زنجان
← همه اخبار
تایپوگرافی شورشی
۳ بهمن ۱۳۹۳کد خبر: 33346۱
در طول زندگی بشر، رسانه گرافیک همواره بستر حاصل خیزی برای اعتراضات مدنی بوده، از این رو همواره از دو سو مورد توجه قرار گرفته است: اول به عنوان رسانه ای تاثیر گذار و نافذ برای قدرت حاکم و از نگاه دیگر به عنوان محمل مناسبی برای تراوش اذهان توده مردم جهت اعتراضات خیابانی و البته مقاومت در برابر نوع اول.
در رژیم های دیکتاتوری، تبلیغات انعکاس مرام و منش نظام حاکم است. در آلمان نازی، تبلیغات در جهت افکار حذب نازی و شمار عظیم اعضای آن بود. لهستان در دوره ای تعدادی طراح گرافیک را دعوت کرد تا برای اهداف دولت پوستر طراحی کنند. سال ۱۹۴۱ بود که با پیوستن ایالات متحده به جنگ بین الملل دوم، اداره اطلاعات با هدف انجام تبلیغات برای سربازان خط مقدم جبهه، اقدام به جذب طراح می نمود. اعلان های مشهور سربازگیری بریتانیا تحت عنوان «کشورت به تو نیاز دارد» را هم بخاطر داریم... مصداق هایی که برشمرده شد، همه و همه نمونه هایی از حضور قدرتمند این رسانه و نقش بسزای آن را در حیات سیاسی دولت ها خاطرنشان می سازد که از قضا در این میان، تاثـّر گرافیک و اصولاً هر رفتار بصری برانگیخته از این اتفاقات ناگزیر و یا ناگریز می نماید.
پوسترها، بیلبواردها، پلاکاردها، نـئون ها و... بطور کلی گرافیک خیابانی و تبلیغات در گذرگاه های عمومی بدون وقفه مقابل دید ما شهروندان است. اما مقوله ای که میان انبوهی از تبلیغات غول پیکر شهری رفتاری ممتاز دارد و به عنوان سند تصویری مستند، بیان متفاوتی دارد و علاوه بر آن فراتر از یک عامل تزیینی عمل می کند، نوعی تایپوگرافی معترض و شورشی است که در اصطلاح لغت آن را «گرافیتی» یا دیوارنویسی می نامند. بسته به نوع ناظران، درمورد این دست نوشته های دیواری و موضوعات طراحی شده، نظرات مختلفی وجود دارد: تخریب اموال عمومی، منبعی برای سرگرمی و تفریح، زیباسازی شهرها و...آخرین دیدگاهی که ممکن است وجودداشته باشد این است که تایپوگرافی دیواری وسیله ای برای درک احساسات درون ریخته شده ویا تمایلات سرکوب شده است.
آثار تایپوگرافی دیواری در سراسر شهر سعی در جلب توجه ما دارند، گاهی به ما توهین می کنند یا اگر در ترافیک بمانیم، برای دقایقی ما را سرگرم می کنند و گاهی نیز علیه اتفاقات نابهنجار اجتماعی و سیاسی روز مقاومت می کنند.
رسم دیرینه ایست که آدمی پیام شخصی خود را خواه مخفیانه و خواه آشکار، با خطاطی یا خط خطی و کنده کاری برروی سطوح آزاد شهر و یا حتی سرویس های بهداشتی عمومی بجای می گذارد و سعی در بروز اعتراض خوددارد. در تایپوگرافی دیواری، انرژی و احساس سرشاری وجود دارد که از سرکوفتگی و احساسات درون آزاد شده است. سرعت، نیرو، هیجان، حس آزادی و سرکشی، صراحت و جسارت در نوشتاری با خطوط استحاله شده از مختصات این رفتار توام با اضطراب است.
اگربپذیریم که پیام گرافیک شهری، از سه بعد انتخاب محل، تکنیک و ابزار و محتوی پیام قابل بررسی است، گرافیتی از هر سه جنبه فرصتی برای اتود و چیدمان دوباره ندارد و در لحظه خلق می شود.
دیوار نویسی از لحاظ قواعد و قوانین شهری غیرقانونی است. بالنتیجه، طبیعت مخفیانه و سری بودن آن به نوبه خود، نوع ابزاری را که باید مورد استفاده قرار بگیرد تعیین می کند.
ابزاری کار آمد، سریع و قابل حمل نظیر اسپری های رنگ، کلیشه های دست ساز و قلم مو یا ماژیک هایی با نوک پهن و...
وزن و طنین حروف شعارهای دیواری، ورای عضلات وخطوط قدرتمند خود کارکردی جدای از مصارف تزیینی دارند و برخی گونه های آن پس از گذشت سال ها که از زمان خود گذشته اند، هنوز قابل تأمل اند و به لحاظ ماندگاری، به آثار هنری گران سنگ زمان خود پهلو می زنند. دراین گونه تیپوگرافی، حروف عملاً هیچ اعتنایی به آرایش و طراحی محیط شهری ندارند، اما دارای فرم هایفوق العاده نیرومند بوده، خطوط و اشکال حروف در نهایت آزادی و صداقت رسم می شوند و در نتیجه تأثیر تجسمی قابل ملاحظه ای دارند.
به تازگی یک شیوه تأثیرگذارتری از درون گرافیتی های برخاسته از درون جنبش های زیرزمینی و نامرتب گذشته گسترش پیداکرده است. البته گرایش آن از موضوعات سیاسی فاصله گرفته است، اما با شیوه ای مبتکرانه در ترکیب بندی مفردات حروف و چیدمان سمبولیک عناصر بصری، دنباله روی قوانین و رفتار ناب و شیوه غنی گذشته خود است تا ضمن توجه به خواسته های زمان، کیفیت بصری خود را حفظ نماید و مهم تر اینکه در القای منظور خود هوشمندانه و به درستی عمل کند.
پیام حروف برروی دیوار گاه مقاومت و اعتراض است، اعتراض در برابر اعتیاد، ایدز، فقر، فحشا، نسل کشی، تخریب محیط زیست، آزار کودکان، ناتوانی سازمان های جهانی، رفتارهای غیرانسانی و جنگ.
با تمام خصوصیاتی که اشاره شد، می توانیم تایپوگرافی متبلور در دیوارهای شهر را یکی از مؤثرترین و رساناترین جلوه های ارتباط بشر نیازمند به توجه و ارتباط بدانیم، خواه این حروف ما را بخنداند، خواه بگریاندمان، یا درمقابل ما اعتراض و شورش کنند.
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/RD8TBDL
نظرات
در حال بارگذاری…
منبع: zanjan.hozehonari.ir