زنجان
← همه اخبار

نگاهی به هنر انقلاب اسلامی/ هنر انقلاب اسلامی جهت گیری خاص خود را دارد
۲۵ فروردین ۱۳۹۴کد خبر: 33545۳
به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، محمد رضا امیرخانی پژوهشگر و بازیگر تئاتر یزد با تبریک هفته هنر انقلاب اسلامی گفت: با پیروزی انقلاب اسلامی یک سری معادلات در جهان به هم ریخت و انقلاب اسلامی در همه زمینهها از جمله هنر، هنر ارزشی را به جهان معرفی کرد.
وی با بیان اینکه هنر انقلاب اسلامی در خدمت ارزشها و آرمانها است، افزود: این هنر جهت گیری خاص خود را داشته و به شرق و غرب و گروه و جناحی خاص وابسته نیست.
این بازیگر تئاتر، تلویزیون و سینما با اشاره به اینکه هنرمندان و متولیان هنر آن چنان که باید در عرصه هنر انقلاب کار نکردهاند، ادامه داد: هنر انقلاب در حال بر داشتن قدمهای اولیه است، هر چند در زمینههایی مانند سینما پیشرفتهایی داشتهایم اما به طور مثال در زمینه هنرهای نمایشی، هنوز نمایشنامهای که بتواند در سطح جهان عرض اندام کند، تولید نکردهایم.
امیرخانی با یادآوری ایثار، رشادت و جان فشانی رزمندگان و شهدا در دوران دفاع مقدس، یکی از بخشهای مغفول مانده هنر انقلاب اسلامی را جهاد هشت ساله ملت ایران عنوان کرد و افزود: ارزشها، آثار و دستاوردهای دفاع مقدس هنوز خیلی جای کار دارد.
به گفته وی هر چند گامهایی در زمینه ثبت خاطرات رزمندگان، ایثارگران و فرماندهان دفاع مقدس برداشته شده اما هنوز حرفهای ناگفته زیادی درباره جنگ وجود دارد که متولیان امر و هنرمندان میتوانند با برنامهای مناسب و مدون برای ثبت، ضبط و انتقال آن به نسلهای آینده اقدام کنند.
امیرخانی در پاسخ اینکه؛ یک اثر فاخر در حوزهی هنر انقلاب اسلامی باید دارای چه ویژگیهایی باشد، گفت: اگر مجموعهای از ارزشها که در اسلام هم بر آن تأکید شده در خلق یک اثر هنری لحاظ گردد، دچار شعار زدگی نشود و به گروه و تفکر خاصی وابسته نباشد، این اثر هنری مقبول آحاد جامعه خواهد شد.
وی اظهار داشت: دشمن با هر حربهای سعی دارد ارزشها و اعتقادات ما از جمله عاشورا، رمضان، نیمه شعبان، اعتکاف و... را از بین ببرد. در این امور رمز و رازی نهفته است که هنرمندان باید آن را در آثار هنری خود برجسته سازند.
امیرخانی بر لزوم تولید آثار بیشتر با موضوع انقلاب و دفاع مقدس در همه رشتههای هنری تأکید کرد و افزود: متولیان هنر با کشف هنرمندانی که به دنبال کارهای ارزشی و انقلابی هستند و حمایتهای مادی و معنوی مستمر از آنان و نیز ترسیم خط مشی، سیاستگذاری مناسب و برنامه ریزی میان مدت و بلند مدت میتوانند به این جریان شتاب بخشیده و به اهداف مورد نظر در عرصههای مختلف هنری دست یابند.
وی درباره وضعیت تئاتر یزد هم گفت: در زمینه تئاتر یزد، قدمهایی برداشته شده که بیشتر شبیه جرقه است تا انفجار. به جرأت میتوانم بگویم در استان بازیگر، نویسنده و کارگردان خوب داریم اما از وجود یک گروه حرفهای به مفهوم کلمه که متشکل از همه این عوامل باشد، بیبهرهایم و این بزرگترین مشکل تئاتر یزد است.
این هنرمند با بیان اینکه همکاران ما بیشتر در رقابتهای فردی پر رونق و قدرتمند ظاهر میشوند اما در کار گروهی کمتر موفقاند، بر لزوم اتحاد، همدلی و همفکری بیشتر بین هنرمندان تئاتر استان تأکید کرد.
این پژوهشگر، نقالی، تعزیه، سیاه بازی (نمایشهای تخته حوضی) و بقال بازی را هنرهای نمایشی ایرانی عنوان کرد و افزود: شاید یکی از دلایلی که این هنر نتوانسته با مخاطب امروزی ارتباط تنگاتنگ برقرار کند به روز نشدن آن باشد. شاید دلیل دیگر آن هم ترجیح هنرمندان بر حفظ اصالت و استانداردهای این گونههای نمایشی بوده است.
وی به حمایتهای مادی و معنوی حوزه هنری از هنرمندان اشاره کرد و افزود: هنرمندانی که در رشتههای مختلف جذب این نهاد شدهاند از کبر و غرور کمتری برخوردارند. حوزه هنری یزد نیز از همان ابتدا انعطاف بیشتری با هنرمندان داشته و با آغوش باز پذیرای آنان بوده است. این مرکز سعی میکند به هر نوعی به هنرمندان و همه گروههای هنری کمک کند و این عامل باعث شده هنرمندان احساس راحت تری با حوزه داشته باشند. -------------------------------------------------- «آوینی» معلم اول هنر انقلاب اسلامی در ساحت نظر است/ او علیه مشهورات زمانه خودش قیام کرد وحید یامینپور، مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری در خصوص فعالیت و نقش فرهنگی سید شهیدان اهل قلم، شهید سید مرتضی آوینی در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: شهید آوینی کار دشوارش از آنجا آغاز میشود که بنا را بر این گذاشت تا از ساحت نظر در عالم هنر انقلاب پاسداری کند، آن نظری که متعهد به حقیقت است. وی ادامه داد: اگر مقالات شهید آوینی را مرور کنیم، میبینم که تمام مقالاتش از یک دغدغه و در واکنش به یک اتفاق خاص آغاز میشود. مثلا در واکنش به یک فیلم یا اظهار نظر یا یک مقاله و... . چرا چنین است؟ چون شهید آوینی در دورانی زندگی میکند که معیار و استانداردی برای فرهنگ انقلاب اسلامی وجود ندارد و هر کسی میتواند مدعی باشد که اثرش یک اثر دینی و اسلامی و انقلابی است. اتفاقا نقطه اصطکاک شهید آوینی با آثار هنری که در دهه 60 داشتیم از همین جا آغاز شده است. به گفته یامینپور، در حقیقت شهید آوینی علیه مشهورات زمانه خودش مبعوث شد و حتی میتوان گفت علیه مشهورات آن دوران به پا خاست. مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری اظهار کرد: همه کسانی که در عالم سینمای دهه 60 تنفس میکردند و دستاندرکار آن سینما بودند، برای مرحوم علی حاتمی، برای فیلم «نار و نی»، برای فیلم «هامون» داریوش مهرجویی و امثال اینها احترام خارقالعادهای قائل بودند و آنها را به عنوان آثار طراز سینمایی معرفی میکردند. خیلی دشوار است که کسی در این هژمونی عمیق و وسیع بیاید جلوی این آثار بایستد و حرف از استانداردهای هنر انقلاب اسلامی بزند. این کار خیلی جسارت و اعتماد به نفس میخواهد و حتما اتکا به یک دانش و فهم عمیق را لازم دارد. وی ادامه داد: شهید آوینی این کار را کرد و چه بسا اگر کسی مثل مرحوم آوینی در آن دوران نبود ما هیچ وقت سنجهای نداشتیم که بتوانیم امروز آثارمان را محک بزنیم و در نسبت با یک اصل و معیار و ملاک متعالی بگوییم چه رتبه و نمرهای میگیرد. به همین دلیل کاری که شهید آوینی کرد، به نظر من فوق العاده ارزشمند است و به همین خاطر من نقش او را یگانه و منحصر به فرد میبینم. به گفته یامینپور، شهید سیدمرتضی آوینی قدم در راهی گذاشت که انتهای آن مسیر، معرفی استاندارها و ملاکها و معیارهای نظری هنر انقلاب بود. این خیلی به ما کمک کرد و میکند. این پژوهشگر هنر انقلاب اسلامی با تاکید بر اینکه برخی معتقدند در دوران کنونی چهرههایی مانند شهید آوینی را در جبهه فکری انقلاب اسلامی نداریم، توضیح داد: گفته میشود که امروز دیگر کسی را در طراز آوینی نداریم تا آنچنان نقد کند و استانداردسازی کند. من با این سخن مخالفم. نمیخواهم به کسی اشاره کنم، منتها میخواهم بگویم که اگر آوینی یک زبان و یک حنجره برای بیان این استاندارها و فریادزدنها و نقدها و فاصلهگذاریها و تمایزها بود، امروز دهها نفر با همان زبان سخن میگویند و مثل این است که آوینی یک مدرسه زبانآموزی تاسیس کرده باشد و آن مدرسه فارغالتحصیلانی داشته است. مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری افزود: امروز عدهای زیادی هستند که از زبان آوینی هنر و سینما و ادبیات و موسیقی و تئاتر و ... را نقد میکنند و بدینترتیب ارزشهای آوینی تازه دارد خود را نشان میدهد. من فکر میکنم اگر آوینی در دهه 60 به عنوان یک هنرمند و نظریهپرداز و منتقد شناخته میشد، امروز به عنوان یک معلم شناخته میشود و تعلیمات او فوق العاده اثرگذار بوده است. وی با بیان اینکه تاثیرگذاری گفتمانی که آوینی آغازگر آن بود به جایی رسیده که دیگر کسی اندیشههای او را تمسخر نمیکند، گفت: این در حالی است که آوینی را در نشستها در حضور خودش تمسخر میکردند. مثلا در آن نشست معروفی که شما هم حتما مطلع هستید، وقتی او در ذیل شلاقهای مخاطبان شروع میکند و از سینمای مطلوب سخن میگوید و به نقد سینمای جشنوارهای میپردازد و فاصله سینمای عامهپسند و سینمای خاصگرا را مشخص میکند، او را تمسخر میکنند و مورد توهین قرار میگیرد و حتی از جلسه اخراج میشود. یامینپور ادامه داد: اما امروز آن تفکر و آن ادبیات نه تمسخر میشود و نه مورد توهین قرار میگیرد، بلکه اتفاقا ملاک عمل است. یعنی حتی سینماگران بزرگ ما از این ادبیات واهمه دارند و سعی میکنند خودشان با آن نسبتی برقرار کنند. حتی سینماگران و منتقدان ما علاقهمندند که از این ادبیات استفاده کنند. مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری گفت: به نظر من شان بیبدیل و تاریخی آوینی اینجاست که ما امروز او را به عنوان یک معلم در نظر بگیریم و اگر متهم به اغراقگویی نشوم باید بگویم که او «معلم اول» ساحت هنر انقلاب اسلامی در عرصه نظر است. وی در پایان خاطرنشان کرد: ممکن است بعد از او دیگرانی کار او را بسط داده باشند و نظریات او را تعمیق کرده باشند، کما اینکه مثلا مرحوم دکتر محمد مددپور که آثارشان واقعا بیبدیل و فوقالعاده است این کار را کردند. آثار ایشان در فهم عرفانی هنر و معرفی هنری که نسبتی با اسلام و دین و انقلاب اسلامی دارد بیبدیل است و شهید آوینی شاید هیچ گاه فرصت این را نداشت که در این عرصه این چنین قلم بزند. ولی علیرغم همه احترام و بزرگیای که برای شان معلمی مرحوم محمد مددپور قائل هستیم، آوینی معلم اول است. چون فاصلهگذاریهای ابتدایی را او گذاشت و تمایزهای اولیه و استاندارها را او برای نخستین بار عنوان کرد و نیاز بود کسی که شجاعت و شهامت و گویایی زبان او را داشته باشد این نقطه آغازین را بگذارد.
این بازیگر تئاتر، تلویزیون و سینما با اشاره به اینکه هنرمندان و متولیان هنر آن چنان که باید در عرصه هنر انقلاب کار نکردهاند، ادامه داد: هنر انقلاب در حال بر داشتن قدمهای اولیه است، هر چند در زمینههایی مانند سینما پیشرفتهایی داشتهایم اما به طور مثال در زمینه هنرهای نمایشی، هنوز نمایشنامهای که بتواند در سطح جهان عرض اندام کند، تولید نکردهایم.
امیرخانی با یادآوری ایثار، رشادت و جان فشانی رزمندگان و شهدا در دوران دفاع مقدس، یکی از بخشهای مغفول مانده هنر انقلاب اسلامی را جهاد هشت ساله ملت ایران عنوان کرد و افزود: ارزشها، آثار و دستاوردهای دفاع مقدس هنوز خیلی جای کار دارد.
به گفته وی هر چند گامهایی در زمینه ثبت خاطرات رزمندگان، ایثارگران و فرماندهان دفاع مقدس برداشته شده اما هنوز حرفهای ناگفته زیادی درباره جنگ وجود دارد که متولیان امر و هنرمندان میتوانند با برنامهای مناسب و مدون برای ثبت، ضبط و انتقال آن به نسلهای آینده اقدام کنند.
امیرخانی در پاسخ اینکه؛ یک اثر فاخر در حوزهی هنر انقلاب اسلامی باید دارای چه ویژگیهایی باشد، گفت: اگر مجموعهای از ارزشها که در اسلام هم بر آن تأکید شده در خلق یک اثر هنری لحاظ گردد، دچار شعار زدگی نشود و به گروه و تفکر خاصی وابسته نباشد، این اثر هنری مقبول آحاد جامعه خواهد شد.
وی اظهار داشت: دشمن با هر حربهای سعی دارد ارزشها و اعتقادات ما از جمله عاشورا، رمضان، نیمه شعبان، اعتکاف و... را از بین ببرد. در این امور رمز و رازی نهفته است که هنرمندان باید آن را در آثار هنری خود برجسته سازند.
امیرخانی بر لزوم تولید آثار بیشتر با موضوع انقلاب و دفاع مقدس در همه رشتههای هنری تأکید کرد و افزود: متولیان هنر با کشف هنرمندانی که به دنبال کارهای ارزشی و انقلابی هستند و حمایتهای مادی و معنوی مستمر از آنان و نیز ترسیم خط مشی، سیاستگذاری مناسب و برنامه ریزی میان مدت و بلند مدت میتوانند به این جریان شتاب بخشیده و به اهداف مورد نظر در عرصههای مختلف هنری دست یابند.
وی درباره وضعیت تئاتر یزد هم گفت: در زمینه تئاتر یزد، قدمهایی برداشته شده که بیشتر شبیه جرقه است تا انفجار. به جرأت میتوانم بگویم در استان بازیگر، نویسنده و کارگردان خوب داریم اما از وجود یک گروه حرفهای به مفهوم کلمه که متشکل از همه این عوامل باشد، بیبهرهایم و این بزرگترین مشکل تئاتر یزد است.
این هنرمند با بیان اینکه همکاران ما بیشتر در رقابتهای فردی پر رونق و قدرتمند ظاهر میشوند اما در کار گروهی کمتر موفقاند، بر لزوم اتحاد، همدلی و همفکری بیشتر بین هنرمندان تئاتر استان تأکید کرد.
این پژوهشگر، نقالی، تعزیه، سیاه بازی (نمایشهای تخته حوضی) و بقال بازی را هنرهای نمایشی ایرانی عنوان کرد و افزود: شاید یکی از دلایلی که این هنر نتوانسته با مخاطب امروزی ارتباط تنگاتنگ برقرار کند به روز نشدن آن باشد. شاید دلیل دیگر آن هم ترجیح هنرمندان بر حفظ اصالت و استانداردهای این گونههای نمایشی بوده است.
وی به حمایتهای مادی و معنوی حوزه هنری از هنرمندان اشاره کرد و افزود: هنرمندانی که در رشتههای مختلف جذب این نهاد شدهاند از کبر و غرور کمتری برخوردارند. حوزه هنری یزد نیز از همان ابتدا انعطاف بیشتری با هنرمندان داشته و با آغوش باز پذیرای آنان بوده است. این مرکز سعی میکند به هر نوعی به هنرمندان و همه گروههای هنری کمک کند و این عامل باعث شده هنرمندان احساس راحت تری با حوزه داشته باشند. -------------------------------------------------- «آوینی» معلم اول هنر انقلاب اسلامی در ساحت نظر است/ او علیه مشهورات زمانه خودش قیام کرد وحید یامینپور، مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری در خصوص فعالیت و نقش فرهنگی سید شهیدان اهل قلم، شهید سید مرتضی آوینی در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: شهید آوینی کار دشوارش از آنجا آغاز میشود که بنا را بر این گذاشت تا از ساحت نظر در عالم هنر انقلاب پاسداری کند، آن نظری که متعهد به حقیقت است. وی ادامه داد: اگر مقالات شهید آوینی را مرور کنیم، میبینم که تمام مقالاتش از یک دغدغه و در واکنش به یک اتفاق خاص آغاز میشود. مثلا در واکنش به یک فیلم یا اظهار نظر یا یک مقاله و... . چرا چنین است؟ چون شهید آوینی در دورانی زندگی میکند که معیار و استانداردی برای فرهنگ انقلاب اسلامی وجود ندارد و هر کسی میتواند مدعی باشد که اثرش یک اثر دینی و اسلامی و انقلابی است. اتفاقا نقطه اصطکاک شهید آوینی با آثار هنری که در دهه 60 داشتیم از همین جا آغاز شده است. به گفته یامینپور، در حقیقت شهید آوینی علیه مشهورات زمانه خودش مبعوث شد و حتی میتوان گفت علیه مشهورات آن دوران به پا خاست. مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری اظهار کرد: همه کسانی که در عالم سینمای دهه 60 تنفس میکردند و دستاندرکار آن سینما بودند، برای مرحوم علی حاتمی، برای فیلم «نار و نی»، برای فیلم «هامون» داریوش مهرجویی و امثال اینها احترام خارقالعادهای قائل بودند و آنها را به عنوان آثار طراز سینمایی معرفی میکردند. خیلی دشوار است که کسی در این هژمونی عمیق و وسیع بیاید جلوی این آثار بایستد و حرف از استانداردهای هنر انقلاب اسلامی بزند. این کار خیلی جسارت و اعتماد به نفس میخواهد و حتما اتکا به یک دانش و فهم عمیق را لازم دارد. وی ادامه داد: شهید آوینی این کار را کرد و چه بسا اگر کسی مثل مرحوم آوینی در آن دوران نبود ما هیچ وقت سنجهای نداشتیم که بتوانیم امروز آثارمان را محک بزنیم و در نسبت با یک اصل و معیار و ملاک متعالی بگوییم چه رتبه و نمرهای میگیرد. به همین دلیل کاری که شهید آوینی کرد، به نظر من فوق العاده ارزشمند است و به همین خاطر من نقش او را یگانه و منحصر به فرد میبینم. به گفته یامینپور، شهید سیدمرتضی آوینی قدم در راهی گذاشت که انتهای آن مسیر، معرفی استاندارها و ملاکها و معیارهای نظری هنر انقلاب بود. این خیلی به ما کمک کرد و میکند. این پژوهشگر هنر انقلاب اسلامی با تاکید بر اینکه برخی معتقدند در دوران کنونی چهرههایی مانند شهید آوینی را در جبهه فکری انقلاب اسلامی نداریم، توضیح داد: گفته میشود که امروز دیگر کسی را در طراز آوینی نداریم تا آنچنان نقد کند و استانداردسازی کند. من با این سخن مخالفم. نمیخواهم به کسی اشاره کنم، منتها میخواهم بگویم که اگر آوینی یک زبان و یک حنجره برای بیان این استاندارها و فریادزدنها و نقدها و فاصلهگذاریها و تمایزها بود، امروز دهها نفر با همان زبان سخن میگویند و مثل این است که آوینی یک مدرسه زبانآموزی تاسیس کرده باشد و آن مدرسه فارغالتحصیلانی داشته است. مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری افزود: امروز عدهای زیادی هستند که از زبان آوینی هنر و سینما و ادبیات و موسیقی و تئاتر و ... را نقد میکنند و بدینترتیب ارزشهای آوینی تازه دارد خود را نشان میدهد. من فکر میکنم اگر آوینی در دهه 60 به عنوان یک هنرمند و نظریهپرداز و منتقد شناخته میشد، امروز به عنوان یک معلم شناخته میشود و تعلیمات او فوق العاده اثرگذار بوده است. وی با بیان اینکه تاثیرگذاری گفتمانی که آوینی آغازگر آن بود به جایی رسیده که دیگر کسی اندیشههای او را تمسخر نمیکند، گفت: این در حالی است که آوینی را در نشستها در حضور خودش تمسخر میکردند. مثلا در آن نشست معروفی که شما هم حتما مطلع هستید، وقتی او در ذیل شلاقهای مخاطبان شروع میکند و از سینمای مطلوب سخن میگوید و به نقد سینمای جشنوارهای میپردازد و فاصله سینمای عامهپسند و سینمای خاصگرا را مشخص میکند، او را تمسخر میکنند و مورد توهین قرار میگیرد و حتی از جلسه اخراج میشود. یامینپور ادامه داد: اما امروز آن تفکر و آن ادبیات نه تمسخر میشود و نه مورد توهین قرار میگیرد، بلکه اتفاقا ملاک عمل است. یعنی حتی سینماگران بزرگ ما از این ادبیات واهمه دارند و سعی میکنند خودشان با آن نسبتی برقرار کنند. حتی سینماگران و منتقدان ما علاقهمندند که از این ادبیات استفاده کنند. مدیر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری گفت: به نظر من شان بیبدیل و تاریخی آوینی اینجاست که ما امروز او را به عنوان یک معلم در نظر بگیریم و اگر متهم به اغراقگویی نشوم باید بگویم که او «معلم اول» ساحت هنر انقلاب اسلامی در عرصه نظر است. وی در پایان خاطرنشان کرد: ممکن است بعد از او دیگرانی کار او را بسط داده باشند و نظریات او را تعمیق کرده باشند، کما اینکه مثلا مرحوم دکتر محمد مددپور که آثارشان واقعا بیبدیل و فوقالعاده است این کار را کردند. آثار ایشان در فهم عرفانی هنر و معرفی هنری که نسبتی با اسلام و دین و انقلاب اسلامی دارد بیبدیل است و شهید آوینی شاید هیچ گاه فرصت این را نداشت که در این عرصه این چنین قلم بزند. ولی علیرغم همه احترام و بزرگیای که برای شان معلمی مرحوم محمد مددپور قائل هستیم، آوینی معلم اول است. چون فاصلهگذاریهای ابتدایی را او گذاشت و تمایزهای اولیه و استاندارها را او برای نخستین بار عنوان کرد و نیاز بود کسی که شجاعت و شهامت و گویایی زبان او را داشته باشد این نقطه آغازین را بگذارد.
اشتراکگذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/S3VKP78
نظرات
در حال بارگذاری…
منبع: zanjan.hozehonari.ir
