زنجان
← همه اخبار
اوقات فراغت و ضرورت تولید محصولات فرهنگی
۱۸ خرداد ۱۳۹۳کد خبر: 32717۲
شیوه‌های گذران اوقات فراغت و تفریح ازجمله مؤلفه‌های سبک زندگی به‌شمار می‌آید. منظور از مؤلفه، اموری است که مصداق عینی سبک زندگی محسوب می‌شوند.
"کلاکهون" در یک جمع‌بندی در مورد شاخصه‌های مورد مطالعه سبک زندگی در دهه پنجاه، به مواردی مثل نحوه استفاده از محصولات فرهنگی، تفریحی و ورزشی و نحوه بازی کردن اشاره کرده است (مهدوی کنی، 1390، 59). در نتیجه نحوه گذران اوقات فراغت، معرف ویژگی‌های سبک زندگی افراد است که همچنین با برنامه‌ریزی صحیح، می‌توان از آن در جهت ارتقای فرهنگ جامعه بهره جست.
ازجمله کارکردهای مستقیم اوقات فراغت می‌توان به رفع خستگی، نیاز به تفریح، خلاقیت و از کارکردهاى غیرمستقیم آن می‌توان به تقویت سرمایه اجتماعی، تقویت هویت دینى و ملی، کاهش آسیب‌هاى اجتماعی و کمک به رشد اجتماعى فرد اشاره نمود.
نحوه پرداختن به اوقات فراغت می‌تواند باعث کاهش و یا تشدید بحران هویت در بین جوانان گردد. اوقات فراغت ساعاتی از زندگی است که می‌توان بسته به انتخاب، آن را به سمت رشد و تعالی و یا زوال و نیستی کشاند (عامل،1391).
بهترین راه جلوگیری از خطرات احتمالی، به‌گفته ناصر فکوهی «ارائه ابزار‌های لازم شناخت به کنش‌گران است و نه استفاده از سیستم‌های ممنوعیت و تشویق‌های مبالغه‌آمیز و ایدئولوژیک که همواره اثر معکوس و مخرب داشته‌اند.» به اعتقاد وی، «با سیاست‌گذاری‌های فرهنگی، می‌توان کاری کرد که جامعه به سوی سلامت روانی و اجتماعی بیشتری پیش رفته و آسیب‌های کوتاه و درازمدت را از خود دور کند.» به این منظور، سیاست‌گذاری در زمینه‌های متنوع فرهنگی مانند کتابخانه و سینما و ورزشگاه و گردشگاه و غیره ضروری است... ازجمله بهترین برنامه‌های تفریحی ایجاد امکانات فرهنگی است. تأسیس کتابخانه، کتاب‌فروشی، تقویت ناشران و تولیدکنندگان کالاهای فرهنگی، هر اندازه فرهنگ در یک جامعه بیشتر شود آن جامعه مصونیت بیشتری در برابر فساد و مصادیق آن در قالب تفریح خواهد یافت. جامعه‌ای که آکنده از نمایشگاه‌های هنری، موزه‌ها، کتابخانه‌ها، کتاب‌هایی در دسترس و ارزان قیمت باشد، بی‌شک کمتر به سوی فساد خواهد رفت تا جامعه‌ای که در آن تفریح تنها برای اشراف امکان‌پذیر باشد و یا در مدارهای زیرزمینی (فکوهی، 1389، 64-66).
اوقات فراغت به شرط بهره‌‌گیرى و استفاده مؤثر و مطلوب از آن، یکى از سرمایه‌هاى ارزشمند اجتماعی است. در یک تقسیم‌بندی کلی می‌توان فعالیت‌های مناسب اوقات فراغت را به دو دسته آموزشی و تفریحی تقسیم کرد. نمونه‌هایی از فعالیت‌های تفریحی عبارت‌اند از: برگزاری اردوها، بازدیدهای علمی از موزه‌ها، انجام مسافرت‌ها، زیارت اماکن متبرکه و .... نمونه‌هایی از فعالیت‌های آموزشی عبارتند از: آموزش رشته‌های ورزشی، آموزش قرآن و احکام، کلاس‌های تقویتی، فعالیت‌های هنری، آشنایی با کتابخانه و مطالعه (شامل سه بخش مطالعه کتاب، روزنامه و مجله). پژوهش‌ها نشان مى‌دهد مهم‌ترین اولویت جوانان براى گذراندن اوقات فراغت، خواندن کتاب است. از این رو نقش کتابخانه‌ها و به‌ویژه کتابخانه‌های عمومی که استفاده‌کنندگان از آن‌ها تمامی اقشار جامعه هستند در برنامه‌ریزی‌های اوقات فراغت، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. درنتیجه، تسهیلات مورد نیاز در زمینه کتاب به‌طور اخص تأسیس کتابخانه‌ها و انتشار کتب مختلف و یارانه مربوط به بحث انتشارات کتاب و تولید کالاى فرهنگى در زمینه کتاب مى‌تواند نقش بسیار مهمى را در زمینه اوقات فراغت جوانان بازى نمایند.
یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های استفاده کننده از محصولات فرهنگی همچون کتاب، کودکان و نوجوانان هستند. نوجوانان ما در مقایسه با بیشتر کشورها، از طولانی‌ترین تعطیلات برخوردارند. از این روی، پاسخ دادن به نیاز‌های متنوع آنان در زمینه اوقات فراغتشان، از جنبه اخلاقی و تربیتی، حائز اهمیت فراوان است (شرفی، 33) کودکان و نوجوانان از طریق محصولات فرهنگی، با گسترش دانش خود، برای رویارویی با آینده آماده شده و به سوی انتخاب الگوی درست زندگی هدایت می‌شوند که این مهم، انجام برنامه‌ریزی دقیق و اتخاذ تدابیری ویژه به منظور پاسخگویی مناسب بدین نیاز را ضروری می‌سازد.
فهرست منابع:
- فکوهی، ناصر، «تفریح، تجارت، تفکر»، گفت‌وگو با نشریه سوره اندیشه، آذر و دی 1389، شماره 46 و 47.
- مهدوی کنی، محمدسعید، دین و سبک زندگی، انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) تهران: 1390.
- شرفی، محمدرضا، جوان و نیروی چهارم زندگی، به نقل از سایت:
http://www.andisheqom.com/Files/moshavere.php?idVeiw=31707&level=4&subid=31707
- عامل، فرزانه، فعالیت های اوقات فراغت در کتابخانه‌های عمومی، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، اداره کل خراسان رضوری، http://www.orumiyehpl.ir/
*فرزانه فرشیدنیک
*فرزانه فرشیدنیک
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/DXAMYWL
نظرات
در حال بارگذاری…
منبع: zanjan.hozehonari.ir