زنجان
← همه اخبار
نگاهی به هنر انقلاب اسلامی/ توجه بیش از حد به شمایل شهید آوینی اندیشه‌اش را ذبح می کند / ذات هنر انقلاب است

نگاهی به هنر انقلاب اسلامی/ توجه بیش از حد به شمایل شهید آوینی اندیشه‌اش را ذبح می کند / ذات هنر انقلاب است

۲۲ فروردین ۱۳۹۴کد خبر: 33524۳

یوسفعلی میرشکاک، شاعر و پژوهشگر ادبی، در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با اشاره به اندیشه‌های شهید آوینی گفت: عموم مخاطبان شهید آوینی از دایره دل‌آگاهی نسبت به آن شهید نتوانسته‌اند فراتر بروند و در واقع نتوانستند شهید را بشناسند.

وی ادامه داد: مخاطبان شهید آوینی به پوستر و شمایل او بسنده کرده‌اند. این در حالی است که اندیشه شهید آوینی در حال حاضر بسیار اهمیت دارد و نباید اندیشه‌اش را فدای پوستر‌های زیبا کرد. توجه بیش از حد به شمایل شهید آوینی اندیشه‌اش را ذبح می کند. ذبح حرام. باید از این رویه جلوگیری شود. 
میرشکاک با تاکید بر این‌که هنر باالذات نمی‌تواند غیر انقلابی یا ضد انقلابی باشد تصریح کرد: هنر‌ها همگی انقلابی هستند؛ چرا که در ذات خود از یک امری سخن می‌گویند که هنرمند نسبت به آن سخن تعهد احساس می‌کند و می‌جوشد. 
وی درباره قید‌هایی که به واژه هنر اضافه می‌‌شود توضیح داد: وقتی ذات هنر انقلاب است، زیر و زبر کردن و زیر و زبر شدن روح است، نباید مضاف‌های آن را بیش از خودش توصیف کرد. 
میرشکاک معتقد است که هنر شعر از رودکی تا به امروز یا نقاشی از کمال‌الدین بهزاد تا هم اکنون هنر انقلابی اند؛ چرا که همواره از تعهد به اصول انسانی و اخلاقی صحبت می‌کنند. 
در عین حال، این شاعر از این که در فضای امروز دنیا لاجرم از به کار گیری مضاف‌هایی برای هنر گریزی نیست صحبت کرد و گفت: هنر ارجمند بوده و است اما وقتی شوروی آمد و مضاف‌هایی برای هنر به کار گرفت و جبهه‌ها را جدا کرد، گریزی نیست که از مضاف‌های هنر صحبت کنیم و آن مضاف‌ها را تعبیر و تفسیر کنیم. 
وی درباره هنر انقلاب اسلامی گفت: هر هنرمندی نسبت به یک باوری احساس تعهد می‌کند. هنرمندانی هم نسبت به انقلاب 57 تاثیر پذیرفته‌اند و نسبت به ایدئال‌های انقلاب اسلامی احساس تعلق دارند. مثلا سید حسن حسینی از این شاعران متعهد است. همان‌طور که در همه جای دنیا هنرمندان از ابراز باورهای خود ابایی ندارند و مثلا خود را متعلق به باورهاش کاتولیک می‌دانند و در آن راستا هنر می‌آفرینند. اما باید توجه کنیم که این باورها در ذات خود هنرمند است نه عارض بر او. 
میرشکاک در ادامه به جریان هنر انقلاب اشاره و خاطرنشان کرد: شعر و هنر سال‌های 57، 58 یک طوری بوده و تحت تاثیر فضای مبارزاتی شعاری شده است. اما هم اکنون از آن دوره گذار عبور کرده وارد فرم و قالب شده و به سمت هر چه ماناتر شدن حرکت می‌کند. مثلا اشعار سال‌های 58 سید حسن حسینی را نمی‌توان با اشعار آخر عمرش مقایسه کرد. در آخر عمر این شاعر ماناتر و عمیق‌تر شعر می‌سرود. 
وی از آسیب‌های موجود در هنر انقلاب ابراز نگرانی کرد و گفت: برخی افراد نباید از مضاف‌هایی که بر هنر وارد شده سوء استفاده کنند و آن را عاملی برای تنازع ایدئولوژیک به کار ببرند. این کار با ذات هنر در تضاد است و خطری بسیار جدی است که باید از آن برحذر بود. 
میرشکاک درباره دلیل نگرانی‌اش تصریح می‌کند: اگر هنر را از مضاف‌های آن خلاصه کنیم، دیگر هنری پایدار که در روح و جان مخاطب تصرف کند آفریده نخواهد شد. هنر دیگر مانا نخواهد شد. برای 50 سال دیگر نخواهد ماند. آن وقت است که دیگر از خود هنر خبری نخواهد بود که تعهد و اعتقاد و باور در آن صحبت شود. اما اگر خود هنر ارجمند شمرده شود و مضاف‌های آن صرفا برای شناسایی دوره‌های تاریخی به کار گرفته شوند آثار ماندگار خلق خواهد شد. 
این شاعر در پاسخ به این سوال که شهید آوینی وقتی از تعهد در هنر صحبت می‌کند منظورش چیست، پاسخ داد: نخست باید توجه کنیم که مخاطب شهید چه کسانی بودند. شهید آوینی زمانی درباره تعهد در هنر داد برآورد که روشنفکران می‌خواستند منکر هنر انقلابی و هنر متعهد شوند. 
میرشکاک درباره نظر روشنفکران درباره هنر برای هنر گفت: روشنفکران هم به خوبی می‌دانند که هنر بی تعهد وجود ندارد. آن‌ها بر سر متر و معیار تعهد دعوا دارند. می‌گویند چرا هنرمند از انقلابی که مد نظر شماست اثر بیافریند ولی از تفسیری که ما از انقلاب داریم اثر خلق نکند؟! پس دعوا بر سر تعهد نیست دعوا بر سر متر و معیار تعهد است.  ------------------------------------------------ ادبیات انقلاب گفته‌های تلویزیون و مطبواعات را تکرار نکند سید هاشم حسینی، داستان نویس انقلاب و دفاع مقدس، در گفت‌‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با اشاره به سال‌هایی که ادبیات انقلاب شکل گرفته، گفت: نسل ادبیات انقلاب، نسل سالخورده‌ای نیست. بیست الی بیست و پنج سال است که نسل ادبیات انقلاب شکل گرفته است.
وی در ادامه با اشاره به شخصیت امیرحسین فردی افزود: این نسل هم مدیون امیر حسین فردی است که توانست مسابقات داستان نویسی انقلاب را راه بیندازد. می‌توان گفت این مسابقات بود که نویسنده‌های پیر و جوان را ترغیب کرد که مشخصا در موضوع انقلاب ورود کنند و قلم بزنند.
نویسنده مجموعه داستان «خاک و سه داستان دیگر» با تاکید بر سال‌های کمی که ادبیات انقلاب شکل گرفته از وضعیت امروز آن ابراز رضایت کرد و گفت: با توجه به تلاش‌هایی که در زمینه ادبیات انقلاب صورت گرفته من فکر می کنم وضعیت امروز این شاخه از ادبیات خوب است. نسل جدید به سمت ادبیات انقلاب گرایش پیدا کرده. این را می‌شود هم از فعالیت نویسنده‌های جوان و هم از بازخورد آثاری که منتشر می‌شود، دانست.
اکتفا به وضعیت امروز به معنی از دست دادن فرداست
حسینی در ادامه به لزوم مستمر بودن فعالیت‌های صورت گرفته در زمینه ادبیات انقلاب تاکید کرده و توضیح داد: همین وضعیت که نسبتا مطلوب است، می‌بایست با پا فشاری بر کارهایی که صورت گرفته تداوم پیدا کند. از طرفی هم مسلما برنامه‌های تازه‌ای برای پروارتر شدن جریان ادبیات انقلاب صورت پذیرد. اکتفا به وضعیت امروز به معنی از دست دادن فرداست.
وی در ادامه صحبت‌هایش به یکی از آسیب‌هایی که متوجه ادبیات انقلاب است اشاره کرد و گفت: با توجه به مطالبی که از تاریخ انقلاب اسلامی از طریق تلویزیون و مطبوعات به ذهن مخاطب امروز مخابره می‌شود، ادبیات باید دربردارنده نگاه‌های نوع و بدیع باشد؛ آنچه که برنامه‌های تلویزیونی و روزنامه‌ها می‌گویند را تکرار نکند.
حسینی ادامه داد: البته داوران مسابقات ادبیات انقلاب بر این مسئله تاکید دارند و در چند دوره اخیر نیز کارهای بدیع صورت گرفته، از تکرار مکرارت جلوگیری شده است ولی می‌بایست به طرح مسائل جدید از نظرگاه‌های نوین تاکید شود. ------------------------------------------- شناخت از اسلام و انقلاب لازمه تولید آثار هنری است به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، رقیه توکلی کارشناس سینما و کارشناس ارشد ادبیات نمایشی دانشگاه سوره که با فیلم داستانی «ساعت شش» موفق به کسب دو عنوان برتر نهمین جشنواره فیلم کوتاه دینی رویش شده؛ درخصوص هنر انقلاب اسلامی گفت: در جامعه ای زندگی می کنیم که دین و انقلاب اسلامی دو رکن جدایی ناپذیر آن محسوب می شوند و هر اثر هنری دارای این دو شاخصه است. 
این مدرس رشته سینما داشتن هدف، پشتکار و آگاهی و شناخت از اسلام و انقلاب اسلامی را لازمه تولید اثر در این عرصه دانست و افزود: اگر هنرمند بدون آگاهی و شناخت در این مسیر حرکت کند نه تنها نمی تواند کمک کند بلکه ضربه هم خواهد زد. 
توکلی که فیلمنامه ای درباره همسر یک جانباز را نگاشته و امیدوار است امسال آن را بسازد گفت: فیلم «ساعت شش» نشان دهنده عشق، علاقه، ایثار و مسئولیت پذیری یک زن ایرانی در قبال خانواده بوده و در راستای ترویج هنر انقلاب است.
این کارگردان افزود: در این فیلم تلاش کردم تا حدی حرف ها و دغدغه های پدر شهیدی که خودش در دوران پیروزی انقلاب حضور داشته و فرزندش را برای دفاع از اسلام، انقلاب و میهن به جبهه فرستاده را در قالب هنر سینما انتقال دهم. 
عضو پیوسته انجمن فیلم کوتاه ایران، توفیق «ساعت شش» در جشنواره رویش را همسویی آن با دیدگاه مخاطب دانست و گفت: سخنی که از دل بر آید، لاجرم بر دل نشیند و اگر این امر در یک اثر هنری لحاظ گردد و به مخاطب احترام گذاشته شود با آن همراهی خواهد کرد و از آن لذت می برد. البته در ساخت فیلم رعایت یک سری اصول اولیه هم مهم است؛ داشتن فیلمنامه ای جذاب و هدفمند، تصاویر خوب، صدا، تدوین، موسیقی مناسب و... می تواند در موفقیت و تأثیرگذاری یک فیلم مؤثر باشد. در سایر رشته های هنری هم همینطور است، وقتی مخاطب احساس کند به او احترام گذاشته شده راحت تر آن اثر را می پذیرد و از دیدن آن لذت می برد.
رقیه توکلی که بر اساس اعلام جشنواره فیلم پروین اعتصامی یکی از پر کارترین فیلم سازان جوان زن ایرانی است، به نقش حوزه هنری در رشد و پیشرفت هنرمندان اشاره کرد و ادامه داد: حوزه هنری در ذهن من جایگاهی مانند یک خانه دارد که درِ آن بر روی همه علاقه مندان هنر باز است به ویژه حوزه هنری یزد که همواره از هنرمندان جوان و جویای نام حمایت کرده است.
وی یادآور شد وقتی علاقه مند هنر بر اساس اهداف حوزه هنری به سمت آن بیاید قطعا موفق تر خواهد بود ولی اگر با این هدف هم نبود این وظیفه حوزه هنری است که او را به سمت اهداف مورد نظر خود سوق دهد، که فکر می کنم سیاست های خاص خودش را می طلبد.
کارگردان فیلم «صبا» حمایت های مادی و معنوی حوزه هنری از هنرمندان را موجب دلگرمی آنان دانست و معرفی هنرمندان و آثارشان به جامعه، اطلاع رسانی مناسب فعالیت های آنان، ارسال آثار هنری به جشنواره های داخلی و بین المللی، سرکشی به هنرمندان در هنگام تولید اثر به ویژه تولید فیلم و رفع مشکلاتی که هنگام ساخت اثر پیش می آید را از جمله حمایت های معنوی این نهاد برشمرد.
مدیر گروه رشته سینما و عکاسی مرکز آموزش عالی فرهنگ و هنر یزد با تأکید بر این که علاقه مندان و کسانی که در عرصه هنر فعالت می کنند ابتدا باید خودشان را به جامعه و مراکز هنری بشناسانند افزود: اگر یک هنرمند در خانه بنشیند و اثرش را ارائه ندهد چگونه می توان انتظار داشت کسی او را بشناسد. اولین قدم را باید خودش بردارد و اثرش را به متولیان هنر معرفی کند تا اثر خلق شده مورد بررسی کارشناسی قرار گرفته و آنگاه با حمایت های مادی و معنوی آنان راه مناسب را پیدا نموده و در آن مسیر حرکت کند.
رقیه توکلی که تاکنون 30 فیلم کوتاه داستانی و مستند ساخته و در بیش از 200 جشنواره ملی و بین المللی حضور داشته، موفقیت یک فیلم را نتیجه انتخاب درست ایده، طرح و موضوع فیلمنامه و مرهون تلاش و همدلی عوامل سازنده آن دانست و گفت: ساخت یک فیلم مانند زندگی است. اگر مسیر را درست انتخاب کرده باشی موفقیت دور از دسترس نخواهد بود.
وی که با فیلم «ساعت شش» عناوین بهترین فیلم داستانی و بهترین فیلمنامه نهمین جشنواره فیلم کوتاه دینی رویش را کسب کرده ادامه داد: این فیلم در شش بخش نامزد دریافت جایزه بود و با این که در جشنواره های مختلف جوایز متعددی گرفته ام اما دریافت دو جایزه از جشنواره رویش برایم بسیار ارزشمند، جذاب و هیجان انگیز بود.  ------------------------------------------------ در زمینه هنر انقلاب اسلامی تنها نباید حوزه هنری فعالیت نماید به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، هنرمند گفت: ارتباط و تأثیرگذاری که هنر انقلاب اسلامی در جامعه داشته است بسیار زیاد بوده و به ویژه این هنر با مردم ارتباط مستقیمی برقرار نموده که شاهد بازتاب های آن در جامعه بوده ایم.
وی خاطرنشان کرد: در زمینه هنر انقلاب اسلامی تنها نباید حوزه هنری فعالیت نماید بلکه فعالیت در این زمینه وظیفه تمامی دستگاه های فرهنگی کشور است و تمامی ارگان های فرهنگی باید دغدغه هنر انقلاب اسلامی را داشته باشند تا این هنر در جامعه متجلی گردد.
این بازیگر تئاتر تصریح کرد: شهید سید مرتضی آوینی یکی از معدود افرادی بود که هنر انقلاب اسلامی را به درستی، عینیت بخشید و به ویژه نقش ایشان در هنرهایی مانند تئاتر و سینما که افراد کمی توانسته اند نقش و جایگاه انقلاب اسلامی را نشان دهند بسیار مشهود است.
وی در خصوص لزوم گرامیداشت هفته هنر انقلاب اسلامی تأکید کرد: چنانچه به این هفته بهای لازم را بدهیم و این هفته با رنگ و بوی بهتری در جامعه جا بیفتد و بیشتر بر روی آن کار شود می تواند نقش مهم و تأثیرگذاری را در جامعه ایفا نماید.
وی درپایان از لزوم اهمیت و حمایت در خور و شایسته از تئاتر با موضوع انقلاب اسلامی و دفاع مقدس گفت و افزود: باید به تئاتر با این موضوعات فارغ از دید جشنواره ای نگاه شود؛ گرچه این جشنواره ها (رضوی، ماه، دفاع مقدس و ...) تأثیرگذار هستند اما برای اجرای عمومی و ارتباط بیشتر با مردم نیاز به حمایت بیشتر دستگاه ها و ارگان ها در این خصوص به ویژه در شهرستان ها داریم. ------------------------------------------------------------ خطر فراموشکاری و نیست‌انگاری هنر متعهد را تهدید می‌کند حبیب الله بهمنی، فیلم ساز و مدرس سینما، در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری در خصوص آسیب‌شناسی آثار هنری عرصه هنر انقلاب اسلامی گفت: همه آثار تولید شده در عرصه هنر انقلاب اسلامی نتیجه فعالیت هنرمندان و سیاست‌گذاران و مسئولان این عرصه است. هنرمندانی که حتی پیش از انقلاب به این امر پرداختند و پس از وقوع انقلاب اسلامی به طور جدی تولید آثار هنری را با موضوع و فضای آرمان انقلاب پیش بردند. وی ادامه داد: بنابراین اگر در این عرصه، شاهد اخلال و ضعف‌هایی هستیم باید بدانیم که این اخلال به همین هنرمندان و مسئولان و سیاست گذاران برمی‌گردد و هر کسی باید جایگاه خودش را در این حوزه بازنگری کند. به گفته بهمنی این مشکل که ما امروز شاید نتوانسته‌ایم با هنر انقلاب به طور کامل پاسخگوی نیازهای روز مردم انقلابی جامعه‌مان باشیم به اخلالی برمی‌گردد که خود هنرمندان و مسئولان دچار آن شده‌اند.  این سینماگر و مدرس دانشگاه خاطرنشان کرد: شاید هنوز هنرمندان و مسئولان فرهنگی و سیاست گذاران امر جایگاه خود را در این عرصه به خوبی نشناخته‌‌اند و نیاز و اقتضائات امروز را نسبت به هنر انقلاب اسلامی درک نکرده‌اند. به نظر می‌رسد نوعی فراموشکاری و نیست‌انگاری و سردرگمی به هنرمندان و سیاست گذاران این عرصه عارض شده و آن‌ها را درگیر خود کرده است. کارگردان «سیب و سلما» با بیان اینکه فقط نیت نیک و خیر برای خلق آثار هنری عرصه انقلاب اسلامی کافی نیست، گفت: از سوی دیگر مشکلی که ما در عرصه هنر متعهد کشور با آن مواجه‌ایم این است که عده‌ای تصور می‌کنند برای تولید اثر در این عرصه فقط نیت خیر و اعتقادات کافی است، در حالی که این لازم است ولی اصلا کافی نیست. ما برای فعالیت در این حوزه به شدت نیازمند توانایی‌های نظری و عملی هستیم. دانش نظری و شناخت تکنیک‌ها و ساختار های فرمی که هر هنرمندی باید اکتساب کند، بسیار بسیار لازم است.  وی خاطرنشان کرد: برای خلق آثار هنری یک مجموعه‌ای از عوامل دست به دست هم می‌دهند تا اثری خلق شود و اگر در هر سطحی از این مجموعه ضعف و کمبود وجود داشته باشد، خلق آثار با کیفیت را با اخلال مواجه می‌کند. این درست است که هنرمندان متعهد انقلاب اسلامی در مرحله نخست و پیش از هر چیز باید دین‌مدار باشند؛ در وهله دوم باید درک خوبی از مفاهیم دینی و انقلابی داشته باشند تا بتوانند آن فهم و درک را در قالب هنر ارائه دهند. مرحله سوم هم توانایی هنرمند است. هنرمند باید شاخک‌هایی داشته باشد که نیازهای جامعه و مردم زمانه‌اش را درک کند. تلفیق این‌ها می‌تواند باعث ایجاد آثار خوب هنری، منطبق با نیازهای روز جامعه در عرصه هنر انقلاب اسلامی گردد. بهمنی در پایان گفت: آنچه امروز به عنوان خروجی هنر انقلاب اسلامی و هنر متعهد می‌بینیم برآیند توانایی‌ها و امکانات هنرمندان و دست‌اندرکاران این عرصه است و گریزی هم از آن نداریم. ---------------------------------------------------- موضوعات فراوان، رمز ماندگاری هنر انقلاب به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، بهزاد کرم اللهی شاعر و مسئول واحد آفرینش های ادبی حوزه هنری استان کردستان؛ به مناسبت فرارسیدن 20 فروردین سالروز شهادت مرتضی آوینی و روز هنر انقلاب اسلامی درگفتگویی ضمن اعلام این موضوع گفت: هنر هر چه که هست می تواند بازتابی از جریانات و فرهنگ دوره های مختلف باشد. وی افزود: هنر انقلاب اسلامی را می توان بازتابی از واقعیت های شگفت انگیز پس از انقلاب دانست که توانست منجر به تحولی عظیم در منطقه و جهان گردد و همین تحول را در هنر ایران نیز به وجود آورد به گونه ای که شاهد نوعی دگردیسی در بخش های مختلف هنر از شعر و موسیقی گرفته تا نمایش و فیلم و ... هستیم.
کرم اللهی تصریح کرد: هنرمندان شاعر و داستان نویس پس از این دوره سوژه های خود را نه از داستان های افسانه ای و شخصیت های ماورایی بلکه از بین واقعیت های روز کشور انتخاب می کنند و این همان چیزی است که روز به روز هنر را به مردم نزدیک تر و تعهد نهفته در ذات آن را بیش از پیش نمایان می کند.
این شاعر کردستانی در مقایسه هنر پیش و پس از انقلاب معتقد است: هنرمندان همواره از متعهد ترین افراد جامعه هستند. حتی در هنر پیش از انقلاب نیز نمونه هایی از آثار هنری را می بینیم که همپای موج خروشان ملت برای ویرانی کاخ ظلم و زور خلق شده اند. همانطور که پیشتر اشاره شد جریانات اجتماعی تأثیر زیادی در شکل گیری سبک های هنری دارند. به عنوان مثال پس از پیروزی انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس به جهت گستردگی این دو جریان فصل تازه ای در هنر ما آغاز شد که از لحاظ کمی و کیفی قابل قیاس با گذشته نیست و به نوعی هنر پس از انقلاب را می توان هنری مردمی تر با نمونه هایی عینی از بطن جامعه دانست.
وی راز ماندگاری هنر انقلاب اسلامی را در موضوعات فراوان انقلاب در دوره های گذشته می داند و افزود: یکی از ملزومات پویایی و تداوم هر جریان هنری به روز بودن و پرهیز از کلیشه ای شدن است.هنر انقلاب اسلامی با بار محتوایی بسیار غنی قابلیت های ویژه ای دارد که از هر زاویه ای می توان بر آن وارد شد و زیبایی های ماندگار خلق کرد. اتفاقات حیرت انگیز رخ داده در دوران معاصر کشور ما فضایی عظیم را به روی هنرمند باز کرده که با وجود پرداخت های هنرمندانه در دهه های گذشته همچنان موضوعات بکر و دست نخورده زیادی برای ارائه وجود دارد.
وی قابل لمس بودن هنر انقلاب را برای مردم از ویژگی های اصلی هنر انقلاب عنوان کرده و افزود: مخاطبان آثارهنری مربوط به دوران دفاع مقدس را با تمام وجود درک کرده و نه به عنوان یک اثر تخیلی که به عنوان واقعیت روز جامعه خود با آن ارتباط حسی و عاطفی برقرار می کنند.
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/QAK5Q29

نظرات

در حال بارگذاری…

منبع: zanjan.hozehonari.ir