هنر اسلامی از تربیت انسان هایی سخن می گوید که گنج حقیقت را یافته اند

وقتی از هنر در هنر اسلامی یاد می کنیم از تربیت انسان هایی سخن می گوییم که گنج مخفی حقیقت را پیدا کرده اند و چون همواره به یاد خداوند بوده اند آثاری ارزشمند، زیبا و جاودانه خلق نموده اند آثاری که حقیقت وجودی خداوند را آَشکار می سازد.
دکتر اسماعیل بنی اردلان استاد و پژوهشگر هنر عصر روز یک شنبه 25 مهرماه در نشست تخصصی مبانی عرفانی هنر اسلامی که با حضور سرپرست حوزه هنری زنجان و جمعی از  هنرمندان زنجانی برگزار شد، تجلی هنر جدید را در محدوده 300 سال اخیر عنوان نمود و افزود: واژه هنر در تمدن های شرقی به خصوص تمدن ایرانی با آنچه در گذشته به کار می رفت تفاوت دارد. تعریف امروز ما از هنر، تعریف از هنر مدرن است.
این پژوهشگر با اشاره به مشخصه هنر جدید به تفاوت اصلی هنر ایرانی و هنر قدیم اشاره نمود و گفت: هنر جدید هنری است ذهنی که در پی شناخت و زیبایی شناسی است اما هنر دوره قدیم عینی و واقعی است و در ذیل مباحث هستی شناسی واقع شده است.
 وی واژه هنر در ایران باستان را به معنای تقوا و فضیلت دانست و گفت: در فرهنگ و تمدن ایرانی به خصوص در حقیقت تفکر دینی میان هنر، دانایی، خردمندی و حسن به معنای نیکویی و زیبایی نسبتی برقرار است. واژه هنر در ایران باستان به معنای تقوا و فضیلت به کار می رود و هنرمند یعنی صاحب فضیلت.
دکتر بنی اردلان یادآور شد: همه متفکران اعم از متفکران حوزه فلسفه و دین در خصوص شناخت پیرامون خود مباحث بسیاری را عنوان نموده اند؟ همان شناختی که چون به حقیقت می رسد رستگاری را نصیب انسان می کند.
وی ساده ترین شیوه ی حصول شناخت در انسان ها را تفکر در طبیعت خواند و افزود:  از آنجا که در وجود انسان ها نوعی هماهنگی و تناسب وجود دارد و این هماهنگی در طبیعت اطراف ما نیز وجود دارد به سبب همین هماهنگی، انسان تمایل به شناخت طبیعت می یابد. بنابراین طبیعت و انسان هر دو از عناصر نظام مند هستند وحقیقت وجودی خداوند را  اثبات می کنند. 
وی گفت: نخستین چیزی که در تمدن ایرانی به آن توجه شده انسان و طبیعت است و برا ی همین است که در هنر اسلامی به خصوص معماری هماهنگی بین انسان، معماری و طبیعت مورد توجه قرار گرفته است. یعنی هنرمند کسی است که خود و  طبیعت پیرامونش را می شناسد ونسبت به اثری که خلق می کند آشناست. همانطور که طبیعت نشانی از وجود خداوند است  اثر هنری هم باید نشانی از وجود خداوند داشته باشد.
دکتر اسماعیل بنی اردلان در پایان سخنان خود ضمن اشاره به این که دیدن در حقیقت عرفان به معنای دانایی است گفت: دیدن یعنی این که انسان با مشاهده طبیعت پیرامون خویش به معرفتی حقیقی برسد و چیزهایی را ببیند  که چشم ظاهربین آن ها را نمی بیند. کاری که هنر اسلامی انجام داده هماهنگی میان دیدن و دانایی است  و انسانی که بخشی از معرفت را پیدا کرده در آثارش این حقیقت را آَشکار می سازد.