زنجان
← همه اخبار
لزوم تجلی آموزه های دینی در هنر سینما / یادآوری ذات حقیقی دین
۴ اسفند ۱۳۹۳کد خبر: 33381۲
سینما می تواند با زبان مردم پسند و عام گرایانه اش به ابزاری مهم در جهت رساندن هر حرف و پیامی به مردم کل دنیا تبدیل گردد و بزرگ ترین دغدغه های بشر را با زبان تصویر و خلاقانه و در قالب روایت و قصه، به شکلی که حالت شعارگونه و موعظه وار به خود نگیرد و باعث ایجاد دلزدگی در مخاطب نشود، به سمع و نظر هر تماشاگری برساند و از آن مهم تر در قلب وی نفوذ کرده و اثرگذار و ماندگار شود.
هنر سینما بی شک عام ترین، پرطرفدارترین و شناخته شده ترین هنر در بین هنرهای هفت گانه است و مردم در سراسر دنیا بیشترین ارتباط و آشنایی را با این هنر/ صنعت محبوب دارند. سینما می تواند با زبان مردم پسند و عام گرایانه اش به ابزاری مهم در جهت رساندن هر حرف و پیامی به مردم کل دنیا تبدیل گردد و بزرگ ترین دغدغه های بشر را با زبان تصویر و خلاقانه و در قالب روایت و قصه، به شکلی که حالت شعارگونه و موعظه وار به خود نگیرد و باعث ایجاد دلزدگی در مخاطب نشود، به سمع و نظر هر تماشاگری برساند و از آن مهم تر در قلب وی نفوذ کرده و اثرگذار و ماندگار شود.
سینما جهانی بسیار وسیع و گسترده است که دنیایی از قصص و مضامین و ماجراها در آن جان می گیرند و زنده می شوند. در این دنیا امکان هر اتفاق و و ماجرایی وجود دارد. وقتی ما با ابزار و رسانه ای تا این حد قدرتمند طرف هستیم که می توان در آن از رویا، تاریخ و عشق تا طنز، کمدی، جنایت و مانیفست های مختلف را با رویکردهای متفاوت و در قالب های مختلف یافت، پس حتما آموزه های دینی و مذهبی به عنوان یکی از بزرگ ترین دغدغه ها، علایق و البته ارکان اصلی زندگی بشریت از ابتدای خلقت انسان تابه حال، می تواند جایگاهی بس مهم و حتی استراتژیک در آن داشته باشد.
رسانه ها در دنیای کنونی در تمام کنش های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و دینی نقش دارند. فیلم های سینمایی و تلویزیونی علاوه بر داستان، محتوای خود را در قالب تصاویر به نمایش می گذارند و به مخاطب انتقال می دهند. موضوعات مختلف و فراوانی در حوزه های گوناگون دست مایه این آثار است. مسائل مرتبط با حوزه دین یکی از این موضوعات است که در فیلم ها دیده می شود.
این موضوع کاملا پذیرفته شده است که فیلم، خصوصا اگر مضامین های دینی داشته باشد، می تواند بر افکار و آرمان های مذهبی مخاطبان تاثیر بگذارد و یا دست کم نقشی در این زمینه ایفا کند. جواد امین خندقی در مقاله ای پژوهشی در این باره می نویسد: «بسیاری از فیلم ها، حوزه های رفتاری انسان را نشانه گرفته اند و به صورت ناخودآگاه در شکل گیری رفتارها و کنش های انسانی نقش دارند. بسیاری از ارزش ها و ضد ارزش ها در قالب سینمایی دگرگون می شوند و باعث «تحول معانی» در ذهن مخاطبان می شود. ارزش های رفتاری و اخلاقی که مدت ها است در متون دینی و در کلام اندیشمندان حوزه دین بیان شده، در فیلم ها رنگ می بازد و باعث می شود کنش های مخاطبانی که در حوزه دین ضعیف هستند، دگرگون شود. موضوعات مختلفی را می توان در این حوزه قرار داد که نگاه حداکثری یا حداقلی میزان گسترش موضوعات را مشخص می سازد. وجود انسان متشکل از سه لایه بینش، گرایش و رفتار است که با هم ارتباطی تنگاتنگ دارند؛ به طوری که بینش های انسان، گرایش ساز و گرایش های او رفتارساز است. به یاد داشته باشیم رفتار انسان نیز تأثیرات مستقیمی بر گرایش و بینش او دارد. و البته در شکل دیگر و متعالی اش سینمای دینی سینمایی است که بشر را از غفلت برهاند و او را به خود و به هستیِ خود و در نهایت هستی بخش متوجه کند. سینمای دینی، سینمایی است که هر چند برای یک لحظه ی کوتاه، تلنگری بر دل و ذهن مخاطب بزند و او را متوجه حالِ خود کند.»
در تعاریفی که از پیوند دین و هنر به مفهوم آرمانی خود در نظر گرفته می شود، معمولاً از دین و جوهره آن که وحدت ذات الهی است، به عنوان زمینه ای برای رسیدن به رستگاری یاد می شود و هنر تجلی یافته در جان هنرمند که در قالب اثرش ظهور یافته نیز رهاوردی الهی و منشأ حرکت عملی و تلاش وی برای اثبات حقانیت اعتقاداتش است. این نوع تعاریف هنر حقیقی را گره خورده با ذات دین می داند؛ چرا که حقیقت، جدای از دین نیست.
هنر هم مانند دیگر تولیدات انسانی است. تولیدات انسانی دو شاخه صنعت و هنر دارد که در صنعت فایده مندی و در هنر احساس زیبایی شناختی قرار می گیرد. در تولیدات هنری متعلق به سینمای دینی، آموزه های دینی و مذهبی تجلی پیدا می کنند و این گونه ما به مفهوم هنر دینی دست پیدا می کنیم.
در سینمای جهان و سینمای ایران به خصوص در سال های پس از انقلاب، رویکرد دینی در فیلم ها دارای اهمیت بسزایی است. به طوری که معمولا شاخص ترین آثار سینمایی که در عالم سینما تولید شده اند و پروداکشن های عظیم و ساختارهای پیچیده و قصه های جذاب و گیرا داشته اند، مربوط به این نوع سینما هستند. حضور قصص دینی در سینما و آموزه های مذهبی در داستان ها و روایت آثار سینمایی به جهت آن که توان برقراری با طیف بسیار وسیعی از مردم دنیا با فرهنگ ها، مذاهب و نژادهای مختلف را دارند، همواره مورد توجه کمپانی های معتبر فیلم سازی و البته جریان های مختلف فکری و عقیدتی بوده اند.
امروزه سینمای دینی نه تنها یک ابزار برای ارشاد، موعظه و تبلیغ، که رسانه ای بسیار پر نفوذ برای ساختن جریان های موافق فکری و مذهبی و عقیدتی با آنچه دولت ها و قدرت ها در نظر دارند، است. این که دولت های غربی با صرف هزینه های سرسام آور راضی به تولید فیلم های پرخرج با رویکردهای مذهبی می شوند، در درجه اول برای به راه انداختن تبلیغات عقیدتی و در درجه های بسیار پایین تر برای نفوذ دین در زندگی بشریت است.
در تعریف آرمانی و صحیح از کارکرد دین در سینما اما آنچه مورد نظر است در نهایت تعالی تفکرات و عقاید انسانی است و البته یادآوری ذات حقیقی دین که همان نزدیک شدن به خالق است. سینما و آثار تصویری با رویکرد مذهبی باید در ابتدای امر به اثرگذاری بر روی مخاطب در جهت رستگاری و داشتن نگاه دینی به مسائل مختلف فکر کنند. ساختن فیلم هایی که در آن ها از شعار، موعظه و پندهای اخلاقی گل درشت استفاده شده باشد، دیگر چندان اثرگذار نیستند و هر وقت بتوانیم فیلمی بسازیم که در پس جذابیت بصری اش بر آموزه های دینی مخاطبان افزوده و وی را به یاد اعتقادات کم رنگ شده در دنیای امروز بیندازد، موفق عمل کرده ایم.
مریم خسروی
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/QSGZHKM
نظرات
در حال بارگذاری…
منبع: zanjan.hozehonari.ir