نگارش فیلمنامه‌ی کوتاه

 

نگارش فیلمنامه کوتاه
موضوع:
فیلمنامه‌نویسی
فیلمنامه‌ها - فن
فیلمهای کوتاه
پدیدآورنده:
عباس اکبری
ویلیام فیلیپس
ناشر:
صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (سروش)

200 صفحه - رقعی (شومیز) - 12000 ریال - چاپ 3 - 2000 نسخه

تاریخ نشر: 12 - 07 - 83

کار نگارش فیلمنامه‌ی کوتاه اگرچه در کلیات تفاوت چندانی با فیلمنامه‌نویسی برای فیلم‌های سینمایی ندارد، اما در جزییات با آن تفاوت‌هایی دارد.

«عباس اکبری»، مترجم صاحب‌نظر در ادبیات سینمایی، با ترجمه‌ی کتاب «نگارش فیلمنامه‌ی کوتاه» نوشته‌ی «ویلیام اچ. فیلیپس» کوشیده است تا در نخستین گام در این راه، از آغازِ کار نویسنده سخن به میان آورد و برای کسانی که به قصد نوشتن فیلمنامه برای فیلم کوتاه دست به قلم می‌برند، مددکار موثری باشد.

عمده‌ی تأکید در این کتاب،‌ دستیابی به آن میزان از مهارت در نوشتن است که فیلمنامه‌نویس بتواند با نگاشتن فیلمنامه‌هایی 40 - 30 صفحه‌یی، به مقصود برسد .

در طول کتاب، با سفارش‌های روشنی در قالب راهنمایی‌های عملی نویسنده سروکار داریم که نه تنها برای مخاطبان این کتاب، فیلمنامه‌نویسان جوان و تازه‌کار، فیلمسازان نیمه‌حرفه‌یی و حرفه‌یی، ویدیوسازان و دانشجویانی که باید فیلمنامه‌ی کوتاه بنویسند و فیلم کوتاه بسازند، بلکه برای نمایشنامه‌نویسان نیز می‌توانند مفید باشند به حدی که با استفاده از چنین اثری، موفق به نوشتن نمایشنامه‌های تک‌‌پرده‌یی شوند .

به نظر می‌رسد که به شرط داشتن تمرین‌های کافی، همه‌ی کسانی که قصد نگارش فیلمنامه‌های کوتاه و داستانی یا حتی فیلمنامه‌های بلند داستانی (سینمایی) را دارند، می‌توانند به کمک چنین کتاب کاربردی ساده‌یی در وقت و پول خود صرفه‌جویی کرده و آثار نوشتاری قابل اعتنایی پدید آورند.

در این کتاب نویسنده به ما یادآوری می‌کند که بهترین فیلمنامه‌های کوتاه، به‌طور معمول همواره یک شخصیت اصلی بدون تحول دارند که در زمان کوتاه داستان (چند روز یا کم‌تر) دیده می‌شود، هدفی به‌طور معمول ناگفته دارند که در تلاش برای دستیابی به آن دستِ کم با یک مانع جدی برخورد می‌کنند و ...

اگر از تمامی فصل مشترک‌های فیلم‌های کوتاه و بلند بگذریم، به تفاوت‌های طبیعی این فیلمنامه‌ها نمی‌توانیم بی‌اعتنا باشیم. در بیش‌تر فیلم‌های بلند، یکی - دو شخصیت مهم دیده می‌شوند که تغییر می‌کنند و طی زمان داستان فیلم (مثلاً طی چند هفته یا چند ماه و چند سال) با دو یا چند هدف عمده و موانع بی‌شماری که بعضی از آن‌ها بسیار زمانبَر و وقت‌گیر به نظر می‌رسند، سروکار دارند. هم‌چنان که برای نوشتن فیلمنامه‌ی بلند باید داستانی نوشته شود، بهتر است که پیش از نوشتن این نوع فیلمنامه، با نوشتن فیلمنامه‌ی کوتاه، بخت خود را در نگارش موفق یک فیلمنامه‌ی خوب و شسته و رفته‌ی کوتاه آزمود.

«رابرت کریچتون» (Robert Crichton) در بحث «روند خلاقیت و نویسندگی»، در نگارش فیلمنامه‌ی کوتاه اعتقاد دارد که: «داستان‌گویی به منظور القای حس و تجربه ... چنان برای انسان طبیعی، حیاتی، فطری و بی‌زمان و مکان است ... که غرق شدن در عشق و فرار از ترس».

این کتاب کاربردیِ ساده و سودمند، پس از مقدمه، در بخش اول به شروع کردن کار و پیدا کردن منبع اشاره دارد، در بخش دوم با پرداختن به بحث بررسی فیلمنامه‌ و فیلمنامه‌ی نهایی، به فیلمنامه‌های «پرونده‌ی لئون»، فیلمنامه‌های نهایی «لوبیای سبز» و «آن سو» و اهداف و تمهیدات فیلمنامه می‌پردازد، در بخش سوم با عنوان نگارش فیلمنامه، از طراحی، نگارش و بازنویسی فیلمنامه سخن به میان آورده است ... و سرانجام در بخش پایانی، طی چند صفحه‌ی کوتاه و نهایی، به مقوله‌ی دسترسی به خواننده، شنونده و تماشاگر اشاره می‌کند.

ویلیام اچ. فیلیپس بر این باور است که: «فیلمنامه‌یی که خوانده و تولید نشود، به قطعه‌یی از موسیقی یا نقشه‌یی معماری می‌ماند که در کشوی میز خاک می‌خورَد»!