ادبیات انقلاب از نگاه شاعران و نویسندگان

وی ادامه می دهد: وقتی بخواهیم از حیث زمان ادبیات انقلاب را تعریف کنیم ادبیاتی را ادبیات انقلاب می دانیم که با بنیان ها و محورها و آرمان های خمینی (ره) در سال 42 به وجود آمده است. این ادبیات به کمک فرهنگ و ادبیاتی که از سال 42 با آغاز سخنرانی امام بر علیه کاپیتولاسیون شکل گرفت آغاز به کار کرد و رو در روی نظام های استکباری و ظالم ایستاد و در سال 1357 به اوج مبارزه و پیروزی می رسد و بعد از سال 1357 تا اکنون با باقی ماندن و ثابت ماندن راه خود را ادامه داده است. این استاد دانشگاه با بیان این که نویسندگان انقلاب اسلامی برای یافتن مضمون می توانند به مرجع هایی همچون صحیفه نور مراجعه کنند، می گوید: خط مشی و مرز انقلاب اسلامی از نهضت امام خمینی (ره) شروع شده است. اما وقتی می گوییم ادبیات انقلاب اسلامی این مرز ها با زنده شدن صدای امام و شعله ور شدن این نور روشن و جدا می شود. از سخنان دکتر امامی که خود در تالیف و نگارش آثار ادبی و پژوهشی انقلاب ید طولایی دارد، این گونه بر می آید که می توان برای ادبیات انقلاب اسلامی دو تعریف محتوایی و زمانی قائل بود. بسیاری از نویسندگان انقلاب نیز بر مبنای زمان اثر خود را خلق می کنند و اثرشان را در چهار چوب اتفاقات و وقایعی که در پیروزی انقلاب اسلامی تاثیرگذار بوده است می آفرینند. اما فضای کاری شاعران انقلابی متفاوت تر از نویسندگان است و محتوای انقلاب از درجه اهمیت بالاتری برایشان برخوردار است. یوسفعلی میرشکاک شاعر نام آشنای آیینی کشورمان در این زمینه نظر جالب توجهی دارد. وی می گوید: تعریف واحدی برای ادبیات انقلاب وجود ندارد و این ادبیات هم یک نوع ادبیات ایدوئولوژیک با شاخه و شعبه های مختلف است. می توان گفت شعر انقلاب اسلامی به پایان رسیده است، اما داستان نه چرا که داستان پدیده ایی است که هیچ وقت به انتها نمیرسد اما در بخش های دیگر هنر انقلاب کم و بیش به حرفی برای گفتن باقی نمانده است. میرشکاک اضافه می کند: اگر بخواهیم تعریفی از ادبیات انقلاب اسلامی ارائه بدهیم این تعریف با ادبیات انقلاب های دیگر کشورها منطبق خواهد شد، در حالی که انقلاب اسلامی متفاوت از دیگر انقلاب های جهان است. بسیاری از شاعران متعهد و انقلابی کشور همچون میرشکاک داستان انقلاب را جدا از شعر انقلاب می دانند و معتقدند تحقیق، پژوهش و بررسی در این زمینه ها باید به صورت جداگانه انجام شود.  اسماعیل امینی دیگر شاعر و داستان نویس طنزپرداز کشورمان نیز می گوید: مفاهیم مربوط به هنر و علوم انسانی قابل تعریف نیستند، این مفاهیم را می توان وصف کرد اما قابل تعریف نیستند، تنها می توان بررسی کرد که تا به حال چه میزان آثار در زمینه اندیشه و ادبیات انقلاب اسلامی منتشر شده است و می توانیم بگوییم در این 30 سال چه آثاری منتشر شده و معیارهای آثاری که ملتزم به ادبیات انقلاب اسلامی بوده چیست. وی خاطرنشان می کند: آثار ادبیات انقلاب اسلامی باید به حدی برسد که بتوانیم آنها را جمع بندی کنیم، این جمع بندی هم بعد از یک قرن صورت می گیرد. در حال حاضر 35 سال از انقلاب اسلامی گذشته است و آثار ادبی انقلاب هنوز در حال شکل گیری است. در کنار ادبیات انقلاب اسلامی یکی از پایه های نگارش این گونه آثار تاریخ انقلاب اسلامی است. به خصوص جوانانی که وقایع انقلاب را ندیده اند و درک نکرده اند از آثار تاریخ شفاهی و اسناد انقلاب اسلامی برای درک بهتر انقلاب استفاده می کنند. حجت الاسلام سعید فخرزاده مسوول دفتر تاریخ شفاهی حوزه هنری و از مدیران باسابقه در حوزه انتشار کتاب های خاطرات و تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی معتقد است مردم کشورمان عبرت آموز هستند. وی می گوید: هر سال حادثه کربلا در مراسم های مختلف روایت می شود و این روایت ها انسان ساز است و چون انقلاب اسلامی و دفاع مقدس ادامه راه کربلا است، آن هم باید روایت شود. از حضرت امام خمینی (ره) تا بسیاری از مسوولان انقلاب اسلامی گفته اند که حوادث انقلاب اسلامی باید ثبت شود. فخرزاده ادامه می دهد: ما در جامعه ای زندگی می کنیم که کمتر مکتوب می کنند و کمتر می نویسند، در جامعه اروپایی همه گزارش دارند، سازمان های گوناگون و حتی پزشک ها هم یادداشت می نویسند. بنابراین اگر اطلاعات و حوادث و وقایعی که شفاهی می توان به دست آورد را به دست نیاوریم خیلی از منابع و اطلاعات را از دست داده ایم. او درباره تاثیر داستان انقلاب در مردم کشورمان هم می گوید: مردم علاقه دارند قصه بشنوند و به همین دلیل هم داستان های انقلاب و یا خاطرات شفاهی انقلاب که داستانی تر از اسناد و مکتوبات انقلاب است مورد توجه قرار می گیرند. به هر صورت نکته مشهود این است که ادبیات انقلاب اسلامی هنوز نوپا و در ابتدای راه است و باید فرصت داد تا این ادبیات به شاکله و ساختاری مستحکم برسد تا بتوان آن را از هر حیث مورد کنکاش و بررسی قرار داد.