زنجان
← همه اخبار
آیت‌الله بهجت: شب بیست‌و‌سوم ماه رمضان، شب قدر است

آیت‌الله بهجت: شب بیست‌و‌سوم ماه رمضان، شب قدر است

۲۹ تیر ۱۳۹۳کد خبر: 32835۳

شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان، شبی است که اکثر علما و بزرگان دینی آن را به عنوان شب قدر می‌شناسند و برنامه‌های مفصل و بسیاری برای بزرگداشت آن برگزار می‌کنند. شب قدر، شب رحمت، برکت و مغفرت الهی است؛ شبی که در لحظه لحظه اش عطر خدا جاری است. در این شب، خداوند راه بندگی را هموار و مسیر تکامل را بیش از پیش در اختیار آدمیان قرار داده است و این شب فرصتی است مغتنم برای خودسازی. آنچه مسلم است، نقش آشکار تلاش آدمی در رقم زدن سرنوشت خویش در شب قدر است. کسانی که اهل دعا و راز و نیاز و اهل شب قدرند، نقش خویش

به مناسب این شب عزیز، اهالی پایگاه خبری «رجا»، بسته معنوی مفصلی را برای شما تدارک دیده‌اند که در ادامه خواهید دید. انشاالله این پرونده مختصر و در عین حال غنی و جامع بتواند به دلدادگی شما در مناجات‌های شبانه بیفزاید و دعای خیر شما را نیز نصیب ما بگرداند. روایت مرحوم آقا مجتبی تهرانی از شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان  انسان هیچوقت نباید به خودش تردیدی راه بدهد: خدا اینطور نیست که ما را مأیوس و رد کند. این جزء آیات و معارف حتمی ماست. این را بدانید! یأس از رحمت حق از گناهان کبیره است. اینطور نیست که نتوان در نوشتة بیست و یکم تصرف نکرد. قبول داریم که شب بیست و سوم شب امضا است امّا میشود در آن تغییراتی ایجاد کرد. «یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ»؛ در اینجا هیچ اشکالی ندارد و تقدیر را عوض می‌کنند. اگر شب بیست و یکم، آنچنان که دلمان میخواست، از لحاظ تمام ابعاد دنیوی و اخروی، آن‌طور که باید نوشته نشده بود؛ امشب میتوانی در خانه خدا بروی و دعا کنی که: خدایا! تقدیرم را بر‌گردان و برای من همه را خوب کن؛ او قبول میکند. لذا بزرگان ما بر روی شب بیست و سوم بیشتر تکیه می‌کردند. (+) بهترین اعمالی که در این شب مبارک می توان به جا آورد چیست؟  بهترین اعمال این شب همان مواردی است که در قرآن کریم هم به آنها اشاره شده است. تلاوت قرآن، توبه و اسغفار و دعا برای عاقبت به خیر شدن. در این مورد خداوند در آیه 185 سوره مبارکه بقره می فرماید: «شهْرُ رَمَضانَ الَّذِى أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْءَانُ؛ (آن چند روز معدود) ماه رمضان است که قرآن در آن نازل شده» که نشان می دهد توجه به قرآن و تلاوت آن از جمله ضروریات شب قدر است. همچنین در آیات دوم و سوم سوره مبارکه دخان می فرماید: « وَ الْکتَبِ الْمُبِینِ ؛ إِنَّا أَنزَلْنَهُ فى لَیْلَةٍ مُّبَرَکَةٍإِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ؛ سوگند به این کتاب آشکار؛ که ما آن را در شبى پربرکت نازل کردیم ، ما همواره انذار کننده و بیم دهنده بوده‏ایم» توجه به انذار و بیم دادن از بدی ها، مشخص می کند که شب قدر باید با استغفار و اظهار پشیمانی از گناهان همراه باشد. همچنین در آیه چهارم سوره مبارکه دخان می فرماید: « فِیهَا یُفْرَقُ کلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ؛ در آن شب که هر امرى بر طبق حکمت خداوند تنظیم می شود» پس شب قدر، شب تعیین سرنوشت انسان هاست و خوب است این شب در حال دعا و مناجات برای عاقبت به خیری باشیم.  اعمال شب بیست و سوم ماه رمضان امشب، شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان است. دیگر زمانی باقی نمانده، باید تمام تلاش خود را بکار برد تا در پناه رحمت خداوند متعال قرار گرفت... اگر تاکنون قرار نگرفته ای ... زیرا اگر کسی در ماه مبارک رمضان بخشیده نشود بنا بر فرموده پیامبر اکرم (ص) «شقی» است. اعمال شب‌هاى قدر بر دو نوع است؛ یکى آن‌که در هر سه شب باید انجام داد و دیگر آنهایی‌که مخصوص هر شبى است.اعمال مشترک شبهای قدر در مقاله اعمال شب بیست و یکم توضیح داده شده است. این شب، از دو شب قبل برتر است و از احادیث متعدد اینگونه احتمال داده می‌شود که شب قدر همین شب است. در روایتی از امام باقر(ع) نقل شده است که مردی در ماه رمضان خدمت رسول خدا (ص) آمد و به آن حضرت عرض کرد: من در بیرون مدینه به سر می‌برم و شتر و گوسفند دارم که نمی‌توانم همه شب در مدینه حاضر شوم. دوست دارم شبی را به من معرفی کنی تا آن شب را به مدینه بیایم و در نماز و عبادت حاضر باشم . حضرت او را به نزد خود فراخواند و به طور در گوشی آن شب را معرفی کرد. آن مرد نیز وقتی شب‌های بیست و سوم ماه رمضان فرا می‌رسید، با همه خانواده و فرزندان و غلامان به مدینه می‌آمد و آن شب را می‌ماند و صبحگاهان به منزل خویش بر می‌گشت. همچنین در روایت دیگری نقل شده است که رسول خدا(ص) در شب بیست و سوم ماه رمضان به سر و روی خانواده‌اش آب می‌پاشید تا به خواب نروند ( و از فضیلت این شب بهره بگیرند). روایات متعدد دیگری نیز داریم که می‌گوید: شب قدر، شب بیست و سوم است. مرحوم "علامه مجلسی" نیز در کتاب "زادالمعاد" می‌گوید:"‌اکثر احادیث معتبر دلالت دارد که شب بیست و سوم، شب قدر است". در شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان، غیر از اعمال مشترک شب‌های قدر، اعمال دیگری نیز وارد شده است تا فردی که این شب را به احیا می‌گذراند در کنار اعمال مشترک شبهای قدر، آنها را نیز انجام دهد، که شرح آن در ادامه می آید: 1- سوره عنکبوت و سوره روم را بخواندکه امام صادق(ع) فرمود: " هرکس در شب بیست و سوم، سوره‌های عنکبوت و روم را بخواند، به خدا سوگند! اهل بهشت است". 2- هزار مرتبه سوره "انا انزلناه" (سوره قدر) را بخواند. 3- سوره " حم دخان" (سوره دخان) را بخواند. 4- این دعا را بخواند: اللَّهُمَّ امْدُدْ لِی فِی عُمُرِی خدایا عمرم را طولانى گردان وَ أَوْسِعْ لِی فِی رِزْقِی و روزى‏ام را وسعت بخش وَ أَصِحَّ لِی جِسْمِی و بدنم را تندرست بدار وَ بَلِّغْنِی أَمَلِی و به آرزویم برسان وَ إِنْ کُنْتُ مِنَ الْأَشْقِیَاءِ فَامْحُنِی مِنَ الْأَشْقِیَاءِ وَ اکْتُبْنِی مِنَ السُّعَدَاءِ و اگر در زمره بدفرجامان هستم،مرا از آن گروه محو کن و در گروه سعادتمندان ثبت فرما فَإِنَّکَ قُلْتَ فِی کِتَابِکَ الْمُنْزَلِ عَلَى نَبِیِّکَ الْمُرْسَلِ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَمْحُو اللَّهُ مَا یَشَاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتَابِ ،که تو در کتاب فرو فرستاده‏ به پیامبر مرسلت(درود تو بر او و خاندانش)فرمودى:خدا محو مى‏کند آنچه را بخواهد و ثبت مى‏نماید آنچه را اراده کند و کتاب جامع نزد اوست. 5- این دعا را که مخصوص شب بیست و سوم است بخواند: یَا رَبَّ لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ جَاعِلَهَا خَیْرا مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ اى پروردگار شب قدر و قراردهنده آن بهتر از هزار ماه، وَ رَبَّ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ وَ الْجِبَالِ وَ الْبِحَارِ و پروردگار شب‏ و روز،و کوهها و دریاها وَ الظُّلَمِ وَ الْأَنْوَارِ وَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاءِ و تاریکیها و روشناییها و زمین و آسمان یَا بَارِئُ یَا مُصَوِّرُ یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ اى پدیدآورنده،اى صورت‏بخش،اى‏ عطا کننده،اى نعمت ده، یَا اللَّهُ یَا رَحْمَانُ یَا اللَّهُ یَا قَیُّومُ اى خدا، اى بخشنده، اى خدا، اى به خود پاینده، یَا اللَّهُ یَا بَدِیعُ یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ اى خدا، اى نو آفرین، اى خدا، اى خدا، اى خدا، لَکَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَ الْأَمْثَالُ الْعُلْیَا وَ الْکِبْرِیَاءُ وَ الْآلاءُ نامهاى نیکوتر و نمونه‏هاى والاتر و بزرگمنشى و نعمتها از آن توست، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ از تو درخواست مى‏کنم که بر محمّد و خاندان‏ محمّد درود فرستى، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَدَاءِ و قرار دهى در این شب نامم را در زمره سعادتمندان وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَدَاءِ و روحم را با شهیدان وَ إِحْسَانِی فِی عِلِّیِّینَ و نیکوکارى‏ام‏ را در بلند‌مرتبه‏ترین درجه بهشت وَ إِسَاءَتِی مَغْفُورَةً و گناهم را آمرزیده وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِینا تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِی و ببخشى بر من یقینى که دلم با آن همراه باشد وَ إِیمَانا یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی و ایمانى که شک را از من‏ زدوده گرداند وَ تُرْضِیَنِی بِمَا قَسَمْتَ لِی و خشنودى به آنچه نصیبم نموده‏اى وَ آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً و ما را در دنیا و آخرت پاداش نیکو عنایت فرما وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ الْحَرِیقِ و از عذاب آتش سوزان حفظ کن وَ ارْزُقْنِی فِیهَا ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْکَ وَ الْإِنَابَةَ وَ التَّوْبَةَ و در این شب ذکر و شکر خویش و رغبت به سوى خود و بازگشت و توبه روزى‏ام فرما وَ التَّوْفِیقَ لِمَا وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّدا وَ آلَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السَّلامُ و به آنچه محمّد و خاندان محمّد(درود خدا بر آنان باد)را به آن موفق کردى توفیقم ده. 6- این دعا را که امام صادق(ع) نقل شده است ،‌بخواند: اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ فِیمَا تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ خدایا قرار ده در آنچه حکم مى‏کنى و مقدّر مى‏نمایى،از فرمان حتمى، وَ فِیمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ در آنچه از کار حکیمانه جدا مى‏سازى در شب قدر،از حکمى که بازگشت نپذیرد،و تغییر نیابد، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ فِی عَامِی هَذَا اینکه مرا در این سال از حاجیان خانه محترمت بنویسى اَلْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ حاجیانى که حجّشان پذیرفته، اَلْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ و سعیشان قبول افتاده اَلْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ و گناهانشان‏ آمرزیده گشته اَلْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ و بدیهایشان محو شده است وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ أَنْ تُطِیلَ عُمْرِی و قرار ده در آنچه فرمان مى‏دهى و مقدّر مى‏نمایى که عمرم را طولانى گردانى وَ تُوَسِّعَ لِی فِی رِزْقِی و در روزى‏ام‏ وسعت بخشى. 7- این دعا را که از امام حسین (ع) نقل شده است بخواند: یَا بَاطِنا فِی ظُهُورِهِ اى پنهان در حال آشکار بودنش وَ یَا ظَاهِرا فِی بُطُونِهِ و اى آشکار در حال پنهان بودنش وَ یَا بَاطِنا لَیْسَ یَخْفَى و اى پنهانى که مخفى نمى‏شود وَ یَا ظَاهِرا لَیْسَ یُرَى و اى آشکارى که دیده نمى‏شود یَا مَوْصُوفا لا یَبْلُغُ بِکَیْنُونَتِهِ مَوْصُوفٌ اى به وصف آمده‏اى که هیچ ممکنى به حقیقتش نمى‏رسد وَ لا حَدٌّ مَحْدُودٌ و هیچ حدّ بسته‏اى به او احاطه پیدا نمى‏کند وَ یَا غَائِباً غَیْرَ مَفْقُودٍ و اى غایب گم نشده وَ یَا شَاهِداً غَیْرَ مَشْهُودٍ یُطْلَبُ فَیُصَابُ اى حاضرى که مشهود نیست تا آنکه جستجو شود و او را بیابند وَ لا یَخْلُو مِنْهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَا بَیْنَهُمَا طُرْفَةَ عَیْنٍ آسمانها و زمین و آنچه بین آنهاست،به اندازه چشم برهم‏زدن از او خالى نیست لا یُدْرَکُ بِکَیْفٍ وَ لا یُؤَیَّنُ بِأَیْنٍ وَ لا بِحَیْثٍ به کیفیتى معین دانسته نمى‏شود و محدود به مکان و جهت نمى‏گردد أَنْتَ نُورُ النُّورِ تویى روشنایى نور وَ رَبُّ الْأَرْبَابِ پروردگار پرورندگان أَحَطْتَ بِجَمِیعِ الْأُمُورِ به همه امور احاطه کرده‏اى، سُبْحَانَ مَنْ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْ‏ءٌ منزه خدایی که مانندش چیزی نیست وَ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ و او شنوا و بیناست سُبْحَانَ مَنْ هُوَ هَکَذَا وَ لا هَکَذَا غَیْرُهُ ،منزّه است آن‏که داراى این صفات است و براى غیر او چنین صفاتى نیست. سپس هر حاجتی دارد از خدا بطلبد. 8- همچنین از معصومین (ع) روایت شده است که در شب بیست و سوم ماه رمضان، در سجود و ایستاده و نشسته دعای زیر را می‌خواندند، بلکه مناسب است در تمام ماه رمضان و در زمان‌های دیگر پس از تمجید و ستایش خداوند و صلوات بر محمد و آلش ( مثلا حداقل با گفتن الحمدلله و الصلاه علی رسول الله و آله الطاهرین ) این دعا خوانده شود: اَللهمَّ کُن لولیکَ الحُجةِ بنِ الحَسَنِ خدایا براى ولى‏ات حجت بن الحسن صَلَواتُکَ عَلَیهِ و عَلی ابائهِ فی هذهِ السّاعةِ، و فی کُلّ ساعَة که درودهایت بر او و پدرانش باد، در این ساعت،و در هر ساعت وَلیا و حافظا باش سرپرست و نگهبان وقائِداً وَ ناصِراً و پیشوا و یاور وَ دَلیلاً وَ عَیناً و راهنما و دیده‏بان حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً تا او را با رغبت مردم در زمینت سکونت دهى و تُمَتّعَهُ فیها طَویلًا. و زمانى طولانى بهره‏مندش سازى. 9- همچنین این دعا را در حالی که دستان خود را به سوی آسمان بلند می‌کند، بخواند: یا مُدَبّرَ الاُموُرِ اى تدبیرگر امور یا باعِثَ مَن فی القُبُور اى برانگیزنده مردههاى در گور یا مُجرِی البُحُور اى روان کننده دریاها یا مُلَینَ الحَدیدِ لِداوُد، اى نرم کننده آهن براى داود، صَل عَلی مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ وَافعَل بی کَذا وَ کَذا بر محمد و خاندان محمد، درود فرست‏ و با من چنین و چنان کن. و بجای کلمات کذا و کذا حاجات خود را بخواهد و سپس اضافه کند: اللیله اللیله ، الساعه الساعه. این دعا را در حال رکوع، سجده، ایستاده و نشسته به طور مکرر بخواند. 10- با توجه به اهمیت شب بیست و سوم، غسل، احیا و زیارت امام حسین(ع) در این شب فضیلت بسیار دارد و همچنین خواندن آن «صد رکعت نماز» که مشترک میان همه شب‌های قدر است. شیخ طوسی در تهذیب، از ابوبصیر روایت کرده است که امام صادق(ع) فرمود: در آن شبی که امید می‌رود شب قدر باشد صد رکعت نماز بخوان، در هر رکعت ( پس از حمد) ده مرتبه سوره قل "هو الله"(سوره توحید) را بخوان. ابوبصیر عرض کرد: اگر نتوانستم ایستاده بخوانم، چه کنم؟ فرمود: نشسته بجا آور! گفتم: اگر نتوانم نشسته بخوانم ؟ فرمود: در همان حال که در بستر خود دراز کشیده‌ای، بجا آورد. 11- مرحوم "علامه مجلسی"، در "زادالمعاد" فرموده است: در این شب هر مقدار که ممکن باشد، قرآن بخواند و از دعاهای "صحیفه کامله سجادیه" نیز استفاده کند؛ مخصوصا دعای «مکارم الاخلاق» و دعای «توبه». روزهای شب قدر را نیز باید حرمت داشت و به عبادت و دعا به سر برد؛ در احادیث فراوانی آمده است که روز قدر نیز در فضیلت مثل شب قدر است.  گزیده سخنرانی آیت‌الله جاودان در شب بیست و سوم رمضان 1392 «چله ترک گناه، گره مشکلات را باز می‌کند» ـ نماز اول وقت خیلی مهم است، اگر می‌بینی گره در کارت افتاده یا زندگی‌ات نمی‌چرخد، نماز اول وقت را دریاب! قطعاً در زندگی تأثیر دارد. از نماز اول وقت و با حضور قلب به همه جا می‌توان رسید. - نقل است مرحوم آیت‌الله سیداحمد خوانساری (رحلت کرده در سال 1363) در طول عمر مبارکشان سه بار نمازهای خود را قضا کردند. حالا دلیلش چه بوده، شاید یکی این بود که فتوای ایشان تغییر کرده بود. شاید هم این مرجع بزرگ تقلید از نمازهای قبلی خود رضایت نداشت و فکر می‌کرد حق آن را به خوبی ادا نکرده است. - می‌پرسند ما که ندیدیم،‌ آیا می‌شود این همه نماز خواند؟ بله! از شب تا سحر که ما خواب هستیم، بزرگانی هستند که به عبادت می‌پردازند. نتیجه این عبادت هم در آن‌ها کاملاً مشهود است، به یاد دارم چند ماه قبل از پیروزی انقلاب خدمت آیت‌الله خوانساری رسیدیم، ایشان یک بیت شعر خواند و طی آن آینده انقلاب را پیش‌بینی کرد. این موهبت از کنار اهمیت دادن به نماز سرچشمه می‌گیرد.  ـ یکی دیگر از کارهایی که گشایش در زندگی را به همراه دارد، چله‌نشینی است. لازم هم نیست از همان ابتدا چهل روز را امساک کند، همه که نمی‌توانند. می‌توان چله ترک گناه گرفت، یعنی انسان با خودش عهد کند از امروز تا چهل روز مثلاً دروغ نگوید، غیبت نکند، به نامحرم نگاه نکند. وقتی موفق به ترک یک گناه شدیم، یک معصیت دیگر را نیت کنیم که ترک کنیم. آن وقت می‌بینید که چه اثراتی در زندگی دارد.  ـ در این شب بزرگ و در مواقع دعا، برای دیگران دعا کنیم و در حق همگان! برای خودمان دعا نکنیم، دعای عام بکنیم. مگر از خدا کم می‌شود که ما به جای دعا برای دوست و آشنا و اطرافیان، برای همه مردم تهران دعا کنیم؟ برای کل کشور دعا کنیم؟ برای مسلمانان گرفتار در مصر، سوریه، عراق، افغانستان و لبنان و ... دعا کنیم؟ - امام حسن(ع) نقل می‌کنند که یک شب تا سحر به دعاهای مادرشان گوش کردند، دیدند حضرت زهرا(س) حتی یک کلمه هم برای خود و خانواده دعا نکردند، مرتباً برای همسایه‌ها و دیگران دعا کردند. ما هم یاد بگیریم دعای عام کنیم، دعای ما در حق خودمان معلوم نیست مستجاب شود اما در حق دیگران می‌شود، چون ما اگر گناهکار هم باشیم، گناهمان برای خودمان است نه دیگران. - یک روز شخصی به مرحوم آیت‌الله بهجت عرض کرد آقا برایم دعا کنید. آیت‌الله بهجت چیزی نگفتند، آن شخص فکر کرد ایشان نشنیده است و دوباره خواسته خود را تکرار کرد. آیت‌الله بهجت به آن شخص گفت من برای تک تک شما به درگاه خدا تضرع می‌کنم! آیت‌الله بهجت اینچنین در حق دیگران دعا می‌کنند، ما هم یاد بگیریم برای دیگران دعا کنیم.  ـ صحبت بین زن و مرد نامحرم فقط موقعی که جدی باشد بلااشکال است و وقتی با شوخی و خنده همراه شود دیگر جایز نیست. - از خواهران گرامی تقاضا می‌کنم کمی نسبت به حجاب دغدغه‌ بیشتری داشته باشند. الحمدلله بانوان ما همه خداشناس و اهل نبوت و امامت هستند، اما الان وضعیت حجاب شهر ما مناسب نیست. باید دقت شود مثلا دست که از زیر چادر می‌آید بیرون چرا تا آرنج برهنه است؟ چرا تارهای مو از زیر چادر پیداست؟ - کاری به کم‌کاری دستگاه‌های دولتی ندارم، نمی‌گویم هم به خاطر ما روی حجاب وسواس داشته باشند، به خاطر آخرت خودشان تقاضا دارم حجاب را جدی بگیرند. این «خیابان مجاهدین اسلام» روزی مرکز انقلاب اسلامی بود، آیا الان وضعیت حجاب در این خیابان طوری هست که اگر فرضاً امام زمان(عج) ظهور کنند ـ بلا تشبیه ـ موقع راه رفتن در این خیابان بتوانند سر خود را بالا بگیرند و دیده نپوشانند؟!
جان آمده رفته هیجان آمده رفته نام تو گمانم به زبان آمده رفته *** احیا نگرفتم تو بگو چند فرشته صف از پی صف تا به اذان آمده رفته؟ *** تا پلک زدم خواب، مرا آمده برده تا پلک زدم نامه رسان آمده رفته *** امسال نبرده ست مرا روزه، فقط گاه بر لب عطشی مرثیه خوان آمده رفته *** من در به در او به جهان آمده بودم گفتند: کجایی؟! به جهان آمده رفته *** ترسم که به جایی نرسم این رمضان هم آن قدر به عمرم رمضان آمده رفته... شاعر: محمدمهدی سیار
آیت‌الله بهجت: شب بیست و سوم ماه رمضان، شب قدر است بسیارى از بزرگان شب هاى ماه رمضان را بیدار مى ماندند و نمى خوابیدند، هر چند نزد ما تقریبا واضح است که شب بیست و سوّم ماه رمضان، شب قدر است. ولى اوّل ماه باید قدرى دقّت شود که اوّل ماه دقیقا تشخیص داده شود. مرحوم آقاى طباطبایى(علاّمه سیّد محمّد حسین طباطبایى ـ رحمه اللّه ) هم همین طور بود و شب هاى ماه رمضان بیدار بود و مى فرمود: یک وقت در روز این قدر خوابیده بودیم، کار به این جا رسید که وقتى بیدار شدیم، با استعجال وضویى براى ظهر و عصر گرفتیم و ظهرَیْن ( نماز ظهر و عصر.) را با وضو در آخر وقتش اداءً خواندیم! در کربلا هم بوده اند کسانى که شب هاى رمضان نمى خوابیدند، حتى از بعضى ها نقل مى کردند که قعده (جلسه‌ گفتگو و شب نشینى.) مى گرفتند و صحبت مى کردند تا خوابشان نبرد.  گفتاری از حجت‌الاسلام کاظم صدیقی درباره ارتباط شب قدر و امام مهدی(عج) پرسش بیشتر مؤمنان آن است که حقیقت شب قدر چیست؟ و به راستی، در این شب‌ها چه بخواهیم و چگونه بخواهیم که برایمان نافع‌تر و نیکوتر باشد؟ برای یافتن پاسخ این پرسش به پای سخن استاد صاحب سخن، جناب حجّت‌الاسلام حاج شیخ کاظم صدّیقی می‌نشینیم. باشد که توشه‌ای برگیریم: حقیقت شب قدر را هیچ کس جز خدا نمی‌شناسد، این جزء اسرار الهی است و خدایی که برای بندگانش شب قدر را مقدّر کرده، خودش برای شب قدر چند امتیاز قرار داده است: اوّل اینکه، شب قدر، ظرف نزول قرآن است؛ «إنّا أنزلناه فی لیلة القدر». دوم اینکه، شب تقدیر است. تقدیر آحاد بشر در این شب رقم می‌خورد. سوم آنکه، شب قدر، ملکوتی دارد و اگر کسی آن را درک کند می‌تواند یک شبه به اندازة یک عمر برای خودش ذخیره بردارد؛ قرآن از این فضیلت منحصر به فرد شب قدر چنین تعبیر می‌کند: «لیلة القدر خیرٌ من ألف شهرٍ». فضیلت چهارم آنکه، شب قدر، نزول تمامی ملائکه به محضر حضرت صاحب‌العصر و الزّمان(ع) است؛ یعنی شبی است که وجود مقدّس امام عصر(ع) تمام موجودات را تحت اشراف مخصوص قرار می‌دهند، و بر همین اساس است که در شب قدر، امکانِ بخشیده شدن برای همگان فراهم می‌شود و اگر کسی در این شب بخشیده نشود مشخّص می‌شود که دیگر قابلیّتی برای آمرزش در وجودش موجود نیست. حال، اگر کسی شب قدر را درک نکرد و جاماند، دیگر برایش زمینة آمرزش نیست مگر اینکه در «عرفات» باز دامن حضرت حجّت(ع) را بگیرد. بنابراین شب قدر شبی است که انسان باید گذشتة خویش را در آن شب ورق بزند و به عنوان یک مریضی که دردهای خود را شناخته است، این دردها را به طبیب خودش ـ امام زمان(ع) ـ عرضه کند و با نظر ولایی حضرت، تمام گناهان سابقش را از دریچة وساطت حضرت، جهت استغفار نزد خداوند ببرد تا بخشیده شود. ضمناً برای حدّاقل یک سال آینده‌اش هم، تصمیم جدّی بگیرد. بدیهی است که آن «قدر»، قلم تقدیر وجود مقدّس امام عصر(ع) است. خداوند از طریق وجود مقدّس امام زمان(ع) سرنوشت را می‌نویسد. قلم، امام زمان(ع) است، عرش، امام زمان(ع) است، کرسی، امام زمان(ع) است و نزول ملائکه هم آن شب، نزد امام زمان(ع) است. بنابراین گذشته را امام زمان(ع) نمره می‌دهد، آینده را هم امام زمان(ع) می‌نویسد. تمام امور به دست خلیفة مطلق خدا انجام می‌شود و هنر، هنر کسی است که آن شب بیشترین توجّه و توسّل را به امام زمان(ع) و بر حسب روایات به باطن شب قدر که حضرت زهرا(س) است، ابراز نماید. این را هم باید دانست که امام زمان(ع) هم نسبت به مادر گرامی‌شان یک حساسیّت خاصّی دارند. اگر کسی در این شب از حضرت زهرا(س) حواله بیاورد [و متوسّل به آن حضرت(س) شود] قطعاً امام زمان(ع) امضا خواهد کرد. در این شب عظیم، انسان باید آن قدر خود را برای امام زمان(ع) شیرین کند تا حضرت او را بپسندند و سعادت یک سال را برای او بنویسند. إن‌شاءالله.  گفتاری از آیت‌الله سیدمحمد شجاعی درباره عظمت شب قدر درک لیلة القدر یک معنى مخصوص دارد. در لحن دعاها هست که خدایا مرا موفق بکن به درک لیلة القدر و یا مثلاً در عرف گفته مى‏شود: فلانى موفق به درک لیلة القدر شده یا آرزویى است براى اهلش که موفق بشوند به درک لیلة القدر. این همه براى ما و شما لیلة القدر آمده و گذشته ولى ما درک نکرده‏ایم. آیا آن شبها ما نبودیم؟ چرا بودیم. بیدار نبودیم؟ چرا بیدار هم بودیم! اما آیا لیلة القدر را درک کرده ایم؟ خیر! لحن دعاهایی که درک لیلةالقدر را خواسته‏اند، خودش معلوم مى‏کند [که] این نیست که مثلاً شب لیلة القدر را انسان بیدار باشد و به عبادت هم بگذراند و آن شب هم که بیدار مى‏ماند و عبادت مى‏کند، لیلة القدر باشد، او درک کرده باشد! همه مؤمنین مادامی که عمر دارند هر سال یک بار لیلة القدر را [ظاهرا] درک می کنند. حالا مثلاً [اگر] شصت سال عمر داشته باشند، شصت بار لیلة القدر را درک می ‏کنند؟ اینجور نیست. حتى آن کس که روزه می ‏گیرد و شبهاى لیالى قدر را هم بیدار می ‏ماند، گرچه خوب است و توفیق است، ولى این که موفق به درک لیلة القدر [شود]، آن هم چندین بار، بعید است آن لحن‏ها این را نشان بدهد. …لحن [دعاها] نشان مى‏دهد درک لیلة القدر چیز خاصّى است و معناى بخصوصى دارد، که [البته] عاید کسانى خواهد بود که ایمان داشته باشند و عامل باشند و روزه باشند و شب هاى لیالى قدر هم على الحساب بیدار و مشغول عبودیت، به معناى خاص باشند … این معناى مخصوص از درک لیلة القدر ـ آن اندازه که من متوجه مى‏شوم ـ این است که، این بى ارتباط نیست با انا انزلناه فى لیلة القدر، یعنى نزول قرآن! حقیقت قرآن، حقیقت بالاى قرآن بصورت دفعی ‏‏‏اش. نزول دفعى قرآن [آن است که] قرآن یکباره به قلب رسول اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و آله [نازل شده است] که [این از] مراتب نزول قرآن است. [این نزول دفعی هم فقط] یکبار شده است، در ماه مبارک رمضان هم شده است، یک شب هم شده است که آن شب، شب قدر است، [که در آن شب، قرآن به صورت یکجا] به دل رسول الله صلوات‏ الله‏ علیه‏ و آله [نازل شده است] و بعد هم بصورت تفصیل در بیست وسه سال آمده است که [این نزول تدریجی و] تفصیلی می ‏شود: «تنزیل». درک لیلة القدر با این مسئله نزول قرآن در لیلة القدر بى ارتباط نیست. یعنى خود نزول قرآن با لیلة القدر بى ارتباط نیست. [البته] اصل [و] مقام جمعى قرآن، نه مقام تفصیلش. قرآنِ یکجا، مقام جمعى قرآن که به رسول اکرم صلی‏ الله‏ علیه ‏و آله عنایت شده است. و [قرآن] بعد از آن مقام جمعى، در طول بیست و سه سال، تنزلات تفصیلى پیدا کرده است. این نزول قرآن بى ارتباط با شب قدر نبوده است. [این اتفاق هم تصادفی نیست] انا انزلناه فى لیلة القدر، نه این که تصادفاً [قرآن] در این شب [نازل] شد. این که بگویند فلانى در فلان روز آمده، هر روز مى‏آمد مى‏شد، اما حالا در عین حال، فلان روز آمد. [اما نزول قرآن این طور نیست،] اینجور نیست که بگوئیم شب قدر شبى است، حالا نزول قرآن هم تصادفاً در آن شب بوده [و] در واقع تقارن بوده! نه، تقارن نیست. اصلاً خود لیلة القدر با خصوصیاتى که دارد در نزول قطعى قرآن نقش دارد. یعنى در این زمان باید این قرآن به رسول الله صلی ‏الله ‏علیه‏ و آله نازل بشود، در همین شب باید نازل بشود نه در غیر این شب! وقتش این شب است.  گفتاری از حجت‌الاسلام پناهیان/ فکر کردن درباره «عاقبت به‌خیری»؛ مهمترین مسأله شب قدر یکی از اذکار امشب، لعن قاتل امیرالمؤمنین(ع) است. آیا مهمترین موضوعی که امشب باید ما را به خودش مشغول کند، فکر کردن دربارۀ شخصیت پلید قاتل امیرالمؤمنین(ع) نیست؟! آیا کسی که تولدش با چنان معجزۀ بزرگی همراه بوده، شهادتش اتفاقی و تصادفی است؟ کسی که خداوند متعال اراده کرده است به دنیا آمدنش را به همۀ ما و به تاریخ نشان دهد، آیا خدا نمی‌خواهد نحوۀ دنیا رفتنش را هم به ما نشان دهد و پیامی به ما بدهد؟! آیا خدا نمی‌خواهد به ما نشان دهد که «ببینید چه کسی امیرالمؤمنین(ع) را به قتل رسانده است»؟ امشب باید در موضوع عاقبت به‌خیر شدن فکر کرد و این مسألۀ اصلی امشب است. امشب از دو جهت شب فکر کردن دربارۀ عاقبت به‌خیری است: یکی با دیدن ابن ملجمی که حداقل «علی‌الظاهر» یکی از وفاداران و معتمدین جدّی امیرالمؤمنین(ع) بود اما قاتل امیرالمؤمنین(ع) شد. و دیگر، از این جهت که وقتی رسول خدا(ص) خطاب به امیرالمؤمنین(ع) فرمود: در یک ماه رمضان محاسن تو به خون سرت خضاب می‌شود، بلافاصله امیرالمؤمنین(ع) پرسید: یا رسول الله(ص) آن موقع من دین دارم؟! یعنی«آیا من عاقبت به خیر می‌شوم؟» (فَقُلْتُ: یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا یُبْکِیکَ؟ فَقَالَ: یَا عَلِیُّ أَبْکِی لِمَا یُسْتَحَلُّ مِنْکَ فِی هَذَا الشَّهْرِ کَأَنِّی بِکَ وَ أَنْتَ تُصَلِّی لِرَبِّکَ ... فَضَرَبَکَ ضَرْبَةً عَلَى قَرْنِکَ فَخَضَبَ مِنْهَا لِحْیَتَکَ. قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع: فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ ذَلِکَ فِی سَلَامَةٍ مِنْ دِینِی؟ فَقَالَ ص: فِی سَلَامَةٍ مِنْ دِینِکَ؛ امالی‌صدوق/93) ببینید کسی که «قَسِیمُ الْجَنَّةِ وَ النَّار» است، این‌طور نگران عاقبت به‌خیری خودش است، پس تکلیف ما کاملاً معلوم است. (امام صادق(ع): عَلِیٌّ قَسِیمُ الْجَنَّةِ وَ النَّار؛ تفسیر قمی/2/324- رسول خدا(ص): لا یَزالُ المُؤمِنُ خائِفاً مِن سُوءِ العاقِبَةِ؛ میزان‌الحکمة/4772) 
اشتراک‌گذاری:لینک کوتاه: https://zanjan.hozehonari.ir/s/4M3FFGY

نظرات

در حال بارگذاری…

منبع: zanjan.hozehonari.ir