زنجان
← همه اخبار
نگاهی به هنر انقلاب اسلامی / حوزه هنری، پرچم دار هنر انقلابی است
۱۹ فروردین ۱۳۹۴کد خبر: 33507۲
روز هنر انقلاب اسلامی یادآور نام و خاطره شهید مرتضی آوینی است. هنرمند، اندیشمند و مستندسازی که برخاسته از فرهنگ و آموزه های انقلاب اسلامی بود، آنچه نوشت، آنچه از دوران دفاع مقدس به یادگار گذاشت و آنچه درباره ویژگی های سینمای ملی مطرح کرد، برگرفته از مفاهیمی بود که با پیروزی انقلاب در حوزه فرهنگ و هنر نهادینه و به اصول فرهنگی نظام تبدیل شد.
سهیل جهان بیگلری: حوزه هنری به عنوان نهادی انقلابی، همواره پرچم دار هنر انقلاب اسلامی بوده است. در سازمان توسعه سینمایی سوره هم ترویج فرهنگ مبتنی بر ارزش ها و آرمان‌های انقلاب در اولویت است و این اصل، شکل دهنده هویت واقعی آثاری است که در این مرکز تولید و اکران شده اند.
مکتب شهید آوینی بدون رهرو باقی نماند
شهید آوینی به عنوان انسان انقلابی، هنرمند متعهد و متأثر از فرهنگ انقلاب، در آزمون و خطای فیلمسازی اش مسیرهایی را پیمود که پیش از او ناشناخته بود. نگاه او به واقعه جنگ، برکات معنوی آن برای جامعه اسلامی و نسلی که در پرتو ایثار و شهادت بالید و جان گرفت، استثنایی و ویژه بود. بعد از شهید آوینی، مکتب او بدون رهرو باقی نماند. می¬توان گفت هر آنچه در حوزه سینمای انقلاب اتفاق می افتد، مستقیم و غیر مستقیم برگرفته از تجربیات و آموزه های این شهید عزیز است.
حوزه هنری به عنوان نهادی انقلابی، همواره پرچم دار هنر انقلاب اسلامی بوده است. در سازمان توسعه سینمایی سوره هم ترویج فرهنگ مبتنی بر ارزش ها و آرمان‌های انقلاب در اولویت است و این اصل، شکل دهنده هویت واقعی آثاری است که در این مرکز تولید و اکران شده اند.
توجه به مسایلی همچون شهادت دیپلمات های ایرانی در «مزار شریف» و طرح این موضوع که ایران اسلامی همواره قربانی ترور و خشونت بوده زیر عنوان هنر انقلاب اسلامی معنای مضاعف می یابد. جدی گرفتن موضوع اقتباس از آثاری که بر پایه مشاهدات و مستندات از دوران دفاع مقدس شکل گرفته، بخش دیگری از این ادای دین است. در «میهمان داریم» صبر و ایثار خانواده معظم شهدا، رنج‌ها و دردهای آنان روایت شده و فیلم می‌کوشد تصویری درست از انسان انقلابی و مبارزه او با مصائب و دشواری‌ها ارائه دهد. نمایش الگوی عملی و ترویج فرهنگ مقاومت نیاز جامعه امروز ماست.
ساخت مستند سینمایی درباره واقعه عظیم کربلا و اشاره به تأثیر این رویداد بزرگ بر جامعه مسلمانان، از دیرباز تا امروز یکی دیگر از وجوه هنر انقلاب اسلامی است که در این اثر متبلور شده است. چه کسی است که نداند این انقلاب ادامه نهضت حسینی و وامدار خون شهدای معظم کربلا است و وظیفه هنرمند مسلمان، ثبت این اثر و ترویج آموزه های فرهنگی وابسته به آن است. پیوند این مفاهیم با نیازها و مختصات جامعه امروز، کاری است که هنرمند متعهد و متخصص باید برعهده بگیرد.
روز هنر انقلاب اسلامی بهانه خوبی برای رجعت به آرمان ها و ارزش هایی است که با خون پاک شهیدان بزرگواری همچون سیدمرتضی آوینی، پایدار شده اند و حفظ و صیانت از آنها وظیفه ما و نسلی است که میراث دار خون شهداست. ---------------------------------------------------- معناگرایی «هنر انقلاب»، نمی‌تواند با بی‌آرمانی و ابتذال جمع شود گلعلی بابایی، نویسنده و رئیس سازمان هنری و ادبیات دفاع مقدس در آستانه 20 فروردین «روز هنر انقلاب اسلامی» در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری درباره وجوه تمایز هنر انقلاب و دیگر جریان‌های هنری گفت: هنر انقلاب که به صورت کوتاه شده استفاده می‌شود یک پسوندی دارد که ماهیت این نوع هنر در آن پسوند مشخص می‌شود و آن پسوند «اسلامی» است، یعنی ما با هنر انقلاب اسلامی مواجه هستیم و برای تعریف این هنر باید این انقلاب اسلامی را تجزیه و تحلیل کنیم. وی با بیان اینکه برای اینکه در این هنر فعالیت کنیم باید ماهیت اسلامی بودن هنر انقلاب را بشناسیم و بدانیم چه چیزی را قرار است در این هنر عرضه کنیم، افزود: اگر به تاریخ معاصر جهان توجه کنیم و انقلاب‌های دهه‌های اخیر در جهان را در نظر بگیریم می‌بینیم که این انقلاب‌ها یا انقلاب‌های سوسیالیستی و کمونیستی بوده و یا جنبش‌هایی بوده که بر مبنای نوعی آزادی‌خواهی لیبرال صورتبندی شده است. بر این مبنی هنر و ادبیاتی که در پس آن انقلاب‌ها یا جنبش‌ها شکل گرفته ویژگی‌های خاص همان آرمان‌های انقلابی خودشان را داشته است. انقلاب ما هم که دارای پسوند «اسلامی» است و هنر شکل گرفته در آن هم باید این پسوند و آرمان منطبق با آموزه‌های اسلام را در خود داشته باشد. این نویسنده خاطرنشان کرد: این ویژگی برای همه آثار گوناگون هنری در همه ژانرها و گونه‌ها صادق است؛ یعنی در ادبیات، سینما، تئاتر، هنرهای تجسمی و دیگر رشته‌ها آنچه که موجب تمایز و تفکیک این آثار با دیگر آثار می‌شود، همین تقید و وابستگی آنها به آرمان‌ها و آموزه‌های دین اسلام است. رئیس سازمان هنری و ادبیات دفاع مقدس در بخش دیگری از سخنان درباره تمایز هنر اسلامی دوره کلاسیک و هنر اسلامی دوره انقلابی هم توضیح داد: یکی از وجوه تمایز هنرهای دوره گذشته اسلامی با هنرهای امروز شکل‌های پرداخت به هنر است؛ در دوره کلاسیک بیشتر با هنرهای دستی و مبتنی بر فرم و تا حدی انتزاعی مواجه‌ایم که معمولا در معماری‌ها و هنرهای تجسمی نمود پیدا می‌کرد، اما در هنر انقلاب اسلامی گرایش بیشتر به سمت هنرهای مفهومی و معنایی است؛ حتی در انتخاب گونه‌ها هم بیشتر هنرمندان متوجه آثاری چون سینما و ادبیات و شعر هستند زیرا از این طریق می‌توانند معنا و مفهوم مدنظر خود را بیان کنند. بابایی ادامه داد: از سوی دیگر در دوره کلاسیک هنر اسلامی هنر بیشتر شکل ملی داشته، نه مذهبی؛ هنر ملی‌ای که پیوندش با مذهب بیشتر در عرصه زینت دادن به اماکن مذهبی و مساجد نمود پیدا کرده و ما نمونه‌های این هنر را در شهرهای تاریخی از جمله اصفهان و شیراز و دیگر شهرهای تاریخی می‌بینیم. یا مثلا از این هنر برای آذین نمودن حرم امامان(ع) و امامزادگان(ع) استفاده می‌شده است. به گفته گلعلی بابایی هنر انقلاب اسلامی که در 50 سال اخیر شکل گرفته، صرفا به آذین کردن این مکان و آن مکان اکتفا نمی‌کند، کاکرد این هنر بیشتر محتوایی است. یعنی کارکرد آن مبتنی بر نوعی از آرمانگرایی دینی و اخلاقی است و در این راه به شکل معناگرایانه پیش می‌رود. از این نظر شاید در هنر دوره کلاسیک تاریخ ایرانی اسلامی ما چندان نشانی از آرمان اخلاقی و دینی نتوان سراغ گرفت و حتی ممکن است تاکید آنها بر فرم هنری به گونه‌ای پیش برود که آن هنر را به انحطاط و حتی ابتذال هم دچار کند. ولی هنر آرمانگرا و معناگرای انقلابی نمی‌تواند به آن سمت برود چون اگر چنین چیزی اتفاق بیفتد اساسا از ماهیت خود دور شده و دیگر هنر انقلابی نخواهد بود. این نویسنده ادبیات دفاع مقدس در پایان گفت: هنر انقلاب اسلامی در این معنا هنری است که به معنویت سوق می‌دهد، در حالی که بازمانده همان هنر کلاسیک در دوره پهلوی و بویژه در دوره سلطنت محمدرضا شاه که درهای کشور را به سوی غرب باز کرده بود به نوعی تغییر کیفیت داد و تبدیل به ابزاری برای ابتذال اخلاقی و مادی شده بود.
------------------------------------------------------ بعد از انقلاب هنر متعهّد وارد عرصه گفتمان هنری جامعه شد به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، رجبی در توضیح مهم ترین چالش پیش روی هنر انقلاب اسلامی گفت: جهان امروز عرصه رقابت تمدن های مختلف در عرصه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است که اوج این رقابت در تقابل غرب با شرق و مخصوصاً جهان اسلام تجلی یافته است. شیوه این تقابل در زمان های گذشته بیشتر از نوع نظامی و سخت بوده؛ اما در عصر حاضر این رویارویی با ماهیت فرهنگی و نرم است که با توجه به این موضوع، اهمیت هنر به عنوان مؤثرترین ابزار و سلاح فرهنگی آشکار می شود. لذا هنر انقلاب اسلامی در مواجهه با جبهه فرهنگی و هنری غرب باید با تمام قوا ظاهر شود تا بتواند از جغرافیای فرهنگی کشورمان در مقابل تهاجم گسترده غرب که با ابزار و سلاح هنر صورت می پذیرد، مقاومت نماید و حتی فراتر از آن، با استفاده از این ابزار مؤثر و کارآمد، پیام ها و ارزش های والای معنوی و انسانی و دینی انقلاب اسلامی را به مردم جهان غرب منتقل نماید.
رجبی درباره تاکید حوزه هنری بر هنر انقلاب اسلامی می گوید: حوزه هنری با درک این موقعیت مهم و حیاتی، تأسیس و تشکیل مکتب هنری انقلاب اسلامی را در دستور کار خود قرار داده و از دو جنبه در حال ایجاد و رشد و توسعه این مکتب هنری است؛ نخستین دلیل آن را می توان در امر آموزش جست و جو کرد، حوزه هنری تربیت و پرورش هنرمندان متعهّد و متخصص که در عین داشتن توانایی بالای هنری، از دغدغه دینی، معنوی، ملی و انقلابی نیز برخوردارند را در دستور کار خود قرار داده است.
از طرفی، تولید آثار هنری ارزشمند و تأثیرگذار دومین دغدغه اهالی فرهنگ و هنر انقلاب است؛ آثاری که بتواند از فرهنگ دینی و ملی ما در مقابل تهاجم فرهنگی غرب محافظت نماید و پیام معنوی و انقلابی ملّت ایران را به گوش جهانیان برساند.
رجبی معتقد است که بعد از انقلاب اسلامی هنر متعهّد وارد عرصه گفتمان هنری جامعه شد؛ هنری که نسبت به جامعه دارای وظیفه و رسالت است و هنرمندی که باید در خدمت جامعه باشد و هنرش را در خدمت مردم قرار بدهد.
سرپرست حوزه هنری استان اردبیل افزود: پیش از انقلاب، تعریف هنرمند از هنر بیشتر حدیث نفس بود و ابراز عواطف و احساسات شخصی که شاید هیچ ارتباطی به جامعه نداشت و هیچ رسالتی هم در این زمینه احساس نمی کرد؛ ولی بعد از انقلاب این نگرش تغییر عمده ای پیدا کرد و هنرمندان زیادی هنر خویش را در خدمت مردم و جامعه قرار داده و از آن به عنوان ابزاری برای انتقال پیام های متعالی دینی و انقلابی و معنوی و انسانی استفاده کردند.
این نویسنده در توضیح اینکه چگونه می توان به ترویج هنر انقلابی در جامعه پرداخت، گفت: توسعه هنر انقلاب اسلامی در گرو شکل گیری مکتب هنری انقلاب اسلامی است که پیش از همه باید مبانی فکری و نظری آن توسط هنرمندان برجسته و اساتید و صاحب نظران علمی و دانشگاهی تدوین شود. همچنین ظهور و بروز هنرمندان برجسته و قوی در عرصه هنر انقلاب اسلامی به عنوان الگوهای برتر در این زمینه، از دیگر ملزومات توسعه هنر انقلاب اسلامی است. و در مرحلۀ سوم، تولید آثار فاخر و شاخص در حوزۀ هنر انقلاب اسلامی می تواند استاندارد و معیار این مکتب هنری را رسمیّت ببخشد و آن را مطرح نماید.
رجبی در پایان در بحث چگونگی استفاده از هنر برای تبیین سند چشم انداز ایران آینده (1404) افزود: سند چشم انداز که توسط مقام معظم رهبری ابلاغ گردیده، در واقع نقشۀ راه جمهوری اسلامی است که از ابعاد مختلف آینده ایران مطلوب و شایسته را ترسیم می کند. متأسفانه این سند از دو جنبه مورد اغفال واقع شده است. نخست از بابت کم اطلاعی مردم از آن که تصویر روشن و اطلاعات دقیقی نسبت به سند در بین مردم وجود ندارد و دوم از بابت کم توجهی و غفلت مسئولان از سند که تعهّد مناسب و لازم در ایشان نسبت به تحقق سند به وجود نیامده است. حوزه هنری با طراحی جشنواره هنری ایران 1404 در پی آن است که این دو خلاء را با استفاده از قدرت هنر و توان هنرمندان کشور پوشش بدهد. یعنی اولاً نسبت به جریان تبلیغاتی و اطلاع رسانی در زمینۀ سند چشم انداز تأثیر بگذارد و ثانیاً با این جشنواره مطالبات مردمی از سند را به گوش مسؤولان برساند و آن ها را نسبت به تحقق اهداف این سند مهم و استراتژیک حساس نماید. امیدوارم با تدابیر مناسبی که در این زمینه در حوزه هنری صورت گرفته و تفاهم نامه ای که اخیراً بین مجمع تشخیص مصلحت نظام و حوزه هنری منعقد شده و برنامه ریزی های بسیار گسترده ای که در ستاد جشنواره ایران 1404 انجام پذیرفته، این جشنواره در هر دو زمینه تأثیر شگرفی بگذارد. ------------------------------------------------------------- بیش از هزار کاریکاتوریست خوب در کشور داریم / پنجاه و شش جایزه بین المللی در سال 93 به کاریکاتوریست های ایرانی رسید مسعود شجاعی طباطبایی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با بیان این که هنر انقلاب اسلامی هم سو با ارزش های نظام جمهوری اسلامی تعریف می شود، اظهار کرد: در شاخه های مختلف تجسمی اتفاقاتی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی رخ داده، بسیار متفاوت بوده است و به طور مثال در حوزه تخصصی من که حوزه کاریکاتور است، طی این سال ها توانسته ایم هنر کشورمان را در عرصه بین المللی مطرح کنیم.
وی ادامه داد: در عرصه هنر انقلاب، کاریکاتوریست های کشورمان، طی سال های اخیر، در رابطه با مباحثی مانند غزه، فلسطین و حتی جسارت هایی که در رابطه با قرآن کریم، کتاب آسمانی مسلمانان و یا پیامبر اسلام (ص) صورت گرفت واکنش جدی نشان داده اند. وظیفه داریم از هنری که داریم برای حمایت از مظلومان و انتشار پیام انقلاب اسلامی بهره بگیریم.
شجاعی طباطبایی خاطرنشان کرد: در حوزه های دیگر هنر نیز موفقیت های زیادی را شاهد هستیم، اما به واسطه امکاناتی که در عرصه الکترونیک به خصوص فضای مجازی وجود دارد برخی از شاخه های هنری همچون کاریکاتور، عکس و ... امکان گسترده تر کردن دامنه انتشارشان فراهم آمده است.
این کاریکاتوریست کشور هنر انقلاب اسلامی را بسیار جدی و پویا دانست و گفت: تعداد کاریکاتوریست های کشورمان پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به تعداد انگشتان دو دست هم نمی رسید، در حالی که امروز بیش از هزار نفر کاریکاتوریست خوب داریم که 500 نفر از این کاریکاتوریست ها عالی هستند و در مسابقات و جشنواره موفق به کسب مقام شده اند و در مطبوعات نیز حضور موثر دارند.
وی افزود: در سال گذشته هنرمندان کاریکاتوریست کشورمان 56 جایزه بین المللی را از آن خود کردند. پیش از انقلاب کاریکاتور در کشورمان بسیار محدود بود و موفقیت های محدودی در این زمینه رخ می داد و این تحولات، نشان از تاثیرگذاری انقلاب اسلامی بر هنر و هنرمندان کشور دارد.
سید مسعود شجاعی طباطبایی در سال 1342 در شهر تهران دیده به جهان گشود. وی فارغ‌التحصیل کارشناسی رشته نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و کارشناسی‌ارشد رشته گرافیک از دانشگاه تربیت مدرس است.
شجاعی طباطبایی سردبیر مجله کیهان کاریکاتور و سردبیر مجله بین‌المللی ایران کارتون، مدیر خانه کاریکاتور ایران، عضو هیئت داوران چند نمایشگاه ملی و بین‌المللی، مدرس دانشگاه و همچنین مسئول واحد کاریکاتور حوزه هنری است. وی تاکنون به‌عنوان داور در مسابقات بین‌المللی کاریکاتور ملانصرالدین ترکیه (1999)، سان آنتونیو کوبا (2001)، چین (2004) و آیدین دوغان ترکیه (2005) شرکت داشته و دبیر پنجاه و هفتمین دو سالانه کاریکاتور تهران بوده است. ------------------------------------------------------------------ باید به ابعاد گسترده انقلاب پرداخت به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، جمالی در بیان تصور خود از ماهیت هنر انقلاب اسلامی رنگ و بوی انقلاب در ایران را متفاوت از انقلاب های سایر نقاط جهان می داند و معتقد است: انقلاب اسلامی ایران انقلابی متأثر از دین و مذهب مبتنی بر اراده عموم مردم بود، بنابراین چنین انقلابی می تواند سرچشمه خلق آثار بزرگ هنری با محوریت دینی و متعهد شود؛ چراکه این انقلاب پیرو آرمان خاصی بوده که یکی از اصلی ترین اهداف آن حفظ و ترویج این آرمان است و هنر بهترین و گویاترین کانال برای ترویج این اهداف محسوب می شود.
این فیلم ساز مهم ترین چالش پیش روی هنر انقلاب اسلامی را نپرداختن به ابعاد گسترده و متعدد انقلاب دانست و افزود: یک اثر هنری انقلابی ماندگار اثری با بار معنایی عمیق است؛ عمقی که انقلاب با ایدئولوژی و آرمان خود به آن اثر می بخشد. حوزه هنری انقلاب اسلامی طلایه دار حرکت هنر بر مبنای دین و ارزش های انقلاب است
جمالی در تبیین علت تاکید حوزه هنری بر روی هنر انقلاب اسلامی اضافه کرد: حوزه هنری انقلاب اسلامی طلایه دار حرکت هنری بر مبنای دین و ارزش های انقلابی است، نهادی که پشتیبان و راهنمای هنر و هنرمند برای خلق آثار هنری ماندگار و تاثیر گذار است.
این فیلم ساز در بیان راه های ترویج هنر انقلاب اسلامی اظهار داشت: با همراهی نخبگان فرهنگی، دانشگاهی، دانشجویان و با همفکری و هم اندیشی اقشار مختلف جامعه به خصوص هنرمندان می توان به ترویج فرهنگ انقلاب و هنر انقلاب توجه ویژه کرد؛ ازجمله برگزاری نشست های علمی و هنری با استفاده از اساتید مجرب دانشگاهی یکی از راه های هدایت هنرمندان برای خلق آثار هنری آمیخته با فرهنگ انقلاب و ترویج این فرهنگ به شمار می رود.
جمالی با بیان اینکه فعالیت هر صنفی در بستر اجتماعی نیازمند برنامه ریزی دقیق برای فعالیت است، افزود: چشم انداز ایران 1404 طرحی مهم برای فردای هر ایرانی است که باید برای تبیین، تشریح و ترویج اهداف آن اهتمام ویژه ای صورت بگیرد. با توجه به اینکه هنرمندان از تاثیرگذارترین اقشار جامعه هستند می توانند نقش مهم و بسزایی در برجسته کردن اهداف این چشم انداز داشته باشند، چراکه این اهداف نشئت گرفته از آرمان های انقلاب به توسعه و پیشرفت با برنامه و همه جانبه ایران اسلامی کمک شایانی می کنند. رضا جمالی،فارغ التحصیل فیلم سازی است. در کارنامه وی ساخت 14 فیلم کوتاه، حضور در بیش از 120 جشنواره ملی و بین المللی و کسب بیش از 60 عنوان جایزه ملی و بین المللی دیده می‌شود. مشروح مصاحبه با این کارگردان در زیر می‌آید.حوزه هنری انقلاب اسلامی طلایه دار حرکت هنری بر مبنای دین و ارزش های انقلابی است. -------------------------------------------------------------- آوینی «فصل آسمانی هنر انقلاب اسلامی» است به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، اباصلت رضوانی درباره ویژگی‌های هنر انقلاب اسلامی می‌گوید: هنر انقلاب اسلامی، همان طور که از عنوانش پیداست، هنری است که حاصل اندیشه و عاطفه هنریِ هنرمند مسلمان است.
وی در ادامه با اشاره به اینکه یکی از وجوه انقلاب اسلامی تأثیرگذاری در حوزه فرهنگ و هنر بوده است، سابقه این اثرگذاری را مربوط به پیش پیروزی انقلاب اسلامی دانسته و اشاره می‌کند که هنر انقلاب اسلامی دوشادوش مبارزات انقلاب اسلامی پیش آمده است. او این گونه ادامه می‌دهد، از جمله ویژگی‌های هنر انقلاب اسلامی می‌توان به روح تحول، پایداری و استقامت، مردمی بودن، داشتن ایدئولوژی و اندیشه خاص و در یک کلام متأثر بودن از دین و دین مداری اشاره کرد.
رضوانی در تحلیل جایگاه هنر انقلاب در سال‌های اخیر و میزان فاصله تا نقطه مطلوب، اشاره می‌کند: هنر انقلاب اسلامی در طول سی و شش سال گذشته همراه با تحولات انقلاب اسلامی در جبهه‌های مختلف به نحو چشمگیری حضور فعال داشته است؛ حضور پررنگ هنر انقلاب اسلامی در حوزههای ادبیات اعم از شعر و داستان، سینما، موسیقی و غیره به وضوح قابل مشاهده بوده و جای تقدیر و تحسین دارد. آثار هنرمندانی نظیر شهید سید مرتضی آوینی، علی معلم دامغانی، ابراهیم حاتمی کیا و دیگر هنرمندان شاخص انقلاب اسلامی گواه این مدعاست.
وی با اشاره به اینکه نهادهای حمایتی و متولیان فرهنگ و هنر هر یک به سهم خود در پیشبرد و گسترش هنر انقلاب اسلامی و حمایت از هنرمندان متعهد مؤثر بوده‌اند، خاطرنشان می‌کند: در این میان نقش حوزه هنری بسیار چشمگیر و قابل توجه است. انتظار جامعه هنری از دستگاه‌های متولی درک هنرمندانه و ایجاد فرصت‌های پرورش هنری و ادبی و فرهنگی در فضایی امن و توأم با اطمینان خاطر است.
رضوانی اذعان داشت که شهید آوینی یکی از قله‌های رفیع و بلند هنر متعهد معاصر است. وی متأثر از اعتقادات دینی و مذهبی بوده و با الهام از منبع قدسی، قواعد مرسوم هنر مدرن را به چالش کشید. او شهید آوینی را با عنوان «فصل آسمانی هنر انقلاب اسلامی» توصیف کرده و می‌گوید: شهید آوینی مصداق عینی هنرمند مسلمان بود که هدف از هنر اسلامی را در وهله اول دمیدن روح کمال طلبی در جان هنرمند و سپس با واسطه آفرینش‌های هنری، دمیدن روح کمال طلبی در جان مخاطبین می‌دانست.
وی درباره جایگاه شعر انقلاب در استان و ارزیابی او از شرایط امروز شعر انقلاب گفت: هنوز به زعم بسیاری از صاحب‌نظران، شعر هنر اول ایرانیان است و توجه ویژه مقام معظم رهبری به شاعران، گواه روشن این مطلب است. وضعیت ادبیات استان در مجموع خوب است؛ بروز و ظهور شاعران جوان و متعهد، نویدبخش آینده‌ای روشن برای ادبیات استان است و امید که روز به روز شاهد گسترش شعر متعهد در جامعه ادبی استان باشیم. اباصلت رضوانی شاعری است که علاوه بر درخشش و کسب جایزه در جشنواره‌های متعدد و داوری چندین جشنواره استانی و منطقه‌ای، سه مجموعه شعر به نام‌های «پرنده لای کاغذ و زیتون»، «گزاره های ناگزیر» و «حدیث ماه و نخلستان» را به انتشار رسانیده است. ------------------------------------------------------------------------ هنر انقلاب به جایگاه واقعی خود نرسیده به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، جواد روحانی درباره شهید آوینی گقت: ایشان در هنر انقلابی تثبیت شده است. ایشان هنر را با واقعیت‌های انقلاب تلفیق کرد و برای هنرمند یک الگو است. با نام گذاری یک روز نمی‌توان کاری کرد، اما این روز می‌تواند نقطه آغاز خوبی باشد برای تبین برنامه‌هایی که می‌تواند در راستای هنر انقلاب اسلامی باشد. دونده در نقطه آغاز برنده نیست بلکه باید حرکت کند.
روحانی معتقد است که تئاتر نتوانسته به سمتی پیش برود که در راستای اهداف هنر و انقلاب اسلامی باشد و هنر تئاتر بیشتر به سمت گیشه‌ها پیش رفته است. هنرمندان نسل جوان ما با برخی مفاهیم فاصله گرفته‌اند و فاصله گرفتن به این معنی نیست که مخالف آن شده‌اند بلکه به این معنی است که با آن مفاهیم ناآشنا هستند.
به اعتقاد این کارگردان تئاتر، اگر تئاترهای ما به سمت الگوهای اسلامی و انقلابی پیش بروند مطمئنا تئاتر جایگاه خود را برای استفاده از سوژه‌ها و تکنیک‌های ناب در حوزه انقلاب و هنر با استفاده از پیش کسوتان تئاتر پیدا خواهد کرد. خوشبختانه حوزه هنری اهداف خود را جوری تنظیم کرده است که به سمت انقلاب اسلامی پیش بروند اما باید در این مسیر الگوهای مناسبی را سر راه جوانان قرار دهیم. هنرمند نسل امروز یا الگوی مناسبی را ندیده است یا هم اگر الگوی مناسبی هست به خاطر بعضی ظواهر، جوان امروزی جذب آن نشده است. منابع خوبی نداریم و اگر منبعی هم هست در حوزه انقلاب و هنر متأسفانه شعار زده است. ما در حوزه هنر ادبیات انقلاب اسلامی به سمت محتوای خوب پیش رفتیم. کتاب‌هایی مثل «دا» و «بابانظر» که مخاطب خود را جذب کردند.
وی افزود: پس از انقلاب اسلامی، هنر انقلاب به جایگاه واقعی خود نرسیده است. به نظر من سی و شش سال کم نیست که می‌شد در این سال ها هنر به اضافه انقلاب اسلامی جواب بدهد و به جایگاه واقعی خود برسد؛ اگر امروز جوانان ما کار انقلابی نمی‌کنند عوامل مختلفی دارد، از شرایط کافی تا مخاطب و هزینه‌های مالی و نبود محتوای خوب می‌تواند عواملی باشد که باعث می‌شود به این سمت نرود. باید قبول کنیم هنرمند هم زندگی دارد و در این زندگی احتیاج به بعضی هزینه‌ها برای رسیدن به هنر دارد. متأسفانه تئاتر جایگاه مالی خود را در بین هنرهای نمایشی نتوانسته پیدا کند.
روحانی در ادامه بحث جشنواره‌ها و حضور هنرمندان شهرستانی اضافه کرد: هنرمندان شهرستانی جرئت شرکت در جشنواره‌های موضوعی که به صورت کشوری برگزار می‌شود را ندارند. در جشنواره های استانی با موضوعات آزاد نیز هر کسی وارد می‌شود و باز هم تئاتر به جایگاه واقعی خود نمی‌رسد و حرفه‌ای‌های تئاتر کنار کشیده‌اند. در تئاترهای کشوری هم هنرمندان شهرستانی چون مجالی برای رقابت با هنرمندان تهرانی ندارند، شرکت نمی‌کنند. این ها عواملی هستند که باعث می‌شوند هنرمند بعد از مدتی جذب شدن رها شود.
وی اذعان کرد: نهادهای حمایتی سعی خود را برای اینکه بتوانند هنر را عرضه کنند -در حد توان- انجام می‌دهند اما مخارجی که برای تولید اختصاص می‌دهند، با هزینه همخوانی ندارد. این باعث می‌شود که افراد حرفه‌ای وارد کار نشوند و غیر حرفه‌ای‌ها هم صرفاً برای انجام یک تئاتر وارد شوند. نتیجه این می‌شود که کار ضعیفی ارائه شود و مخاطب فکر کند که کار تئاتر به این ضعیفی است. گلوله برف تئاتر ما روز به روز آب می‌شود و مخاطبان و هنرمندان حرفه‌ای ریزش می‌کنند.
روحانی درباره وضعیت تئاتر انقلابی در استان خراسان شمالی گفت: می‌توانیم به لحاظ کمی بگوییم کارهای خوبی دراستان شده است ولی از نظر کیفی رشدی نداشتیم. این به خاطر این است که تئاتر ما معیارها و تشخیص مناسبی ندارد. سهل الوصول بودن تئاتر باعث شده است که تئاتر دم دستی شود. این گله‌مندی وجود دارد که به هر کسی اجازه تئاتر نمایش داده می شود و این باعث می‌شود که سلیقه مخاطب و دید مخاطب دچار آسیب گردد. --------------------------------------------------- هنر انقلابی، وسیله‌ای برای پیشبرد یک جریان فکری است به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، حسن روشان درمورد همسویی تولیدات هنری با ویژگی‌های هنر مطلوب و آرمانی هنر انقلاب سخن گفت که با توجه به پرسش هایی مانند «نهادهای حمایتی چه وظایفی در این زمینه بر عهده دارند و تا چه اندازه توانسته‌اند به وظایف خود درست عمل کنند؟» و «نظر شما درباره جایگاه شهید آوینی چیست و به نظر شما ایشان چه جایگاهی در هنر پس از انقلاب داشته است؟» پاسخ‌های وی را به صورت یادداشتی کوتاه در ادامه می‌خوانیم. همان گونه که از نام هنر انقلاب اسلامی بر می‌آید، مؤلفه‌های انقلاب و اسلامی در هنر انقلاب اسلامی وجود دارد. هنر انقلاب اسلامی در راستای اهداف انقلاب حرکت می‌کند و جان‌مایه دینی و مذهبی دارد، اگرچه ممکن است از فضایی به فضای دیگر متفاوت باشد. در اینجا هنر هدف نیست، بلکه وسیله‌ای برای پیشبرد یک جریان فکری دینی و مذهبی است.
وی افزود: بعد از انقلاب اسلامی و در طول 36 سال گذشته، کارهای خوب و زیادی انجام شده، اما هنوز زمان آن نرسیده است که بخواهیم قضاوت کنیم که چه کارهایی شده و آیا عملکرد مناسب بوده یا خیر، چرا که هنوز عمر زیادی از انقلاب نگذشته است و ما هنوز در بطن رودخانه انقلاب حرکت می‌کنیم و نمی‌توان گفت که این رودخانه به کجا ختم می‌شود. اما در زمان فعلی جریان‌ساز بوده و حداقل نیم قرن دیگر لازم است تا ذهن ما بتواند حوادث را غربال‌گری کند و قضاوتی در خصوص هنر این دوره داشته باشد.
وی ادامه داد: نهادهای حمایتی از جمله حوزه هنری، تا جایی که توانسته‌اند بستر سازی کرده‌اند اما اغلب هنرمندان، با توجه به روحیه حساس و ظریف خود، شاید معتقد باشند آنگونه که مد نظر آنان بوده است انتظاراتشان برآورده نشده است. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که دستگاه‌ها نباید با هنر به صورت ابزاری برخورد کنند و هنرمندان طبقه‌بندی نشوند؛ اگر جشنواره‌ها را خط کشی کنیم، هنر کانالیزه می‌شود و فضا برای بیان هنری و شورهای شاعرانگی ایجاد نمی‌شود.
روشان در خصوص هنر انقلاب گفت: در چند سال اخیر حوزه هنری با برگزاری کارگاه‌ها در شروع کار قرار دارد و به نظر بنده باید نهادهای متولی، به صورت سازمان یافته‌تر حرکت کنند و فعالیت‌ها منحصر به یک مقطع خاص نشود؛ باید فعالیت‌ها طوری باشد که دبیرخانه دائمی برای جشنواره‌ها داشته باشیم و باید هنر را از پایه‌ها و از مقاطع ابتدایی آموزش دهیم تا زمانی که فرد به مرحله متوسطه یا دانشجویی می‌رسد، بتواند هنر فاخر تولید کند. البته تا حدودی در استان بسترها فراهم شده اما هنوز با مطلوب فاصله داریم.
روشان در مورد فعالیت های شهید آوینی توضیح داد: در خصوص کارهایی از جمله «روایت فتح» و دیگر آثارشان می توانم به این نکته اشاره کنم که چیزی که اتفاق می‌افتد این است که مخاطب در بطن اتفاق قرار می‌گیرد و لحن صمیمی شهید آوینی و استفاده درست از ابزار زبان باعث می‌شود مخاطب با یک سری واقعیت‌های ملموس مواجه شود. شهید آوینی دست از شعارزدگی برداشته، بدون دچار شدن به اغراق، واقعیت و حقیقت را نشان می دهد و بدون اظهار نظر، قضاوت را برعهده مخاطب قرار می‌دهد. حسن روشان شاعر برنده جوایز متعددی از جمله سرو بلورین ششمین جشنواره بین المللی شعر فجر است.وی علاوه بر داوری جشنواره‌های مختلف و برگزاری کارگاه‌های شعر در استان خراسان شمالی، مجموعه اشعاری به نام‌های «گزاره های ناگزیر»، «جنگل جدال قیچی اعداد بود و مه»، «حدیث ماه و نخلستان»، «چیکسای (شعر کرمانجی)»، «میقات ماه»، «زخم زیتون» و «لیلانه‌ها» را به چاپ رسانده و کتابی به نام موسیقی شعر شاملویی در حوزه نقد ادبی به نگارش در آورده است. ---------------------------------------------------------- تفکیک ادبیات انقلاب از جریان هنری کشور، به هنر لطمه می‌زند مصطفی خرامان، نویسنده کودک و نوجوان، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری گفت: انقلاب اسلامی از رویدادهای مهم تاریخ معاصر کشور ما است. تاریخ هیچ کشوری هیچ گاه از بین نمی‌رود. همچنین امکان ندارد جوانان کشوری به تاریخ خودشان علاقه‌مند نباشند، اما آنچه مهم است این است که ما باید ببینیم چطور تاریخ را در قالب هنر روایت می‌کنیم.
وی با بیان اینکه باید فرم نوشتاری خود را به‌روز کنیم ادامه داد: تاریخ را باید از کودکی و نوجوانی برای بچه‌ها تعریف کرد و از این طریق آرام آرام مبحث انقلاب اسلامی را برای آنان تجزیه و تحلیل کرد. این روند اگر به شکل مداوم طی شود باعث می شود تا درک مناسبی از این رویداد تاریخی بزرگ و مهم کشورشان داشته باشند.
این منتقد ادبی با تاکید بر اینکه نوع نگارش داستان‌نویسی در خصوص موضوعات تاریخی را باید به‌روز و جدید کنیم، تصریح کرد: شما تصور کنید که در اروپا و غرب هنوز هم در مورد جنگ‌جهانی دوم داستان می‌نویسند و مخاطبان نسل جوان خود را ترغیب می‌کنند که آن کتاب‌ها را بخوانند؛ این یعنی داستان‌نویسان آن ها با شیوه نو رخدادی که 50 سال قبل اتفاق افتاده است را روایت می‌کنند و برای مخاطب هم جذاب است. ما هم امروز می‌توانیم در خصوص رویدادهای گذشته چنین روندی را داشته باشیم.
این نویسنده اظهار کرد: دیده می‌شود که گاه این قصد وجود دارد تا هنر و ادبیات انقلاب را از دیگر جریانات هنری و ادبی کشور جدا کنند. به عقیده من این جدایی در هر نوع از حوزههای هنری و ادبی صورت گیرد به هنر ما لطمه وارد می‌کند. از همین رو جدا کردن هنر و ادبیات جنگ و ادبیات مقاومت و ادبیات انقلاب از دیگر سیستم‌های هنری و ادبی کشور باعث لطمه خوردن ادبیات انقلاب می‌شود.
خرامان در پایان با بیان اینکه هنرمندان خوب می‌توانند در هر حوزه‌ای آثار شاخص تولید کنند، گفت: در حوزه هنر و ادبیات انقلاب کتاب‌هایی با موضوع داستان انقلاب نوشته شده و می‌شود که تعدادی از آن ها به‌قدری قدرتمند و دارای ساختار منسجم است که قدرت رقابت با جریان ادبی کشورمان را دارد. ---------------------------------------------- حوزه هنری پایگاه شعر انقلاب است علی‌محمد مودب، مدیر موسسه فرهنگی شهرستان ادب، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با اشاره به فرارسیدن سالروز هنر انقلاب اسلامی اظهار کرد: اینکه هنر انقلاب اسلامی برجسته شود و روزی به این نام در تقویم نوشته شود، اتفاق مبارکی است. وی ادامه داد: با آنکه همیشه در تاریخ کشورمان شرافت، مردانگی و آرمان‌های والا را جستن، هدف هنرمندان بوده است، اما هنر انقلاب اسلامی در سایه امام خمینی (ره) و شهدا تعریف و رنگ دیگری به خود گرفته است. به ویژه که یکی از آخرین متن‌های بنیان گذار انقلاب، درباره هنر متعهد و ارزشی بوده است و روز هنر انقلاب نیز بهانه ای برای پرداختن و توجه به این گونه هنر است. مودب همچنین با اشاره به نقش حوزه هنری در پرورش هنرمندان انقلابی و تبیین هنر انقلاب اسلامی، گفت: حوزه هنری یکی از مهم‌ترین کانون‌های هنر انقلاب اسلامی است و در بخش‌های مختلف توانسته است در این عرصه تاثیرگذار باشد و در حوزه شعر نیز می‌توان گفت این نهاد پایگاه شعر انقلاب است. این شاعر کشورمان خاطرنشان کرد: حوزه هنری جایگاه شناخته شده ای در بین هنرمندان و مردم دارد و امیدوارم در این سال‌ها نیز همچون گذشته بدرخشد و فعالیت‌هایش را با موفقیت ادامه دهد. ----------------------------------------------------------- نگران میدان دادن به جوانان نیستیم پایگاه خبری حوزه هنری - رحمت امینی: رویکردهای محتوایی جشنواره سوره و جشنواره ماه تقریبا یکی بوده است. جشنواره سوره با در نظر گرفتن و محور قرار دادن مفاهیم دینی، انقلابی و دفاع مقدس و جشنواره ماه هم با تمرکز بر روی معنویت، اندیشه و هنر که به نوعی کلیت مفهوم و موضوع نمایشنامه های انتخابی را شکل می داد. البته در جشنواره تئاتر ماه نگاه برگزار کنندگان معطوف به گروه های حرفه ای تر شد و حتی در دوره اول و دوم داعیه رقابت با جشنواره تئاتر فجر را داشت. البته طی این سال ها جشنواره تئاتر ماه موفقیت های زیادی را کسب کرد، اما در دوره ای که دبیر جشنواره ماه بودم، متوجه شدم بخشی مغفول مانده است و آن هم حمایت جدی از هنرمندان جوان تری است که شاید به دلایلی همچون تازه کار بودن، مضامین صادقانه ای که در آثارشان به کار می روند، محلی از اعراب پیدا نمی کنند.
بنابراین تصمیم گرفتیم چه در اسم و چه در شیوه، از تجربه جشنواره سوره استفاده کنیم. یکی از ویژگی های جشنواره سوره این بود که مراکز استانی حوزه هنری نظارت بر تولید آثار نمایشی داشتند. این موضوع در جشنواره تئاتر ماه از بین رفته بود و فراخوان عمومی اعلام می شد و هر گروهی (چه از حوزه هنری و چه بیرون از حوزه هنری) در جشنواره شرکت می کرد. ما تمرکز را بر بخش های تئاتر مراکز استانی حوزه هنری قرار دادیم و طی 3 سال نتیجه این عملکرد را گرفتیم و در این 3 دوره اخیر خودباوری و روند رو به رشدی در استان ها به وجود آمد که در دوره سوم به نظر داوران و بدون هیچ دخالت خاصی از سوی دبیر و دبیرخانه 95 درصد جوایز و رتبه ها به استان ها رسید. همچنین در این سه دوره به شعارها و محتوای مد نظر حوزه هنری بیش از پیش نزدیک شدیم و گروه ها را به این سمت بردیم که بدانند تئاتر حوزه هنری اولویت هایی همچون متون دینی، دفاع مقدس و انقلاب را مد نظر دارد.
البته باید اشاره کنم که در چندسال اخیر ضعف و کاستی در تئاتر کشور مستولی شده است و اگر فرض کنیم برخی آثار جشنواره سوره ماه و یا اجراهای عمومی حوزه هنری از قدرت لازم برخوردار نیست، ربطی به حوزه هنری ندارد. ضمن این که خوشبختانه آثار نمایشی حوزه هنری که تا به حال برای حضور در جشنواره تئاتر فجر انتخاب شده اند، نشان داده اند که نه تنها از آن ها کمتر نیستند بلکه یک سر و گردن بالاترند و بنابراین نگران این مسئله که میدان دادن به جوان ها باعث تضعیف تئاتر حوزه هنری شود، نیستیم. البته من نگران تئاتر کشور هستم و به واسطه آن هنرمندان به دلیل مشکلات بسیار تئاتر آسیب می بینند. اما تکلیف ما مشخص است و طبق برنامه ای که داریم گام به گام به قدرت آثارمان می افزاییم. برای مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری راحت است که از گروه های برجسته و شناخته شده تئاتر دعوت کند تا در سالن ها اجرا داشته باشد و جلوه گری کند، اما در این صورت اهدافمان خدشه دار می شود و مایل نیستیم که چراغ سالن های حوزه هنری را به هر نحوی روشن نگه داریم.
همچنین باید به این نکته توجه داشت که تا رسیدن به شرایط آرمانی و حتی پایین تر از آن، شرایط مطلوب فاصله داریم و جذب هنرمند تئاتری که خالصانه، صادقانه و به طور کامل با مضامین متعهد و ارزشی حوزه هنری همراه باشد، سخت شده است. اما در سال 94 اقداماتی برای محکم کردن پایه های فعالیت تئاتر انجام می دهیم و ثمره تلاشمان را در 6 ماهه دوم سال آینده و با اجرای آثار جشنواره بعدی تئاتر سوره ماه می بینیم. چرا که تنها در تهران فعالیت نمی کنیم و بحث استان ها هم مطرح است و برای سال آینده در حال زمینه سازی هایی برای آموزش و برگزاری کارگاه های بیشتر برای هنرمندان جوان تئاتر در استان ها هستیم. البته در تهران هم مجددا برای کارگاه های آموزشی اطلاعیه داده ایم و در آنجا هم تکیه مان بر جذب نیروهای جوان و با استعداد است. سال تئاتری حوزه هنری پس از پایان جشنواره تئاتر سوره ماه در هر دوره، با اجرای عموم آثار برتر جشنواره، آغاز می شود و امیدمان این است که در سال 94 در حوزه درخشان بودن اجراهایمان توفیقاتی را کسب کنیم.
مکتب شهید آوینی بدون رهرو باقی نماند
شهید آوینی به عنوان انسان انقلابی، هنرمند متعهد و متأثر از فرهنگ انقلاب، در آزمون و خطای فیلمسازی اش مسیرهایی را پیمود که پیش از او ناشناخته بود. نگاه او به واقعه جنگ، برکات معنوی آن برای جامعه اسلامی و نسلی که در پرتو ایثار و شهادت بالید و جان گرفت، استثنایی و ویژه بود. بعد از شهید آوینی، مکتب او بدون رهرو باقی نماند. می¬توان گفت هر آنچه در حوزه سینمای انقلاب اتفاق می افتد، مستقیم و غیر مستقیم برگرفته از تجربیات و آموزه های این شهید عزیز است.
حوزه هنری به عنوان نهادی انقلابی، همواره پرچم دار هنر انقلاب اسلامی بوده است. در سازمان توسعه سینمایی سوره هم ترویج فرهنگ مبتنی بر ارزش ها و آرمان‌های انقلاب در اولویت است و این اصل، شکل دهنده هویت واقعی آثاری است که در این مرکز تولید و اکران شده اند.
توجه به مسایلی همچون شهادت دیپلمات های ایرانی در «مزار شریف» و طرح این موضوع که ایران اسلامی همواره قربانی ترور و خشونت بوده زیر عنوان هنر انقلاب اسلامی معنای مضاعف می یابد. جدی گرفتن موضوع اقتباس از آثاری که بر پایه مشاهدات و مستندات از دوران دفاع مقدس شکل گرفته، بخش دیگری از این ادای دین است. در «میهمان داریم» صبر و ایثار خانواده معظم شهدا، رنج‌ها و دردهای آنان روایت شده و فیلم می‌کوشد تصویری درست از انسان انقلابی و مبارزه او با مصائب و دشواری‌ها ارائه دهد. نمایش الگوی عملی و ترویج فرهنگ مقاومت نیاز جامعه امروز ماست.
ساخت مستند سینمایی درباره واقعه عظیم کربلا و اشاره به تأثیر این رویداد بزرگ بر جامعه مسلمانان، از دیرباز تا امروز یکی دیگر از وجوه هنر انقلاب اسلامی است که در این اثر متبلور شده است. چه کسی است که نداند این انقلاب ادامه نهضت حسینی و وامدار خون شهدای معظم کربلا است و وظیفه هنرمند مسلمان، ثبت این اثر و ترویج آموزه های فرهنگی وابسته به آن است. پیوند این مفاهیم با نیازها و مختصات جامعه امروز، کاری است که هنرمند متعهد و متخصص باید برعهده بگیرد.
روز هنر انقلاب اسلامی بهانه خوبی برای رجعت به آرمان ها و ارزش هایی است که با خون پاک شهیدان بزرگواری همچون سیدمرتضی آوینی، پایدار شده اند و حفظ و صیانت از آنها وظیفه ما و نسلی است که میراث دار خون شهداست. ---------------------------------------------------- معناگرایی «هنر انقلاب»، نمی‌تواند با بی‌آرمانی و ابتذال جمع شود گلعلی بابایی، نویسنده و رئیس سازمان هنری و ادبیات دفاع مقدس در آستانه 20 فروردین «روز هنر انقلاب اسلامی» در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری درباره وجوه تمایز هنر انقلاب و دیگر جریان‌های هنری گفت: هنر انقلاب که به صورت کوتاه شده استفاده می‌شود یک پسوندی دارد که ماهیت این نوع هنر در آن پسوند مشخص می‌شود و آن پسوند «اسلامی» است، یعنی ما با هنر انقلاب اسلامی مواجه هستیم و برای تعریف این هنر باید این انقلاب اسلامی را تجزیه و تحلیل کنیم. وی با بیان اینکه برای اینکه در این هنر فعالیت کنیم باید ماهیت اسلامی بودن هنر انقلاب را بشناسیم و بدانیم چه چیزی را قرار است در این هنر عرضه کنیم، افزود: اگر به تاریخ معاصر جهان توجه کنیم و انقلاب‌های دهه‌های اخیر در جهان را در نظر بگیریم می‌بینیم که این انقلاب‌ها یا انقلاب‌های سوسیالیستی و کمونیستی بوده و یا جنبش‌هایی بوده که بر مبنای نوعی آزادی‌خواهی لیبرال صورتبندی شده است. بر این مبنی هنر و ادبیاتی که در پس آن انقلاب‌ها یا جنبش‌ها شکل گرفته ویژگی‌های خاص همان آرمان‌های انقلابی خودشان را داشته است. انقلاب ما هم که دارای پسوند «اسلامی» است و هنر شکل گرفته در آن هم باید این پسوند و آرمان منطبق با آموزه‌های اسلام را در خود داشته باشد. این نویسنده خاطرنشان کرد: این ویژگی برای همه آثار گوناگون هنری در همه ژانرها و گونه‌ها صادق است؛ یعنی در ادبیات، سینما، تئاتر، هنرهای تجسمی و دیگر رشته‌ها آنچه که موجب تمایز و تفکیک این آثار با دیگر آثار می‌شود، همین تقید و وابستگی آنها به آرمان‌ها و آموزه‌های دین اسلام است. رئیس سازمان هنری و ادبیات دفاع مقدس در بخش دیگری از سخنان درباره تمایز هنر اسلامی دوره کلاسیک و هنر اسلامی دوره انقلابی هم توضیح داد: یکی از وجوه تمایز هنرهای دوره گذشته اسلامی با هنرهای امروز شکل‌های پرداخت به هنر است؛ در دوره کلاسیک بیشتر با هنرهای دستی و مبتنی بر فرم و تا حدی انتزاعی مواجه‌ایم که معمولا در معماری‌ها و هنرهای تجسمی نمود پیدا می‌کرد، اما در هنر انقلاب اسلامی گرایش بیشتر به سمت هنرهای مفهومی و معنایی است؛ حتی در انتخاب گونه‌ها هم بیشتر هنرمندان متوجه آثاری چون سینما و ادبیات و شعر هستند زیرا از این طریق می‌توانند معنا و مفهوم مدنظر خود را بیان کنند. بابایی ادامه داد: از سوی دیگر در دوره کلاسیک هنر اسلامی هنر بیشتر شکل ملی داشته، نه مذهبی؛ هنر ملی‌ای که پیوندش با مذهب بیشتر در عرصه زینت دادن به اماکن مذهبی و مساجد نمود پیدا کرده و ما نمونه‌های این هنر را در شهرهای تاریخی از جمله اصفهان و شیراز و دیگر شهرهای تاریخی می‌بینیم. یا مثلا از این هنر برای آذین نمودن حرم امامان(ع) و امامزادگان(ع) استفاده می‌شده است. به گفته گلعلی بابایی هنر انقلاب اسلامی که در 50 سال اخیر شکل گرفته، صرفا به آذین کردن این مکان و آن مکان اکتفا نمی‌کند، کاکرد این هنر بیشتر محتوایی است. یعنی کارکرد آن مبتنی بر نوعی از آرمانگرایی دینی و اخلاقی است و در این راه به شکل معناگرایانه پیش می‌رود. از این نظر شاید در هنر دوره کلاسیک تاریخ ایرانی اسلامی ما چندان نشانی از آرمان اخلاقی و دینی نتوان سراغ گرفت و حتی ممکن است تاکید آنها بر فرم هنری به گونه‌ای پیش برود که آن هنر را به انحطاط و حتی ابتذال هم دچار کند. ولی هنر آرمانگرا و معناگرای انقلابی نمی‌تواند به آن سمت برود چون اگر چنین چیزی اتفاق بیفتد اساسا از ماهیت خود دور شده و دیگر هنر انقلابی نخواهد بود. این نویسنده ادبیات دفاع مقدس در پایان گفت: هنر انقلاب اسلامی در این معنا هنری است که به معنویت سوق می‌دهد، در حالی که بازمانده همان هنر کلاسیک در دوره پهلوی و بویژه در دوره سلطنت محمدرضا شاه که درهای کشور را به سوی غرب باز کرده بود به نوعی تغییر کیفیت داد و تبدیل به ابزاری برای ابتذال اخلاقی و مادی شده بود.
------------------------------------------------------ بعد از انقلاب هنر متعهّد وارد عرصه گفتمان هنری جامعه شد به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، رجبی در توضیح مهم ترین چالش پیش روی هنر انقلاب اسلامی گفت: جهان امروز عرصه رقابت تمدن های مختلف در عرصه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است که اوج این رقابت در تقابل غرب با شرق و مخصوصاً جهان اسلام تجلی یافته است. شیوه این تقابل در زمان های گذشته بیشتر از نوع نظامی و سخت بوده؛ اما در عصر حاضر این رویارویی با ماهیت فرهنگی و نرم است که با توجه به این موضوع، اهمیت هنر به عنوان مؤثرترین ابزار و سلاح فرهنگی آشکار می شود. لذا هنر انقلاب اسلامی در مواجهه با جبهه فرهنگی و هنری غرب باید با تمام قوا ظاهر شود تا بتواند از جغرافیای فرهنگی کشورمان در مقابل تهاجم گسترده غرب که با ابزار و سلاح هنر صورت می پذیرد، مقاومت نماید و حتی فراتر از آن، با استفاده از این ابزار مؤثر و کارآمد، پیام ها و ارزش های والای معنوی و انسانی و دینی انقلاب اسلامی را به مردم جهان غرب منتقل نماید.
رجبی درباره تاکید حوزه هنری بر هنر انقلاب اسلامی می گوید: حوزه هنری با درک این موقعیت مهم و حیاتی، تأسیس و تشکیل مکتب هنری انقلاب اسلامی را در دستور کار خود قرار داده و از دو جنبه در حال ایجاد و رشد و توسعه این مکتب هنری است؛ نخستین دلیل آن را می توان در امر آموزش جست و جو کرد، حوزه هنری تربیت و پرورش هنرمندان متعهّد و متخصص که در عین داشتن توانایی بالای هنری، از دغدغه دینی، معنوی، ملی و انقلابی نیز برخوردارند را در دستور کار خود قرار داده است.
از طرفی، تولید آثار هنری ارزشمند و تأثیرگذار دومین دغدغه اهالی فرهنگ و هنر انقلاب است؛ آثاری که بتواند از فرهنگ دینی و ملی ما در مقابل تهاجم فرهنگی غرب محافظت نماید و پیام معنوی و انقلابی ملّت ایران را به گوش جهانیان برساند.
رجبی معتقد است که بعد از انقلاب اسلامی هنر متعهّد وارد عرصه گفتمان هنری جامعه شد؛ هنری که نسبت به جامعه دارای وظیفه و رسالت است و هنرمندی که باید در خدمت جامعه باشد و هنرش را در خدمت مردم قرار بدهد.
سرپرست حوزه هنری استان اردبیل افزود: پیش از انقلاب، تعریف هنرمند از هنر بیشتر حدیث نفس بود و ابراز عواطف و احساسات شخصی که شاید هیچ ارتباطی به جامعه نداشت و هیچ رسالتی هم در این زمینه احساس نمی کرد؛ ولی بعد از انقلاب این نگرش تغییر عمده ای پیدا کرد و هنرمندان زیادی هنر خویش را در خدمت مردم و جامعه قرار داده و از آن به عنوان ابزاری برای انتقال پیام های متعالی دینی و انقلابی و معنوی و انسانی استفاده کردند.
این نویسنده در توضیح اینکه چگونه می توان به ترویج هنر انقلابی در جامعه پرداخت، گفت: توسعه هنر انقلاب اسلامی در گرو شکل گیری مکتب هنری انقلاب اسلامی است که پیش از همه باید مبانی فکری و نظری آن توسط هنرمندان برجسته و اساتید و صاحب نظران علمی و دانشگاهی تدوین شود. همچنین ظهور و بروز هنرمندان برجسته و قوی در عرصه هنر انقلاب اسلامی به عنوان الگوهای برتر در این زمینه، از دیگر ملزومات توسعه هنر انقلاب اسلامی است. و در مرحلۀ سوم، تولید آثار فاخر و شاخص در حوزۀ هنر انقلاب اسلامی می تواند استاندارد و معیار این مکتب هنری را رسمیّت ببخشد و آن را مطرح نماید.
رجبی در پایان در بحث چگونگی استفاده از هنر برای تبیین سند چشم انداز ایران آینده (1404) افزود: سند چشم انداز که توسط مقام معظم رهبری ابلاغ گردیده، در واقع نقشۀ راه جمهوری اسلامی است که از ابعاد مختلف آینده ایران مطلوب و شایسته را ترسیم می کند. متأسفانه این سند از دو جنبه مورد اغفال واقع شده است. نخست از بابت کم اطلاعی مردم از آن که تصویر روشن و اطلاعات دقیقی نسبت به سند در بین مردم وجود ندارد و دوم از بابت کم توجهی و غفلت مسئولان از سند که تعهّد مناسب و لازم در ایشان نسبت به تحقق سند به وجود نیامده است. حوزه هنری با طراحی جشنواره هنری ایران 1404 در پی آن است که این دو خلاء را با استفاده از قدرت هنر و توان هنرمندان کشور پوشش بدهد. یعنی اولاً نسبت به جریان تبلیغاتی و اطلاع رسانی در زمینۀ سند چشم انداز تأثیر بگذارد و ثانیاً با این جشنواره مطالبات مردمی از سند را به گوش مسؤولان برساند و آن ها را نسبت به تحقق اهداف این سند مهم و استراتژیک حساس نماید. امیدوارم با تدابیر مناسبی که در این زمینه در حوزه هنری صورت گرفته و تفاهم نامه ای که اخیراً بین مجمع تشخیص مصلحت نظام و حوزه هنری منعقد شده و برنامه ریزی های بسیار گسترده ای که در ستاد جشنواره ایران 1404 انجام پذیرفته، این جشنواره در هر دو زمینه تأثیر شگرفی بگذارد. ------------------------------------------------------------- بیش از هزار کاریکاتوریست خوب در کشور داریم / پنجاه و شش جایزه بین المللی در سال 93 به کاریکاتوریست های ایرانی رسید مسعود شجاعی طباطبایی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با بیان این که هنر انقلاب اسلامی هم سو با ارزش های نظام جمهوری اسلامی تعریف می شود، اظهار کرد: در شاخه های مختلف تجسمی اتفاقاتی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی رخ داده، بسیار متفاوت بوده است و به طور مثال در حوزه تخصصی من که حوزه کاریکاتور است، طی این سال ها توانسته ایم هنر کشورمان را در عرصه بین المللی مطرح کنیم.
وی ادامه داد: در عرصه هنر انقلاب، کاریکاتوریست های کشورمان، طی سال های اخیر، در رابطه با مباحثی مانند غزه، فلسطین و حتی جسارت هایی که در رابطه با قرآن کریم، کتاب آسمانی مسلمانان و یا پیامبر اسلام (ص) صورت گرفت واکنش جدی نشان داده اند. وظیفه داریم از هنری که داریم برای حمایت از مظلومان و انتشار پیام انقلاب اسلامی بهره بگیریم.
شجاعی طباطبایی خاطرنشان کرد: در حوزه های دیگر هنر نیز موفقیت های زیادی را شاهد هستیم، اما به واسطه امکاناتی که در عرصه الکترونیک به خصوص فضای مجازی وجود دارد برخی از شاخه های هنری همچون کاریکاتور، عکس و ... امکان گسترده تر کردن دامنه انتشارشان فراهم آمده است.
این کاریکاتوریست کشور هنر انقلاب اسلامی را بسیار جدی و پویا دانست و گفت: تعداد کاریکاتوریست های کشورمان پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به تعداد انگشتان دو دست هم نمی رسید، در حالی که امروز بیش از هزار نفر کاریکاتوریست خوب داریم که 500 نفر از این کاریکاتوریست ها عالی هستند و در مسابقات و جشنواره موفق به کسب مقام شده اند و در مطبوعات نیز حضور موثر دارند.
وی افزود: در سال گذشته هنرمندان کاریکاتوریست کشورمان 56 جایزه بین المللی را از آن خود کردند. پیش از انقلاب کاریکاتور در کشورمان بسیار محدود بود و موفقیت های محدودی در این زمینه رخ می داد و این تحولات، نشان از تاثیرگذاری انقلاب اسلامی بر هنر و هنرمندان کشور دارد.
سید مسعود شجاعی طباطبایی در سال 1342 در شهر تهران دیده به جهان گشود. وی فارغ‌التحصیل کارشناسی رشته نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و کارشناسی‌ارشد رشته گرافیک از دانشگاه تربیت مدرس است.
شجاعی طباطبایی سردبیر مجله کیهان کاریکاتور و سردبیر مجله بین‌المللی ایران کارتون، مدیر خانه کاریکاتور ایران، عضو هیئت داوران چند نمایشگاه ملی و بین‌المللی، مدرس دانشگاه و همچنین مسئول واحد کاریکاتور حوزه هنری است. وی تاکنون به‌عنوان داور در مسابقات بین‌المللی کاریکاتور ملانصرالدین ترکیه (1999)، سان آنتونیو کوبا (2001)، چین (2004) و آیدین دوغان ترکیه (2005) شرکت داشته و دبیر پنجاه و هفتمین دو سالانه کاریکاتور تهران بوده است. ------------------------------------------------------------------ باید به ابعاد گسترده انقلاب پرداخت به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، جمالی در بیان تصور خود از ماهیت هنر انقلاب اسلامی رنگ و بوی انقلاب در ایران را متفاوت از انقلاب های سایر نقاط جهان می داند و معتقد است: انقلاب اسلامی ایران انقلابی متأثر از دین و مذهب مبتنی بر اراده عموم مردم بود، بنابراین چنین انقلابی می تواند سرچشمه خلق آثار بزرگ هنری با محوریت دینی و متعهد شود؛ چراکه این انقلاب پیرو آرمان خاصی بوده که یکی از اصلی ترین اهداف آن حفظ و ترویج این آرمان است و هنر بهترین و گویاترین کانال برای ترویج این اهداف محسوب می شود.
این فیلم ساز مهم ترین چالش پیش روی هنر انقلاب اسلامی را نپرداختن به ابعاد گسترده و متعدد انقلاب دانست و افزود: یک اثر هنری انقلابی ماندگار اثری با بار معنایی عمیق است؛ عمقی که انقلاب با ایدئولوژی و آرمان خود به آن اثر می بخشد. حوزه هنری انقلاب اسلامی طلایه دار حرکت هنر بر مبنای دین و ارزش های انقلاب است
جمالی در تبیین علت تاکید حوزه هنری بر روی هنر انقلاب اسلامی اضافه کرد: حوزه هنری انقلاب اسلامی طلایه دار حرکت هنری بر مبنای دین و ارزش های انقلابی است، نهادی که پشتیبان و راهنمای هنر و هنرمند برای خلق آثار هنری ماندگار و تاثیر گذار است.
این فیلم ساز در بیان راه های ترویج هنر انقلاب اسلامی اظهار داشت: با همراهی نخبگان فرهنگی، دانشگاهی، دانشجویان و با همفکری و هم اندیشی اقشار مختلف جامعه به خصوص هنرمندان می توان به ترویج فرهنگ انقلاب و هنر انقلاب توجه ویژه کرد؛ ازجمله برگزاری نشست های علمی و هنری با استفاده از اساتید مجرب دانشگاهی یکی از راه های هدایت هنرمندان برای خلق آثار هنری آمیخته با فرهنگ انقلاب و ترویج این فرهنگ به شمار می رود.
جمالی با بیان اینکه فعالیت هر صنفی در بستر اجتماعی نیازمند برنامه ریزی دقیق برای فعالیت است، افزود: چشم انداز ایران 1404 طرحی مهم برای فردای هر ایرانی است که باید برای تبیین، تشریح و ترویج اهداف آن اهتمام ویژه ای صورت بگیرد. با توجه به اینکه هنرمندان از تاثیرگذارترین اقشار جامعه هستند می توانند نقش مهم و بسزایی در برجسته کردن اهداف این چشم انداز داشته باشند، چراکه این اهداف نشئت گرفته از آرمان های انقلاب به توسعه و پیشرفت با برنامه و همه جانبه ایران اسلامی کمک شایانی می کنند. رضا جمالی،فارغ التحصیل فیلم سازی است. در کارنامه وی ساخت 14 فیلم کوتاه، حضور در بیش از 120 جشنواره ملی و بین المللی و کسب بیش از 60 عنوان جایزه ملی و بین المللی دیده می‌شود. مشروح مصاحبه با این کارگردان در زیر می‌آید.حوزه هنری انقلاب اسلامی طلایه دار حرکت هنری بر مبنای دین و ارزش های انقلابی است. -------------------------------------------------------------- آوینی «فصل آسمانی هنر انقلاب اسلامی» است به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، اباصلت رضوانی درباره ویژگی‌های هنر انقلاب اسلامی می‌گوید: هنر انقلاب اسلامی، همان طور که از عنوانش پیداست، هنری است که حاصل اندیشه و عاطفه هنریِ هنرمند مسلمان است.
وی در ادامه با اشاره به اینکه یکی از وجوه انقلاب اسلامی تأثیرگذاری در حوزه فرهنگ و هنر بوده است، سابقه این اثرگذاری را مربوط به پیش پیروزی انقلاب اسلامی دانسته و اشاره می‌کند که هنر انقلاب اسلامی دوشادوش مبارزات انقلاب اسلامی پیش آمده است. او این گونه ادامه می‌دهد، از جمله ویژگی‌های هنر انقلاب اسلامی می‌توان به روح تحول، پایداری و استقامت، مردمی بودن، داشتن ایدئولوژی و اندیشه خاص و در یک کلام متأثر بودن از دین و دین مداری اشاره کرد.
رضوانی در تحلیل جایگاه هنر انقلاب در سال‌های اخیر و میزان فاصله تا نقطه مطلوب، اشاره می‌کند: هنر انقلاب اسلامی در طول سی و شش سال گذشته همراه با تحولات انقلاب اسلامی در جبهه‌های مختلف به نحو چشمگیری حضور فعال داشته است؛ حضور پررنگ هنر انقلاب اسلامی در حوزههای ادبیات اعم از شعر و داستان، سینما، موسیقی و غیره به وضوح قابل مشاهده بوده و جای تقدیر و تحسین دارد. آثار هنرمندانی نظیر شهید سید مرتضی آوینی، علی معلم دامغانی، ابراهیم حاتمی کیا و دیگر هنرمندان شاخص انقلاب اسلامی گواه این مدعاست.
وی با اشاره به اینکه نهادهای حمایتی و متولیان فرهنگ و هنر هر یک به سهم خود در پیشبرد و گسترش هنر انقلاب اسلامی و حمایت از هنرمندان متعهد مؤثر بوده‌اند، خاطرنشان می‌کند: در این میان نقش حوزه هنری بسیار چشمگیر و قابل توجه است. انتظار جامعه هنری از دستگاه‌های متولی درک هنرمندانه و ایجاد فرصت‌های پرورش هنری و ادبی و فرهنگی در فضایی امن و توأم با اطمینان خاطر است.
رضوانی اذعان داشت که شهید آوینی یکی از قله‌های رفیع و بلند هنر متعهد معاصر است. وی متأثر از اعتقادات دینی و مذهبی بوده و با الهام از منبع قدسی، قواعد مرسوم هنر مدرن را به چالش کشید. او شهید آوینی را با عنوان «فصل آسمانی هنر انقلاب اسلامی» توصیف کرده و می‌گوید: شهید آوینی مصداق عینی هنرمند مسلمان بود که هدف از هنر اسلامی را در وهله اول دمیدن روح کمال طلبی در جان هنرمند و سپس با واسطه آفرینش‌های هنری، دمیدن روح کمال طلبی در جان مخاطبین می‌دانست.
وی درباره جایگاه شعر انقلاب در استان و ارزیابی او از شرایط امروز شعر انقلاب گفت: هنوز به زعم بسیاری از صاحب‌نظران، شعر هنر اول ایرانیان است و توجه ویژه مقام معظم رهبری به شاعران، گواه روشن این مطلب است. وضعیت ادبیات استان در مجموع خوب است؛ بروز و ظهور شاعران جوان و متعهد، نویدبخش آینده‌ای روشن برای ادبیات استان است و امید که روز به روز شاهد گسترش شعر متعهد در جامعه ادبی استان باشیم. اباصلت رضوانی شاعری است که علاوه بر درخشش و کسب جایزه در جشنواره‌های متعدد و داوری چندین جشنواره استانی و منطقه‌ای، سه مجموعه شعر به نام‌های «پرنده لای کاغذ و زیتون»، «گزاره های ناگزیر» و «حدیث ماه و نخلستان» را به انتشار رسانیده است. ------------------------------------------------------------------------ هنر انقلاب به جایگاه واقعی خود نرسیده به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، جواد روحانی درباره شهید آوینی گقت: ایشان در هنر انقلابی تثبیت شده است. ایشان هنر را با واقعیت‌های انقلاب تلفیق کرد و برای هنرمند یک الگو است. با نام گذاری یک روز نمی‌توان کاری کرد، اما این روز می‌تواند نقطه آغاز خوبی باشد برای تبین برنامه‌هایی که می‌تواند در راستای هنر انقلاب اسلامی باشد. دونده در نقطه آغاز برنده نیست بلکه باید حرکت کند.
روحانی معتقد است که تئاتر نتوانسته به سمتی پیش برود که در راستای اهداف هنر و انقلاب اسلامی باشد و هنر تئاتر بیشتر به سمت گیشه‌ها پیش رفته است. هنرمندان نسل جوان ما با برخی مفاهیم فاصله گرفته‌اند و فاصله گرفتن به این معنی نیست که مخالف آن شده‌اند بلکه به این معنی است که با آن مفاهیم ناآشنا هستند.
به اعتقاد این کارگردان تئاتر، اگر تئاترهای ما به سمت الگوهای اسلامی و انقلابی پیش بروند مطمئنا تئاتر جایگاه خود را برای استفاده از سوژه‌ها و تکنیک‌های ناب در حوزه انقلاب و هنر با استفاده از پیش کسوتان تئاتر پیدا خواهد کرد. خوشبختانه حوزه هنری اهداف خود را جوری تنظیم کرده است که به سمت انقلاب اسلامی پیش بروند اما باید در این مسیر الگوهای مناسبی را سر راه جوانان قرار دهیم. هنرمند نسل امروز یا الگوی مناسبی را ندیده است یا هم اگر الگوی مناسبی هست به خاطر بعضی ظواهر، جوان امروزی جذب آن نشده است. منابع خوبی نداریم و اگر منبعی هم هست در حوزه انقلاب و هنر متأسفانه شعار زده است. ما در حوزه هنر ادبیات انقلاب اسلامی به سمت محتوای خوب پیش رفتیم. کتاب‌هایی مثل «دا» و «بابانظر» که مخاطب خود را جذب کردند.
وی افزود: پس از انقلاب اسلامی، هنر انقلاب به جایگاه واقعی خود نرسیده است. به نظر من سی و شش سال کم نیست که می‌شد در این سال ها هنر به اضافه انقلاب اسلامی جواب بدهد و به جایگاه واقعی خود برسد؛ اگر امروز جوانان ما کار انقلابی نمی‌کنند عوامل مختلفی دارد، از شرایط کافی تا مخاطب و هزینه‌های مالی و نبود محتوای خوب می‌تواند عواملی باشد که باعث می‌شود به این سمت نرود. باید قبول کنیم هنرمند هم زندگی دارد و در این زندگی احتیاج به بعضی هزینه‌ها برای رسیدن به هنر دارد. متأسفانه تئاتر جایگاه مالی خود را در بین هنرهای نمایشی نتوانسته پیدا کند.
روحانی در ادامه بحث جشنواره‌ها و حضور هنرمندان شهرستانی اضافه کرد: هنرمندان شهرستانی جرئت شرکت در جشنواره‌های موضوعی که به صورت کشوری برگزار می‌شود را ندارند. در جشنواره های استانی با موضوعات آزاد نیز هر کسی وارد می‌شود و باز هم تئاتر به جایگاه واقعی خود نمی‌رسد و حرفه‌ای‌های تئاتر کنار کشیده‌اند. در تئاترهای کشوری هم هنرمندان شهرستانی چون مجالی برای رقابت با هنرمندان تهرانی ندارند، شرکت نمی‌کنند. این ها عواملی هستند که باعث می‌شوند هنرمند بعد از مدتی جذب شدن رها شود.
وی اذعان کرد: نهادهای حمایتی سعی خود را برای اینکه بتوانند هنر را عرضه کنند -در حد توان- انجام می‌دهند اما مخارجی که برای تولید اختصاص می‌دهند، با هزینه همخوانی ندارد. این باعث می‌شود که افراد حرفه‌ای وارد کار نشوند و غیر حرفه‌ای‌ها هم صرفاً برای انجام یک تئاتر وارد شوند. نتیجه این می‌شود که کار ضعیفی ارائه شود و مخاطب فکر کند که کار تئاتر به این ضعیفی است. گلوله برف تئاتر ما روز به روز آب می‌شود و مخاطبان و هنرمندان حرفه‌ای ریزش می‌کنند.
روحانی درباره وضعیت تئاتر انقلابی در استان خراسان شمالی گفت: می‌توانیم به لحاظ کمی بگوییم کارهای خوبی دراستان شده است ولی از نظر کیفی رشدی نداشتیم. این به خاطر این است که تئاتر ما معیارها و تشخیص مناسبی ندارد. سهل الوصول بودن تئاتر باعث شده است که تئاتر دم دستی شود. این گله‌مندی وجود دارد که به هر کسی اجازه تئاتر نمایش داده می شود و این باعث می‌شود که سلیقه مخاطب و دید مخاطب دچار آسیب گردد. --------------------------------------------------- هنر انقلابی، وسیله‌ای برای پیشبرد یک جریان فکری است به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، حسن روشان درمورد همسویی تولیدات هنری با ویژگی‌های هنر مطلوب و آرمانی هنر انقلاب سخن گفت که با توجه به پرسش هایی مانند «نهادهای حمایتی چه وظایفی در این زمینه بر عهده دارند و تا چه اندازه توانسته‌اند به وظایف خود درست عمل کنند؟» و «نظر شما درباره جایگاه شهید آوینی چیست و به نظر شما ایشان چه جایگاهی در هنر پس از انقلاب داشته است؟» پاسخ‌های وی را به صورت یادداشتی کوتاه در ادامه می‌خوانیم. همان گونه که از نام هنر انقلاب اسلامی بر می‌آید، مؤلفه‌های انقلاب و اسلامی در هنر انقلاب اسلامی وجود دارد. هنر انقلاب اسلامی در راستای اهداف انقلاب حرکت می‌کند و جان‌مایه دینی و مذهبی دارد، اگرچه ممکن است از فضایی به فضای دیگر متفاوت باشد. در اینجا هنر هدف نیست، بلکه وسیله‌ای برای پیشبرد یک جریان فکری دینی و مذهبی است.
وی افزود: بعد از انقلاب اسلامی و در طول 36 سال گذشته، کارهای خوب و زیادی انجام شده، اما هنوز زمان آن نرسیده است که بخواهیم قضاوت کنیم که چه کارهایی شده و آیا عملکرد مناسب بوده یا خیر، چرا که هنوز عمر زیادی از انقلاب نگذشته است و ما هنوز در بطن رودخانه انقلاب حرکت می‌کنیم و نمی‌توان گفت که این رودخانه به کجا ختم می‌شود. اما در زمان فعلی جریان‌ساز بوده و حداقل نیم قرن دیگر لازم است تا ذهن ما بتواند حوادث را غربال‌گری کند و قضاوتی در خصوص هنر این دوره داشته باشد.
وی ادامه داد: نهادهای حمایتی از جمله حوزه هنری، تا جایی که توانسته‌اند بستر سازی کرده‌اند اما اغلب هنرمندان، با توجه به روحیه حساس و ظریف خود، شاید معتقد باشند آنگونه که مد نظر آنان بوده است انتظاراتشان برآورده نشده است. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که دستگاه‌ها نباید با هنر به صورت ابزاری برخورد کنند و هنرمندان طبقه‌بندی نشوند؛ اگر جشنواره‌ها را خط کشی کنیم، هنر کانالیزه می‌شود و فضا برای بیان هنری و شورهای شاعرانگی ایجاد نمی‌شود.
روشان در خصوص هنر انقلاب گفت: در چند سال اخیر حوزه هنری با برگزاری کارگاه‌ها در شروع کار قرار دارد و به نظر بنده باید نهادهای متولی، به صورت سازمان یافته‌تر حرکت کنند و فعالیت‌ها منحصر به یک مقطع خاص نشود؛ باید فعالیت‌ها طوری باشد که دبیرخانه دائمی برای جشنواره‌ها داشته باشیم و باید هنر را از پایه‌ها و از مقاطع ابتدایی آموزش دهیم تا زمانی که فرد به مرحله متوسطه یا دانشجویی می‌رسد، بتواند هنر فاخر تولید کند. البته تا حدودی در استان بسترها فراهم شده اما هنوز با مطلوب فاصله داریم.
روشان در مورد فعالیت های شهید آوینی توضیح داد: در خصوص کارهایی از جمله «روایت فتح» و دیگر آثارشان می توانم به این نکته اشاره کنم که چیزی که اتفاق می‌افتد این است که مخاطب در بطن اتفاق قرار می‌گیرد و لحن صمیمی شهید آوینی و استفاده درست از ابزار زبان باعث می‌شود مخاطب با یک سری واقعیت‌های ملموس مواجه شود. شهید آوینی دست از شعارزدگی برداشته، بدون دچار شدن به اغراق، واقعیت و حقیقت را نشان می دهد و بدون اظهار نظر، قضاوت را برعهده مخاطب قرار می‌دهد. حسن روشان شاعر برنده جوایز متعددی از جمله سرو بلورین ششمین جشنواره بین المللی شعر فجر است.وی علاوه بر داوری جشنواره‌های مختلف و برگزاری کارگاه‌های شعر در استان خراسان شمالی، مجموعه اشعاری به نام‌های «گزاره های ناگزیر»، «جنگل جدال قیچی اعداد بود و مه»، «حدیث ماه و نخلستان»، «چیکسای (شعر کرمانجی)»، «میقات ماه»، «زخم زیتون» و «لیلانه‌ها» را به چاپ رسانده و کتابی به نام موسیقی شعر شاملویی در حوزه نقد ادبی به نگارش در آورده است. ---------------------------------------------------------- تفکیک ادبیات انقلاب از جریان هنری کشور، به هنر لطمه می‌زند مصطفی خرامان، نویسنده کودک و نوجوان، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری گفت: انقلاب اسلامی از رویدادهای مهم تاریخ معاصر کشور ما است. تاریخ هیچ کشوری هیچ گاه از بین نمی‌رود. همچنین امکان ندارد جوانان کشوری به تاریخ خودشان علاقه‌مند نباشند، اما آنچه مهم است این است که ما باید ببینیم چطور تاریخ را در قالب هنر روایت می‌کنیم.
وی با بیان اینکه باید فرم نوشتاری خود را به‌روز کنیم ادامه داد: تاریخ را باید از کودکی و نوجوانی برای بچه‌ها تعریف کرد و از این طریق آرام آرام مبحث انقلاب اسلامی را برای آنان تجزیه و تحلیل کرد. این روند اگر به شکل مداوم طی شود باعث می شود تا درک مناسبی از این رویداد تاریخی بزرگ و مهم کشورشان داشته باشند.
این منتقد ادبی با تاکید بر اینکه نوع نگارش داستان‌نویسی در خصوص موضوعات تاریخی را باید به‌روز و جدید کنیم، تصریح کرد: شما تصور کنید که در اروپا و غرب هنوز هم در مورد جنگ‌جهانی دوم داستان می‌نویسند و مخاطبان نسل جوان خود را ترغیب می‌کنند که آن کتاب‌ها را بخوانند؛ این یعنی داستان‌نویسان آن ها با شیوه نو رخدادی که 50 سال قبل اتفاق افتاده است را روایت می‌کنند و برای مخاطب هم جذاب است. ما هم امروز می‌توانیم در خصوص رویدادهای گذشته چنین روندی را داشته باشیم.
این نویسنده اظهار کرد: دیده می‌شود که گاه این قصد وجود دارد تا هنر و ادبیات انقلاب را از دیگر جریانات هنری و ادبی کشور جدا کنند. به عقیده من این جدایی در هر نوع از حوزههای هنری و ادبی صورت گیرد به هنر ما لطمه وارد می‌کند. از همین رو جدا کردن هنر و ادبیات جنگ و ادبیات مقاومت و ادبیات انقلاب از دیگر سیستم‌های هنری و ادبی کشور باعث لطمه خوردن ادبیات انقلاب می‌شود.
خرامان در پایان با بیان اینکه هنرمندان خوب می‌توانند در هر حوزه‌ای آثار شاخص تولید کنند، گفت: در حوزه هنر و ادبیات انقلاب کتاب‌هایی با موضوع داستان انقلاب نوشته شده و می‌شود که تعدادی از آن ها به‌قدری قدرتمند و دارای ساختار منسجم است که قدرت رقابت با جریان ادبی کشورمان را دارد. ---------------------------------------------- حوزه هنری پایگاه شعر انقلاب است علی‌محمد مودب، مدیر موسسه فرهنگی شهرستان ادب، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با اشاره به فرارسیدن سالروز هنر انقلاب اسلامی اظهار کرد: اینکه هنر انقلاب اسلامی برجسته شود و روزی به این نام در تقویم نوشته شود، اتفاق مبارکی است. وی ادامه داد: با آنکه همیشه در تاریخ کشورمان شرافت، مردانگی و آرمان‌های والا را جستن، هدف هنرمندان بوده است، اما هنر انقلاب اسلامی در سایه امام خمینی (ره) و شهدا تعریف و رنگ دیگری به خود گرفته است. به ویژه که یکی از آخرین متن‌های بنیان گذار انقلاب، درباره هنر متعهد و ارزشی بوده است و روز هنر انقلاب نیز بهانه ای برای پرداختن و توجه به این گونه هنر است. مودب همچنین با اشاره به نقش حوزه هنری در پرورش هنرمندان انقلابی و تبیین هنر انقلاب اسلامی، گفت: حوزه هنری یکی از مهم‌ترین کانون‌های هنر انقلاب اسلامی است و در بخش‌های مختلف توانسته است در این عرصه تاثیرگذار باشد و در حوزه شعر نیز می‌توان گفت این نهاد پایگاه شعر انقلاب است. این شاعر کشورمان خاطرنشان کرد: حوزه هنری جایگاه شناخته شده ای در بین هنرمندان و مردم دارد و امیدوارم در این سال‌ها نیز همچون گذشته بدرخشد و فعالیت‌هایش را با موفقیت ادامه دهد. ----------------------------------------------------------- نگران میدان دادن به جوانان نیستیم پایگاه خبری حوزه هنری - رحمت امینی: رویکردهای محتوایی جشنواره سوره و جشنواره ماه تقریبا یکی بوده است. جشنواره سوره با در نظر گرفتن و محور قرار دادن مفاهیم دینی، انقلابی و دفاع مقدس و جشنواره ماه هم با تمرکز بر روی معنویت، اندیشه و هنر که به نوعی کلیت مفهوم و موضوع نمایشنامه های انتخابی را شکل می داد. البته در جشنواره تئاتر ماه نگاه برگزار کنندگان معطوف به گروه های حرفه ای تر شد و حتی در دوره اول و دوم داعیه رقابت با جشنواره تئاتر فجر را داشت. البته طی این سال ها جشنواره تئاتر ماه موفقیت های زیادی را کسب کرد، اما در دوره ای که دبیر جشنواره ماه بودم، متوجه شدم بخشی مغفول مانده است و آن هم حمایت جدی از هنرمندان جوان تری است که شاید به دلایلی همچون تازه کار بودن، مضامین صادقانه ای که در آثارشان به کار می روند، محلی از اعراب پیدا نمی کنند.
بنابراین تصمیم گرفتیم چه در اسم و چه در شیوه، از تجربه جشنواره سوره استفاده کنیم. یکی از ویژگی های جشنواره سوره این بود که مراکز استانی حوزه هنری نظارت بر تولید آثار نمایشی داشتند. این موضوع در جشنواره تئاتر ماه از بین رفته بود و فراخوان عمومی اعلام می شد و هر گروهی (چه از حوزه هنری و چه بیرون از حوزه هنری) در جشنواره شرکت می کرد. ما تمرکز را بر بخش های تئاتر مراکز استانی حوزه هنری قرار دادیم و طی 3 سال نتیجه این عملکرد را گرفتیم و در این 3 دوره اخیر خودباوری و روند رو به رشدی در استان ها به وجود آمد که در دوره سوم به نظر داوران و بدون هیچ دخالت خاصی از سوی دبیر و دبیرخانه 95 درصد جوایز و رتبه ها به استان ها رسید. همچنین در این سه دوره به شعارها و محتوای مد نظر حوزه هنری بیش از پیش نزدیک شدیم و گروه ها را به این سمت بردیم که بدانند تئاتر حوزه هنری اولویت هایی همچون متون دینی، دفاع مقدس و انقلاب را مد نظر دارد.
البته باید اشاره کنم که در چندسال اخیر ضعف و کاستی در تئاتر کشور مستولی شده است و اگر فرض کنیم برخی آثار جشنواره سوره ماه و یا اجراهای عمومی حوزه هنری از قدرت لازم برخوردار نیست، ربطی به حوزه هنری ندارد. ضمن این که خوشبختانه آثار نمایشی حوزه هنری که تا به حال برای حضور در جشنواره تئاتر فجر انتخاب شده اند، نشان داده اند که نه تنها از آن ها کمتر نیستند بلکه یک سر و گردن بالاترند و بنابراین نگران این مسئله که میدان دادن به جوان ها باعث تضعیف تئاتر حوزه هنری شود، نیستیم. البته من نگران تئاتر کشور هستم و به واسطه آن هنرمندان به دلیل مشکلات بسیار تئاتر آسیب می بینند. اما تکلیف ما مشخص است و طبق برنامه ای که داریم گام به گام به قدرت آثارمان می افزاییم. برای مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری راحت است که از گروه های برجسته و شناخته شده تئاتر دعوت کند تا در سالن ها اجرا داشته باشد و جلوه گری کند، اما در این صورت اهدافمان خدشه دار می شود و مایل نیستیم که چراغ سالن های حوزه هنری را به هر نحوی روشن نگه داریم.
همچنین باید به این نکته توجه داشت که تا رسیدن به شرایط آرمانی و حتی پایین تر از آن، شرایط مطلوب فاصله داریم و جذب هنرمند تئاتری که خالصانه، صادقانه و به طور کامل با مضامین متعهد و ارزشی حوزه هنری همراه باشد، سخت شده است. اما در سال 94 اقداماتی برای محکم کردن پایه های فعالیت تئاتر انجام می دهیم و ثمره تلاشمان را در 6 ماهه دوم سال آینده و با اجرای آثار جشنواره بعدی تئاتر سوره ماه می بینیم. چرا که تنها در تهران فعالیت نمی کنیم و بحث استان ها هم مطرح است و برای سال آینده در حال زمینه سازی هایی برای آموزش و برگزاری کارگاه های بیشتر برای هنرمندان جوان تئاتر در استان ها هستیم. البته در تهران هم مجددا برای کارگاه های آموزشی اطلاعیه داده ایم و در آنجا هم تکیه مان بر جذب نیروهای جوان و با استعداد است. سال تئاتری حوزه هنری پس از پایان جشنواره تئاتر سوره ماه در هر دوره، با اجرای عموم آثار برتر جشنواره، آغاز می شود و امیدمان این است که در سال 94 در حوزه درخشان بودن اجراهایمان توفیقاتی را کسب کنیم.
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/EHSQA2L
نظرات
در حال بارگذاری…
منبع: zanjan.hozehonari.ir