌شود و چراغ شعر در حوزه هنری همواره روشن بوده و این مایه مباهات است. به نسبت سایر بخش‌ها در شعر نیمایی حوزه هنری موفق عمل کرده است و این آغاز یک مسیر است که باید تدوام یابد.  ------------------------------------ شعر در هر انقلابی موتور محرک است سلمان نظافت یزدی از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با اثر «انقلاب جلسات» در بخش پژوهش این جشنواره حضور دارد درخصوص اثر خود گفت: بخشی از این پژوهش مربوط به جلسات شعری است که قبل از انقلاب برگزار شده است و به نوعی پاتوق انقلابی‌ها بوده است و به اهمیت این جلسات شعری در به وجود آمدن انقلاب می‌پردازد. باید بدانیم شعر در هر انقلابی موتور محرک آن انقلاب و انقلابیون بوده است و نقش موثری در بسیج افراد دارد.  وی در مورد لزوم پژوهش در ادبیات انقلاب گفت: استاد شفیعی کدکنی معتقد بود که باید به سراغ بررسی شعر انقلاب برویم؛ زیرا این فاصله نسل‌ها، نیاز را دوچندان خواهد کرد، این نیاز به این دلیل وجود دارد که باید با تالیف و تدوین شناخت نامه‌ها، پژوهش‌ها و مقالات به انتقال تجربیات کمک کنیم تا همگان بتوانند از آن استفاده کنند.  نظافت یزدی درخصوص جایگاه حوزه هنری گفت: این نهاد با سابقه درخشانی که در زمینه متولی بودن هنر و فرهنگ دارد، توانسته است یکی از تاثیرگذار‌ترین نهاد‌های فرهنگی باشد و به عنوان نمونه جلسات شعرخوانی حوزه هنری در شهر مقدس مشهد یکی از تاثیرگذار‌ترین محافل شعری کشور است و شعرای بزرگی در آن حضور دارند.  وی افزود: حوزه هنری همواره از یک ثبات و آرامش نسبی برخوردار بوده است و همیشه جشنواره‌های حوزه هنری محفلی برای ایجاد گفتمان سالم درخصوص ادبیات بوده است که جای خرسندی و افتخار دارد.  این پژوهشگر ادبیات انقلاب درمورد برگزاری جشنواره شهر انقلاب گفت: برگزاری این جشنواره باعث می‌شود که شاعران و استعداد‌های جوان شناخته و معرفی شوند. این روند باعث ترویج گفتمان و اندیشه مد نظر حوزه هنری می‌گردد و می‌توان گفت حوزه هنری در زمینه ادبیات ارزشی و معنوی بسیار خوب عمل می‌کند و باعث معرفی جوانان شده است. ---------------------------------------------- شاعر انقلاب با زبانی چند بُعدی باید ارزش‌های انقلاب را تبیین کند طیبه نیکو از راه یافتگان چهارمین جشنواره شعر انقلاب که با تک اثر شعر نیمایی «کف خوانی» در این جشنواره حضور دارد درخصوص اثر خود گفت: شعر «کف خوانی» یک اثر سپید است که در حوزه ادبیات دفاع مقدس سروده شده است. در بسیاری از جشنواره‌های شعری به شعر سپید به خصوص در حوزه ادبیات دفاع مقدس کمتر پرداخته می‌شود اما جشنواره انقلاب با بررسی این آثار مسیر مناسبی برای تحول و رشد این گونه شعر پدید آورده است.  وی ادامه داد: پیش از این به شخصه تجربه شعر کلاسیک را داشته‌ام و این نکته را متوجه شده‌ام که شاید در جاهایی وزن و قافیه دست شاعر را می‌بندد و نمی‌گذارد اندیشه‌هایش متبلور شود.  این شاعر جوان درمورد نسبت فرم و محتوا در یک اثر شعری گفت: معتقدم یک اثر خوب که حرفی برای گفتن دارد و قابل ارائه است، بدون شک از فرم و محتوا خوبی برخوردار است و باید این نکته را بدانیم که هیچ یک از این دو مورد یعنی فرم و محتوا بر یکدیگر برتری و ارجحیت ندارند.  وی درخصوص جایگاه حوزه هنری در عرصه ادب و فرهنگ کشور گفت: حوزه هنری با پرداخت عالی و اختصاصی به شعر انقلاب جایگاه این شعر را مشخص و برجسته کرده است. هنر انقلاب شکلی چند بُعدی دارد و شاعر انقلاب نیز باید چند بُعدی باشد تا بتواند با زبان شعر ارزش‌های انقلاب را تبیین کند. این شعر با شناخت جایگاه خود در حوزه هنری توانسته است موفق عمل کند.  نیکو در پایان گفت: اقدام حوزه هنری در برگزاری جشنواره شعر انقلاب، اقدامی قابل تقدیر و قدردانی است و این جشنواره با برگزاری منظم و دقیق خود توانسته است سطح و تعداد آثار تولید شده در این حیطه شعری را افزایش دهد و باعث رشد این گونه شعر در سطح کشور شود.
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/8C6ZNEB

نظرات

در حال بارگذاری…

منبع: zanjan.hozehonari.ir

گزارش چهارمین جشنواره شعر انقلاب | زنجان